of 59045 LinkedIn

Hoe staat het met onze democratie?

Mart Hermkens 6 reacties

‘Ik geloof dat de dramatische systeemcrisis van de democratie verholpen kan worden door loting een nieuwe kans te geven. Het gebruik van het lot is geen wondermiddel, geen perfect recept, net zomin als verkiezingen dat ooit waren, maar het kan wel een aantal euvels van het huidige systeem verhelpen.’

In zijn boek Tegen verkiezingen spreekt David Van Reybrouck een duidelijk voorkeur uit voor het invoeren van loting: de meest directe vorm waarin burgers kunnen participeren. Door loting aangewezen ‘vertegenwoordigers’ die maar een beperkt mandaat – in tijd en topic – hebben, vertegenwoordigen het democratisch ideaal veel beter dan gekozen afgevaardigden. Van Reybrouck maakt zich zorgen over onze democratie: kiezersverzuim, kiezersverloop en de leegloop van politieke partijen wijzen volgens hem op een legitimiteitscrisis. Loting kan volgens hem bijdragen aan de revitalisering, omdat verkiezingen volgens hem tegenovergesteld zijn aan democratie.

In het oude Athene werden belangrijke politieke ambten door loting verdeeld, met veelvuldige rotatie. Er bestond geen fundamenteel onderscheid tussen burgers en politici. Ook in de Renaissance zagen we het systeem van loting. De koppeling democratie en loting verdween bij de Amerikaanse en Franse revolutie, met als doel om de besten te laten regeren: gekroonde regenten werden ingeruild door gekozen regenten. Onderzoek is volgens de G-1000 initiatiefnemer niet meer nodig omdat verschillende toponderzoekers de democratie de afgelopen 20 jaar hebben bekeken.

Volgens Van Reybrouck functioneert het democratisch systeem al twee eeuwen behoorlijk, maar het is volgens hem een primitief instrument geworden. En daarom haakt de burger af. Een deelnemer aan het Belgische G-1000, een openbaar overlegorgaan van burgers, gaf aan waar de schoen wringt: hij kon zich niet vinden in het voorstel dat uit het burgeroverleg rolde, maar hij kon ermee leven omdat het proces waarin het voorstel tot stand kwam deugde.

 

Integere politiek

Inhakend op het onderwerp Revitalisering besloot ik in april van dit jaar een groot aantal Tweede Kamerfracties te vragen naar hun mening. Ik verwees daarbij naar het eerdergenoemde boek. De SGP gaat het te ver om de vitaliteit van onze democratie af te laten hangen van een revitalisering. De rol van de overheid om de kiezersopkomst door reclame te stuwen is mogelijk het panacee, hoewel de VVD hier vraagtekens bij zet. Een verplichte opkomst is volgens de ChristenUnie niet meer gewenst; zij wil door integere politiek de CU-kiezer trakteren op een ‘gewonnen’ stem. Volgens de SP moet de politiek goed naar de samenleving luisteren en beslissingen nemen voor het publiek belang. Alleen D66 noemt een concrete maatregel: de Eerste Kamer moet verdwijnen. Sommige fracties blijven mij een antwoord schuldig, zoals de PvdA en het CDA.

 

Het is de Nederlandse onderzoeker Peter Kanne die in 2011 met onderzoekscijfers liet zien dat de bestuurlijke elite in ons land zichzelf als vernieuwend beschouwt. En diezelfde elite denkt dat het Nederlands volk traditioneel en conservatief is ingesteld.

 

Ik vraag u, als traditioneel en conservatief ingestelde medeburger: hoe staat het met onze democratie in 2015?

 

Mart Hermkens

Voorstander van de Grote Transitie (degrotetransitie.nl)

Voorstander van revitalisering van de democratie

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door doeterniettoe (-) op
[quote]
Ik vraag u, als traditioneel en conservatief ingestelde medeburger: hoe staat het met onze democratie in 2015?
[/quote]
Bar slecht, en dat wordt door de huidige politiek aangegeven, zie ook de alinea 'integere politiek'. De dames en heren (goedebetaalde) politici en bestuurders denken allemaal dat ze het goed doen, dat zij verheven bezig zijn en verheven zijn boven de rest.
Het zijn inderdaad regenten geworden, en de tekenen van een bruut systeem zijn zeker de laatste jaren steeds zichtbaarder geworden. Net als zoveel voorbeelden uit de geschiedenis.
Het is aan de dames en heren politici en bestuurders om dat in te zien en veranderingen aan te brengen, of weggejaagd te worden met pek en veren. Net als zoveel voorbeelden uit de geschiedenis.
Door Frans Kuijpers op
Beste Sjaak,
De essentie van democratie is niet het bewust maken van een keuze voor een kandidaat. De essentie van democratie is dat het land of de gemeente wordt bestuurd door vertegenwoordigers uit hun midden en dat iedereen zo'n vertegenwoordiger kan zijn. Verkiezingen zijn een manier om vertegenwoordigers te selecteren. Via loting zou dat ook kunnen.
Door Pimsep op
Loting lijkt me een prima methode om het aantal zetels te verdelen waar de "thuisblijvers" feitelijk recht op hebben maar die nu door de politieke partijen onderling worden verdeeld.


Door Sjaak op
Als 'het lot' bepalend wordt, kan er geen sprake meer zijn van democratie. Essentie van democratie is het bewust kunnen maken van keuzen. Het mankement zit in het verloren zijn geraakt van het bewustzijn betreffende de keuzemogelijkheden bij kiezers. Daar ligt een opdracht, een moeilijke opdracht.
Door Opmerker op
Mij lijkt toe, in deze vakantieperiode, dat veel aanwezigen zouden kunnen denken: "one might as well flip a coin". Zijn Zwitserland en IJsland door u al geanalyseerd?
Door A.Groen (beleidsadviseur) op
Waarom gaat het? Om burgerinvloed of om acceptatie m.b.t. de genomen besluiten en besluitvormingsproces. Ik denk om beide en in Nederland is het systeem van check en balances goed georganiseerd. Kan het beter?
De stelling is dat burgers afhaken en dat er daarom een systeemverandering zou moeten komen. Dit veranderstelt dat de burger vroeger wel/beter was aangehaakt en meer invloed had. Dat is maar zeer de vraag.