of 59221 LinkedIn

Meer vingers in de pap

Reageer

Decentrale overheden kunnen meer doen om democratie bij verbonden partijen te waarborgen. Bij de inrichting van de besturingsfilosofie en de governance van de verbonden partij zouden democratische principes kunnen worden verankerd. 

Te gemakkelijk wordt gezegd dat verbonden partijen als gemeenschappelijke regelingen niet democratisch zijn, met als onderliggende gedachte dat dit aan het instituut, de verbonden partij, zelf ligt. Steeds meer ervaren volksvertegenwoordigers een te grote afstand tot de verbonden partij en een gebrek aan bestuurbaarheid door henzelf. Governance, besturingsfilosofie en ambtelijke voorbereiding moeten beter, met minder onverwachte negatieve rekeningresultaten als resultaat. Eerder hebben wij, met een documentenstudie van nota’s verbonden partijen van gemeenten en waterschappen, al aangetoond dat zij in de aansturing van verbonden partijen vooral aandacht hebben voor hun opdrachtgeversrol, waardoor de eigenaarsrol er nogal eens bij in schiet.

Dat heeft negatieve consequenties voor een effectieve governance, het imago en het langetermijnperspectief van de verbonden partij. Ook in de dagelijkse praktijk hebben we kunnen aantonen dat winst is te behalen door vanuit de eigenaarsrol meer aandacht aan de voorwaarden voor succes te besteden.

Het begint ermee dat in de nota verbonden partijen vanuit het eigenaarschap voorwaarden verankerd worden voor democratische principes. Dat gaat zowel over de indirecte democratie, de invloed van gekozen bestuurders, als de directe democratie, door burgers zelf. Te snel gaat het bij de oprichting van de verbonden partij enkelvoudig over de vraag welke invloed het college kan hebben. Bij de inrichting van de besturingsfilosofie en de governance van de verbonden partij kunnen echter ook meer democratische principes verankerd worden. Men kan dan uitwerken en vastleggen hoe met burgers en maatschappelijke organisaties moet worden omgegaan. Waarderingscijfers van afnemers kunnen als besturingsindicator worden afgesproken.

Maar er kan natuurlijk veel meer. Hoe dienen burgers betrokken te worden en of dient met hun mening serieus rekening gehouden te worden? Daarover is nog weinig nagedacht. Op welke wijze en in welke mate democratische principes een plek moeten krijgen bij de verbonden partij hangt mede af van de taak van de partij. Bij een verbonden partij met meer beleidsvormende taken en meer directe maatschappelijke effecten is het logisch dat dit anders opgelost wordt, dan wanneer het enkelvoudig om een uitvoeringsorganisatie gaat.

Meer dan nu kan ook gekeken worden naar hoe de volksvertegenwoordiging een grote rol krijgt, ook in het bestuur van de verbonden partij. Bij een verbonden partij met voornamelijk uitvoerende taken en minder directe consequenties voor de burger kan het college meer aan zet zijn, met de volksvertegenwoordiging op de achtergrond.

Een adequate democratische legitimatie van verbonden partijen vraagt om vernieuwende bestuursvormen, die verder gaan dan de traditionele bestuurlijke oplossingen. Hierin is nog het nodige te ontwikkelen. Er zijn wel al voorbeelden waar gewerkt wordt met een raadsvertegenwoordiging in de verbonden partij, zoals in de Drechtsteden en de Regio Twente. De tijd moet uitwijzen welke vorm het beste recht doet aan democratische eisen en tegelijkertijd bestuurbaar genoeg is. Om dit uit te vinden is het nodig dat wordt gesproken over de governance en de democratie in een verbonden partij, heldere procesafspraken gemaakt worden en experimenten aangegaan worden om de democratie in verbonden partijen te waarborgen.

Erik Koopman en Harry ter Braak , adviseurs bij WagenaarHoes

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.