of 59250 LinkedIn

Minachting van de rechter moet worden bestraft

De uitspraak van 9 december 2016 van de rechtbank Den Haag in de strafzaak tegen de politicus Wilders laat zien dat een belangrijk onderdeel van onze democratische rechtsstaat, de scheiding der machten, tegelijkertijd springlevend en hard aan versterking toe is.

Springlevend omdat blijkt dat onze rechterlijke macht in staat is om ons allemaal in te scherpen hoe het werkelijk zit met de vrijheid van meningsuiting, zelfs indien het gaat om de uiting van een politicus en volksvertegenwoordiger. Zelfs indien dat een opvatting is die kennelijk door velen wordt gedeeld. Ook een democratisch verkozen volksvertegenwoordiger staat niet boven de wet, aldus terecht de rechtbank.


Inderdaad, de vrijheid van meningsuiting is meer dan ooit één van de fundamenten van onze democratische samenleving. En die samenleving kenmerkt zich inderdaad door pluralisme, tolerantie en ruimdenkendheid . Er moet dan ook ruimte zijn voor het uitdragen van informatie, denkbeelden en opvattingen die de Staat of een groot deel van de bevolking choqueren, kwetsen of verontrusten.

Dat heeft echter nooit betekend, en het zal ook nooit kunnen betekenen dat aan de uitoefening van deze vrijheid geen beperkingen kunnen worden gesteld ter bescherming van de rechten en vrijheden van anderen. Het veelgehoorde mantra dat de vrijheid van meningsuiting betekent dat alles mag en moet kunnen worden gezegd, is dan ook onjuist. Gelukkig maar. Dat betekent natuurlijk niet dat er geen discussie mogelijk is over de exacte grenzen van deze fundamentele vrijheid. In de loop der tijd veranderen die ook. Dat betekent dan ook dat  deze grenzen actief ter discussie gesteld mogen of kunnen worden. Een ieder, ook een politicus, die deze grenzen opzoekt, moet zich er niet over verbazen dat op enig moment wordt geoordeeld dat deze blijken te zijn overschreden.   

Geheel terecht benadrukte de rechtbank dat er maar één maatstaf om vast te stellen of de – overigens ruime – grenzen van de vrijheid van meningsuiting zijn geschonden. Dat is het recht. En dat geldt net zo hard voor een politicus, welke dan ook.  ‘Niets meer en niets minder.’
 

De reactie van Wilders in sociale media en elders op deze uitspraak van de rechtbank past niet bij zijn rol als volksvertegenwoordiger en publieke figuur  in onze democratische rechtstaat. Onafhankelijke rechtspraak is een essentieel onderdeel van die rechtsstaat, en die behoort door elke politicus van ongeacht welke politieke kleur te worden gerespecteerd en te vuur en te zwaard te worden verdedigd. Het is een belangrijke ongeschreven regel dat de staatsmachten elkaars rol respecteren. Deze regel wordt echter steeds vaker en zwaarder geschonden door zowel de uitvoerende macht als de volksvertegenwoordiging. Het gedrag van de politicus Wilders staat echter niet op zichzelf. Er zijn meer volksvertegenwoordigers of bewindslieden die zich zo nu en dan laatdunkend over de rechter of een rechterlijk oordeel uitlaten. Het evenwicht tussen de machten is ten nadele van de onafhankelijke rechtspraak verstoord geraakt, en dient wat mij betreft te worden hersteld. Een van de noodzakelijke maatregelen is strafbaar stellen van dit gedrag. Rechtspraakschennis, of minachting van de rechtspraak dient als misdrijf te worden bestraft, omdat zo’n gedrag onze democratische rechtsstaat aantast. 
 

Dit is echter niet genoeg om de evenwicht der machten te herstellen. Het verbod aan de rechter om wetgeving aan de Grondwet te toetsen betekent dat de volksvertegenwoordiging in onze rechtsstaat bewaakster van de grondwettigheid van haar handelen  is. Zij lijkt deze belangrijke rol onder invloed van peilingen en andere politieke beweegredenen in afnemende mate werkelijk serieus te nemen, en daarom moet die taak bij de rechterlijke macht worden neergelegd om het evenwicht tussen de staatsmachten te versterken.

Oswald Jansen, hoogleraar Europees bestuursrecht en openbaar bestuur Universiteit Maastricht

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Cobblepot op
De wens van de wetgever is de eerbiediging van het waanbegrip "ras", het staat tenslotte in artikel 1 niewaar..
Door Niels op
Het is ook minachting als we de wens van de tweede kamer niet respecteren. In dit geval heb ik het over de wens om het voorstel voor het schrappen van groepsbelediging niet aan te nemen. En dus strafbaar te laten.
Door Douwe de Jager op
Laat ambtenaar en deeltijd hoogleraar Jansen eerst maar eens kennis nemen van de opvattingen van Paul Cliteur. Wellicht herziet hij dan zijn mening. Al heb ik er een hard hoofd in, gezien de halstarrigheid van zijn artikel.

http://politiek.tpo.nl/2016/12/19/paul-cliteur-g …
Door Cobblepot op
Ambtenaar veroordeelt 'gedrag' van gekozen volksvertegenwoordiger, moet niet veel gekker worden.
Door Ton Hollander op
@Steven goedhart: U formuleert het wel erg kort door de bocht. En uw toon is niet de mijne. Maar in essentie hebt u wel gelijk. Want rechters benoemen hun eigen opvolgers en collega's. Zo'n systeem is erg gevoelig voor nepotisme. Het is daarom niet zo vreemd dat het functioneren van de rechterlijke macht bekritiseerd wordt. Ook het onvermogen om rechterlijke dwalingen adequaat te voorkomen en ongedaan te maken toont aan dat dit systeem veel te wensen over laat. Omdat een onafhankelijke en onpartijdige rechtspraak een belangrijke pijler is van onze rechtsstaat is kritiek op de huidige situatie meer dan terecht.
Door Michiel Mans op
Zou het spreken over "D66 rechters" voor Oswald Jansen al voldoende 'minachtend' zijn om van je bed gelicht te worden? Zoals een cartoonist in Nederland reeds overkwam vanwege een aantal van zijn tekeningen. Het verder strafbaar willen stellen van kritiek uiten, door het de noemer 'minachting' te geven, is een fascistische stap.
Door mr. dr. C. Raat (Independent Researcher Open Government Partnership) op
Hoewel nette omgangsvormen in het algemeen te prefereren zijn, binnen en buiten de rechtbank, gaat strafbaarstelling mij te ver. De rechter is ook maar een mens en de rechtspraak een organisatie van mensen. Zij hebben binnen onze rechtsstaat een belangrijke dienstbare taak: rechtzoekenden tot hun recht laten komen en mensen veroordelen of vrijspreken voor gepleegde feiten. Niet meer, niet minder. Togadragers zijn geen hogere soort die boven kritiek verheven behoren te zijn. Integendeel; in een volwassen rechtsstaat hoort er binnen en buiten de rechtzaal ook gediscussieerd te kunnen worden over hoe de rechter zijn taak uitoefent, zowel inhoudelijk als communicatief. Daarbij heeft de rechter al zodanig veel strepen voor op de partijen die voor hem verschijnen, en middelen om hen feitelijk 'stil' te krijgen (verwijdering uit de zaal, schorsing zitting, proceskostenveroordeling, etc.), dat strafbaarstelling buitenproportioneel is. De rechter moet in deze tijd ook tegen een stoot kunnen. Helaas blijkt in veel zaken dat de rechter bepaald niet foutloos is, en daar mag een rechtzoekende en zijn raadspersoon tegen opkomen. Hij mag in een zitting tegen een rechter zeggen dat hij ook graag even wil uitspreken, als de rechter de andere partij een uurlang zonder onderbreken aan het woord heeft gelaten. Enzovoort. Zou 'contempt of court' strafbaar worden gesteld, dan stelt de rechter zich feitelijk boven de wet en de normale kritiek. Ik begrijp uit het opiniestuk dat vooral minachting van de rechter door politieke ambtsdragers strafbaar zou moeten zijn. Hoe deze feitelijke rechtsongelijkheid vorm moet krijgen, is mij vooralsnog een raadsel. Dat een politicus over een lopende zaak geen uitspraken doet, is doorgaans wijs, maar waarom zou hij (zeker naderhand) niet mogen zeggen dat hij de uitspraak niet goed vindt? Dat is nooit de bedoeling geweest van de trias politica. Het gaat om evenwicht van machten, niet van totale scheiding, laat staan van de rechter als hoogste staatsmacht.
Door doeterniettoe (-) op
Het mag breder: minachting van de rechtsstaat moet worden bestraft.

En Geert W. is gewoon een gevaar voor de democratie en rechtsstaat. Rechters willen ontslaan als ze niet straffen zoals hij wil, rechters belachelijk maken, niets aantrekken van gerechtelijke uitspraken, misbruik maken van rechtszaken: die vent dient te worden opgesloten als je ook maar iets om onafhankelijke rechtspraak geeft.
Helaas zijn veel van zijn sekteleden niet de capaciteit om hier iets van te begrijpen. Hoeft ook niet, hun Grote Voorganger bepaalt dat wel voor hen.
Door Hans (afdelingsmanager) op
Ik heb over dit artikeltje geen mening Ik vind het wel vreemd dat Wilders wordt vervolgd voor zijn uitspraak, maar bijvoorbeeld PvdA Katwijk voorzitter Willem den Hertog, die Wilders dood wenste, desnoods met een kogel, niet wordt vervolgd.
Door Eurofoob (capohunterscollectief) op
Laten we beginnen met het strafbaar maken van minachting jegens gekozen volksvertegenwoordigers, kunnen we meteen alle gesubsidieerde media oprollen..