Eigen fundamentalisme eerst
Vorige week las ik in dit blad - een ware kroniek van Nederland en zijn bestuur - weer een prachtig verhaal. De gemeente Urk heeft naar verluidt ‘met onmiddellijke ingang strippers in de ban gedaan’.
Kroegen riskeren tijdelijke sluiting als ze een stripteaseact inhuren. Dergelijk ‘goddeloos vertier’ past niet in de ‘meest kerkelijke gemeente van Nederland’. Recent schijnt in een Urker etablissement een dame volledig uit de kleren te zijn gegaan, ongetwijfeld begeleid door bitterbal en jonge klare, deze ultieme uitdrukkingen van calvinistisch genot. De APV is nu gewijzigd en geeft de burgemeester de bevoegdheid streng op te treden. Dat zal hij ongetwijfeld onvervaard gaan doen, daarbij gesteund door een college van principiële mannenbroeders. In Urk geldt voortaan een stripverbod.
Mij fascineert zo’n verhaal van ‘hel en verdoemenis’. Nederland en de geschiedenis van verscheidenheid wordt erin zichtbaar. Tegelijkertijd blijkt die geschiedenis nog springlevende actualiteit. Wikipedia telt in Urk elf kerkgenootschappen en een nog groter aantal kerken. De positie van de christelijk gereformeerde kerk is de afgelopen decennia sterk gegroeid ten koste van de gereformeerde kerk. Dat moet wel teruggaan op theologische verschillen die in de ogen van een voormalige roomse jongen volkomen onbegrijpelijk zijn. Een katholieke kerk heb ik in Urk dan ook niet kunnen vinden. Hoewel elk kerkgebouw dat van voor 1566 dateert natuurlijk ‘van ons’ is geweest.
De gemeenteraad van Urk (ChristenUnie, SGP, CDA en lokale partijen) is geheel christelijk evenals het college. Cultureel onderscheidt Urk zich door de aanwezigheid van ruim twintig zangkoren. Over een daarvan, het Urker Mannenkoor ‘Hallelujah’, heb ik laatst een prachtige documentaire gezien. Veel geprangd gemoed, weinig halve tonen en prachtige verweerde koppen, zal ik maar zeggen. Zingen, zo was duidelijk, is geen frivole aangelegenheid.
De beelden deden me denken aan de prachtige film Babettes Gaestebud. Mijn favoriete actrice Stéphane Audran speelt daarin een Franse kokkin die vanwege revolutionaire gebeurtenissen uit Parijs is gevlucht en in Denemarken aanbelandt. Daar komt ze in dienst van twee dochters van een zeer bevindelijke dominee. Als ze de hoofdprijs in een loterij heeft gewonnen biedt ze de strenge gemeenschap een diner aan. Dat levert een waar dilemma op voor de gelovigen. Ze kunnen het geschenk niet weigeren, maar mogen er evenmin van genieten. Dat spreken ze ook af. Maar de goddelijke gerechten en wijn doen hun even genadige als genadeloze werk. De gaven van de Heere werken betoverend.
Het Urker stripverbod strijdt tegen de wereldlijke lust. Ook in 2011 is Nederland allerminst de geseculariseerde natie die de politieke en culturele elite altijd als vanzelfsprekende uitkomst van de vooruitgang heeft beschouwd en die met beleid, subsidie en een enkele rechterlijk uitspraak een handje werd geholpen. Het orthodoxe protestantisme is springlevend, ook onder jongeren. Natuurlijk, we zijn tolerant, zeker als het om fundamentalisme van eigen bodem gaat. Deze tolerantie werd overigens stellig vergemakkelijkt door de concentratie van deze stromingen op het platteland, in de bible belt. Veel zwarte kousen daar, net als bij strippers overigens.
Nu hebben we fundamentalisme van vreemde bodem erbij gekregen. Dat vestigde zich echter niet op het platteland, maar in de grote steden. Het was daardoor opeens zichtbaar voor de tolerante, liberale stedeling die de ‘achterlijkheid’ van het geloof ver achter zich en ver weg wist. De migratie heeft religie terug gebracht in het publieke domein. De bible belt heeft een stedelijke variant gekregen. Rotterdam herbergt inmiddels de grootste moskee van Europa. En net als veel katholieke kerken is deze gefinancierd met buitenlands vermogen en prediken er buitenlandse voorgangers. De geschiedenis heeft veel ironie, omdat de loyaliteit van katholieken ook altijd problematisch werd geacht.
Ik denk dat menig imam het Urker stripverbod van harte zal ondersteunen. De fundamentalisten onder hen zullen ook van harte instemmen met een beroepsverbod voor homoseksuele leerkrachten, de verwijdering van de evolutieleer uit curricula en een afwijzing van het passieve kiesrecht voor vrouwen. Zijn er trouwens al islamitische weigerambtenaren? Het heeft mij altijd verbaasd dat uit islamitische kring nooit iets vergelijkbaars is gevraagd als ontheffing van verzekerings- en belastingplicht die aan gewetensbezwaarden van eigen bodem wel zijn vergund. Of geldt hier ‘eigen fundamentalisme eerst’?
Reactie op dit bericht
Uw reactie is typisch die van een fundamentalist. Die vinden hun eigen bekrompenheid altijd een uiting van 'waardigheid'.
Daarom moeten vrouwen in Afghanistan voor hun eigen 'eer' en 'waardigheid' in een boerka rondlopen. In plaats van dat de heren Afghanen zelf met hun tengels van dames afblijven. Kennelijk kennen zij alleen waardigheid toe aan de boerka, niet aan de vrouw die zich daaronder verschuilt.
Zo is het ook in Urk. Niet de waardigheid van de vrouwen wordt met het striptease-verbod beschermd, maar die van uw jenever en de bitterballen.
Urk stript hiermee vooral zichzelf. Het dorp staat op deze manier naakt te kijk. In al zijn bekrompenheid.
De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling adviseert regering en parlement over sociale verhoudingen in Nederland. De Raad zelf zegt, dat ze dit niet doet vanuit een ivoren toren, maar dat ze gesprekken belegt en gedegen onderzoek doet om de feiten boven tafel te krijgen.
Eén van de leden is de heer Paul Frissen, daarnaast is hij ook nog hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg en bestuursvoorzitter van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. De heer Frissen gaf laatst zijn ‘opinie’ over Urk naar aanleiding van het stripteaseverbod. Hij deed dat in Binnenlands Bestuur, een gezaghebbend blad in bestuurlijk Nederland.
De Algemene Plaatselijke Verordening is gewijzigd, schrijft hij en dat geeft de burgemeester de bevoegdheid om streng op te treden, iets wat hij begeleid door bitterbal en jonge klare, ultieme uitingen van calvinistisch genot, ook zeker zal gaan doen. Naast verder nog een groot aantal subjectieve en negatieve kwalificaties over onze Urker samenleving, laat hij weten dat zo’n besluit van ‘hel en verdoemenis’ hem fascineert en meent hij te moeten stellen dat het stripverbod onderdeel is van onze strijd tegen de wereldlijke lust.
De moraal van zijn verhaal is, dat ‘we’ wel tolerant zijn als het gaat om fundamentalisme van eigen bodem, dit in tegenstelling tot onze tolerantie ten opzichte van het moslimfundamentalisme. Hij gaf zijn opiniestuk dan ook de titel mee ‘Eigen fundamentalisme eerst’. Hij moet zijn artikel geschreven hebben terwijl er in Italië een grote demonstratie werd gehouden tégen Berlusconi. Het was een demonstratie voor de menselijke waardigheid, tegen de ontluisterende vrijheden die Berlusconi zich meent te mogen veroorloven in zijn omgang met vrouwen. Van een regeringsadviseur zou je toch mogen verwachten, dat hij onderscheid weet te maken tussen bekrompenheid en waardigheid, tussen fundamentalisme en normen en waarden die er toe doen. Kennelijk heeft de heer Frissen moeite om uit zijn ivoren toren te komen.