of 59045 LinkedIn

Nieuws in de regio tegen een (te) hoge prijs

Jan Rietman Reageer

Stichtingen die kwaliteitsjournalistiek in de regio waarborgen en de waakhondfunctie uitoefenen. Dat lijkt een aantrekkelijke gedachte, maar de prijs is hoog. Het gaat ten koste van veel,  er worden niet meer burgers bereikt dan nu. En een publiek gefinancierde stichting is uiteindelijk niet echt onafhankelijkheid.

De nieuwsvoorziening in de regio is opnieuw schraler geworden. Aldus het derde onderzoek dat in opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is uitgevoerd. De editie 2014 spreekt van een drama dat zich sluipenderwijs voltrekt. De onderkop van het onderzoek voegt er een cynische noot aan toe: “Gelukkig zijn hier geen journalisten”. Het onderzoeksrapport komt met een oplossing: creëer stichtingen voor onafhankelijke, lokale, duidende en kritische journalistiek. De conclusies van het onderzoek samengevat:

  • in gemeenten onder de 50.000 inwoners wordt een kwart van het nieuws aangetroffen van gemeenten met meer dan 50.000 inwoners;
  • online is de situatie in de kleinere gemeenten met betrekking tot lokaal nieuws nog ongunstiger;
  • achtergrond en duiding van gemeentelijk beleid komen in kleine gemeenten niet of nauwelijks aan bod, wel het zogenoemde 112-nieuws en cultuurberichtgeving, vaak aankondigingen;
  • regionale media blijven letterlijk en figuurlijk binnen de stadsmuren;
  • lokale media (huis-aan-huis-media, publieke lokale omroepen) vullen de lacunes slechts ten dele op.

Lokale en regionale media, zo stellen de onderzoekers, hebben een toegevoegde waarde in het onafhankelijk verslag doen van wat er in de gemeenteraad en bij het college van B & W speelt. Ze informeren, duiden en bieden context, vervullen daarmee een intermediaire rol tussen gemeente en burgers. Kritische journalisten functioneren als “waakhond” ten opzichte van de macht. Door zo onafhankelijk mogelijk te berichten kunnen journalisten de betrokkenheid van burgers bij hun vertegenwoordigers en bestuurders vergroten. Dat proces ligt onder vuur, zo stelt het rapport.
 

Geld voor de voorgestelde stichtingen moet komen van de subsidie voor lokale omroepen, uit de gemeentelijke communicatiebudgetten, van geld voor de gemeentelijke pagina’s in de huis-aan-huisbladen, een stukje van de financiering van regionale omroepen, van schenkingen, donaties en crowdfunding en de lokale bibliotheek zou faciliteiten moeten bieden. Dus: de lokale omroep verdwijnt, de huis-aan-huis-bladen gaan inkomsten en content missen, de gemeentelijke communicatie-afdeling  moet inkrimpen en de bibliotheek krijgt er een bewoner bij.


De onderzoekers menen dat op deze wijze 2 euro per inwoner beschikbaar zou kunnen komen voor lokale duidende en kritische journalistiek. Het normbedrag dat gemeenten op dit moment aan lokale omroepen beschikbaar stellen is ongeveer 1,20 per wooneenheid, dat komt neer op iets minder dan 60 cent per inwoner. Dat bedrag wordt overigens lang niet overal betaald. Voor die 2 euro per inwoner heeft een gemeente met 30 duizend inwoners dus 60.000 euro voor duidende en kritische journalistiek beschikbaar. Dat is bruto-bruto 1 fte. Eén journalist die raads- en commissie-vergaderingen verslaat, de persconferenties bijwoont, verslag doet van de lintjes die het college knipt, reacties haalt bij maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en andere belanghebbenden bij gemeentelijk beleid en uiteraard burgers en ook nog onderzoeksjournalistiek verricht. En: hoe onafhankelijk is zo’n journalist eigenlijk ?


Waar publiceert die ene journalist dat allemaal? Wie wordt er dan bereikt ? Het wordt hard werken: videoblogs, internetartikelen, Twitter- en Facebookberichten en als ze nog bestaan: stukjes voor het huis-aan-huis-blad  en verslagen voor de lokale omroep. Die laatste zou zo’n journalist overigens goed kunnen gebruiken. Immers, elders in het rapport worden lokale omroepen gekenschetst als vrijwilligersorganisaties, voornamelijk bestaande uit gepensioneerden, die overwegend niet in staat zijn kwalitatieve journalistiek met enige continuïteit te bedrijven.
 

Toch heeft die lokale omroep nu al een journalistieke opdracht. VNG en OLON, de koepel van publieke lokale omroepen, hebben in 2012 een convenant gesloten waarin staat dat de lokale omroep  een Lokaal Toereikend Media Aanbod  moet realiseren. Dat houdt in dagelijks nieuws op radio, televisie en langs de digitale kanalen en sociale media. Er wordt  geconstateerd dat voor de realisatie daarvan een professionele kern nodig is. Staatssecretaris Dekker refereert daar in een recente beleidsbrief over publieke omroep nadrukkelijk aan. Je zou, het rapport volgend, dus eerst geld weghalen bij de lokale omroep om het er langs andere weg eventueel weer heen te brengen.

Jan Rietman 

Auteur is oud-journalist en bedrijfs/bestuurskundige 

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.