of 59236 LinkedIn

Meer aandacht voor kritische dialoog over integriteit

Reageer
De wetenschappers Leo Huberts en Hans van den Heuvel (van de Onderzoeksgroep Integriteit van de Vrije Universiteit) vinden het tijd voor een nieuwe fase in de aandacht voor integriteit. Voor de zuiverheid van beslissingen mag de bureaucratie nog meer bureaucratie worden en zijn meer integriteitregels en - procedures noodzaak. Het essay ademt een geur van wantrouwen.

De intentie van menig ambtenaar of bestuurder is niet juist en misbruik van bevoegdheden, oneigenlijk gebruik van de overheidspositie, belangenverstrengeling en misbruik van overheidsinformatie is de norm. Uit eigen onderzoek, integriteitprojecten en trainingen bij lokale overheden, blijkt echter een afnemend begrip bij bestuurders en ambtenaren voor meer regels, controle, wantrouwen. De bereidheid om lastige dilemma’s met elkaar te onderzoeken groeit, ofschoon daarvoor te weinig tijd wordt vrijgemaakt. Colleges van B en W vragen managementteams een spiegel voor te houden over de bestuurlijke integriteit.

 

Integriteit staat dus op de agenda. Maar er is te weinig ervaring of kennis om besluiten over bijvoorbeeld een aanbesteding, de bejegening van een burger, de toekenning van een subsidie als een integriteitvraagstuk te zien. Huberts en Van den Heuvel associëren integriteit met een goed-fout-beslissing. Dat klopt natuurlijk als we kijken naar de Limburgse fraudezaak, maar – net als indertijd in Hoorn – zijn dit uitzonderingen die specifiek opsporingsbeleid vergen.

 

Alle integriteitvraagstukken als misstanden formuleren, beperkt de vrije ruimte van het debat en moedige beslissingen onnodig. Vandaar ons bezwaar tegen overregulering en te veel aan controle achteraf. De kern van integriteitbeleid ligt in de gezamenlijke handeling van een professionele overheid. Bestuurders en ambtenaren zijn gezamenlijk vanuit hun ambt verantwoordelijk voor een effectief en moreel juiste beslissing die uitlegbaar is aan iedereen die het wil weten. Het ontwikkelen van een intern kritische cultuur, vermindert het risico van kreukbaarheid van bestuurders en ambtenaren.

 

Echte corruptie is er weinig. Wel kunnen veel beslissingen kwalitatief en maatschappelijk beter. Een dagelijkse omgang van integriteit kan hieraan een constructieve bijdrage leveren. Zoals burgemeester Tange van Wormerland zei in het cahier Dilemma’s aan de top: ‘de essentie van integriteit in het openbaar bestuur is het benoemen en delen van dilemma’s, waardoor de afweging transparant is en anderen het kunnen volgen en duiden’.

 

Daarom: minder nadruk op regels van buitenaf en niet meer bureaucratie, maar aandacht voor een professionele benadering en een kritische dialoog in overheidsorganisaties over integriteit.

 

Henk Bruning en Koos Hoogland, adviseurs en trainers integriteit

 

Dit artikel is een reactie op het nieuwsbericht Nooit genoeg integriteit uit Binnenlands Bestuur 04 van 23 januari 2009.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.