Als al die ambtenaren een uitkering ontvangen na hun ontslag omdat zij geen ander werk vinden, zijn de bezuinigingen op korte termijn beperkt. Voor ontslagen ambtenaren geldt in elk geval wel een sollicitatieplicht. Dat is anders voor de recent afgetreden of binnenkort aftredende politici. Zij ontvangen nog wachtgeld zonder daarbij gebonden te zijn aan een sollicitatieverplichting.

De afgetreden politicus wordt weinig geprikkeld om snel ander werk te vinden. Hij kan verder rekenen op wachtgeld met een maximale duur van 6 jaar ter hoogte van 80 procent van het laatste inkomen gedurende het eerste jaar, en daarna 70 procent. En let wel, anders dan in de ‘gewone’ WW kent de hoogte van de uitkering voor politieke ambtsdragers geen maximering. Dus 80 procent van het oude inkomen is ook echt 80 procent van het oude inkomen.

De discussie over deze wachtgeldaanspraken heeft jaren geduurd. Het rapport Over dienen en verdienen van de commissie onder leiding van de onlangs overleden (ex-minister) Dijkstal besteedde aandacht aan deze wachtgeldaanspraken. Dit leidde tot een aantal wijzigingen in de wachtgeldregels voor politieke ambtsdragers (de APPA-wetgeving). Deze regeling geldt voor ministers, staatssecretarissen en Tweede Kamerleden, maar ook voor commissarissen van de koningin, gedeputeerden, burgemeesters, wethouders en bestuurders van waterschappen.

De regels zijn dit jaar aangescherpt. Net als voor gewone werknemers en ambtenaren kent de regeling voor ex-politici voortaan ook een sollicitatieverplichting. De afgetreden politicus kan dus niet meer achteroverleunen en van zijn wachtgeld genieten. Hij zal actief op zoek moeten naar passend werk. Doet hij dat niet, dan kan de uitkering geheel of gedeeltelijk worden ingehouden. En waar de oude regeling een maximale uitkeringsduur van 6 jaar kende, is die nu teruggebracht naar 4 jaar.

Verder kan de ex-politicus worden verplicht om zich te laten begeleiden in zijn zoektocht naar een nieuwe werkkring. Maar deze regeling geldt dus nog niet voor het huidige kabinet, de onlangs afgetreden kabinetsleden en de (nog kort) zittende parlementariërs. Zij kunnen zonder enige sollicitatieverplichting van hun wachtgeld genieten.

Niet veranderd in de nieuwe regeling is dat het niet uitmaakt om welke reden de politicus zijn functie verliest. Zoals de commissie-Dijkstal schreef is het bij politieke functies simpelweg niet mogelijk om een helder onderscheid te maken tussen politieke - en persoonlijke factoren die een rol kunnen spelen bij het neerleggen van de functie. In vrijwel alle gevallen gaat het immers om een politiek oordeel. Het terugtreden vanwege omstandigheden in de privésfeer geeft dus evengoed recht op wachtgeld. Verdiende rust na het politieke slagveld?