of 59045 LinkedIn

Plasterk: beetje integer kan best

Ien Dales, de voormalig minister van Binnenlandse Zaken, zette integriteit in het openbaar bestuur eind vorige eeuw nadrukkelijk op de agenda door te stellen dat je of integer bent of niet. Een beetje integer bestond volgens haar niet. Volgens minister en partijgenoot Plasterk kan dat wel.

Ien Dales, de voormalig minister van Binnenlandse Zaken, zette integriteit in het openbaar bestuur eind vorige eeuw nadrukkelijk op de agenda door te stellen dat je of integer bent of niet. Een beetje integer bestond volgens haar niet. Volgens minister Plasterk kan dat wel.

Afstand van uitspraak Ien Dales
‘Die uitspraak heeft veel indruk gemaakt en was toen heel nuttig’, zegt Plasterk in een interview met Binnenlands Bestuur. Dales partijgenoot op BZK neemt er echter afstand van, omdat de stelling ‘je bent het of je bent het niet’ volgens hem te zwart-wit is. ‘Het zou je de verkeerde richting op kunnen sturen doordat je voor jezelf vaststelt dat je integer bent en dat het daarmee dus klaar is. Maar uit de integriteitsschendingen die voorkomen, blijkt dat het vaak misgaat bij dingen waar iemand – of de organisatie – onvoldoende alert is. Veel beter is het om toe te geven dat er een grijs gebied is’, zegt hij. Niet voor niets is bureau BIOS in het leven geroepen, het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector. ‘Het geeft aan dat integriteit iets is dat kan worden bevorderd’, zegt Plasterk.

Belangrijke rol burgemeesters
Op lokaal niveau hebben burgemeesters daar een belangrijke rol in. ‘Bij elke burgemeester die ik benoem, en ik benoem ze allemaal, snijd ik het onderwerp integriteit aan als ze hier in deze kamer op gesprek komen. Vanuit hun natuurlijke positie als boegbeeld van de lokale overheid, zijn zij het die wethouders en raadsleden moeten aanspreken op hun integriteit.’

Lees het hele interview met minister Plasterk in Binnenlands Bestuur 21 van deze week

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ra op
Was Joop den Uyl nou fout voor- of na de oorlog en wat vond Ien...helaas heeft NL nooit een vrije pers gehad om het te duiden.
Door Robbert-Jan Eekhout (Integriteitstrainer ) op
Ter verduidelijking de letterlijke uitspraak van Ien Dales: “Een overheid kan niet en een rechtstaat zijn én niet integer. Een niet-integere overheid kan de rechtsorde niet handhaven. De overheid is of wel of niet integer. Een beetje integer bestaat niet.”
Door John (Ambtenaar) op
Dat heeft de overheid inderdaad bewezen door verschillende afspraken in het verleden niet na te komen, onder andere na kabinetswijzigingen. Eerst noemden ze dat voortschrijdend inzicht, nu beetje integer. Voor mij blijft het gewoon Niet integer zijn!
Door Robbert-Jan Eekhout (Integriteitstrainer ) op
De uitspraak van Ien Dales is sinds ze hem introduceerde uitlopend geïnterpreteerd. Eén wijze waarop men de uitspraak kan interpreteren is: ‘mensen zijn integer of ze zijn het niet’. Er bestaat géén grijs gebied daartussen. Deze zienswijze blijkt echter in de praktijk veel te simplistisch en onhaalbaar, voornamelijk omdat deze opvatting veel te hoge eisen stelt aan mensen die van nature feilbare wezens zijn en per definitie dus niet volledig integer.

Ofschoon het veel makkelijker zou zijn geweest wanneer mensen óf wel óf niet integer zijn. Men had dan de ‘rotte-appel-methode’ kunnen toepassen: toetsen welke mensen niet integer zijn en deze simpelweg royeren uit de organisatie. In de praktijk blijkt echter dat we allemaal in staat zijn tot zowel integer als niet integer gedrag; de één laat het echter consequenter zien dan de ander. Zelfs de grootste moraalridder laat af en toe steken vallen. Zo kan iedereen (blijven) leren om meer integer te worden.

Het lijkt mij dan ook waarschijnlijker dat een mensen-mens als Ien Dales iets anders voor ogen had met deze uitspraak. Als we de uitspraak van Ien Dales onder de loep nemen, valt een taalnuance op. Zo spreekt zij niet over ‘individuen’ maar over ‘de overheid’. Wanneer we het over de overheid hebben, dan hebben we het vaak over het instituut. Met betrekking tot de uitspraak van Ien Dales zou dit dan betekenen dat het overheidsinstituut volledig integer moet zijn. Het instituut moet dan ook de lat ten aanzien van integriteit tegen het plafond leggen en zodoende ernaar streven (bijvoorbeeld in haar missie, visie en beleid) om haar werknemers (volledig) integer te maken. Ook al zou dit streven nooit behaald worden, is het als doelstelling een nuttig uitgangspunt. Want het gevaar ligt op de loer wanneer de overheid marchandeert ten aanzien van de integriteitsdoelstellingen, integriteit al snel een glijdende schaal wordt. Met alle gevolgen dien.

Zodoende ga ik mee met de uitspraak van minister Plasterk dat mensen best “een beetje integer” kunnen zijn. In mijn filosofie kunnen dan ook alle mensen, ongeacht hoe integer zij zichzelf vinden of zijn, leren om steeds meer integer te worden. Daarbij is de grootste deugd niet om integer te zijn (wat door onze feilbaarheid niet haalbaar is) maar het streven om steeds ‘integerder’ te worden, om zodoende te reiken naar een integere overheid.

Robbert-Jan Eekhout trainer bij integriteit.nl
Door lex janssen (belastingambtenaar) op
Een beetje integer is realistisch. Ook integriteit is prioriteiten stellen. Als belastingambtenaar ben ik erg secuur op mijn aangifte. Maar ik zeg niet dat ik nooit door een rood stoplicht fiets. Kan mij zomaar voorstellen dat een agent van de verkeerspolitie daar net iets anders tegen aan kijkt. Het leven is sterker dan de leer, zeg ik als katholiek altijd maar.
Door Toine Goossens (Toezichthouder gedrag en moraal) op
Zelfs ondernemers in Nederland beseffen dat de vertrouwenssamenleving niet te realiseren is met een beetje integriteit. Zie actieplan aan Tafel (VNO-MKB).

Het is diep triest dat de baas van Binnenlandse Zaken deze woorden zo spontaan uit zijn mond laat rollen. Wiens standpunt verwoord hij daarbij?:

1. Van de gehele regering. Is er al een collega die hem heeft gecorrigeerd? Zo nee, dan spreekt hij namens de regering. Dat is voor een volk in crisistijd bepaald geen voorbeeld. Het doet mij zowaar terugverlangen naar Beatrix.
2. Verwoord Plasterk de cultuur van zijn ministerie? Zo ja, dan dient daar een compliance officer met een stevige bezem doorheen te rassen.
3. Is dit de cultuur van zijn PvdA? Ook nog geen weerwoord op gehoord. Wel een analyse van het functioneren van de Haagse afdeling. Een analyse van de Utrechtse afdeling met haar Bieb++ zou tot dezelfde conclusies leiden. De PvdA zakt weg in het moeras van een bestuurlijke elite die maar niet begrijpt dat de tijd van de leuke dingen voorbij is. Ook hier maar een compliance officer inzetten.
Door M. Driessen-van de Laar (trendwatcher integriteit overheid) op
De PvdA gaat mee voorop in integriteit, althans dat pretendeert men onder aanvoering van de voorzitter. Betrouwbaarheid en geloofwaardigheid staan voorop. Het goede voorbeeld om het vertrouwen te vergroten wordt top-down gegeven. Alleen van de Minister BZK met de hoogste voorbeeldfunctie hoef je niet helemaal integer te zijn in je openbare functie. Dat riekt zowaar naar uitlokking van acteren in strijd met regels en gedragscodes. Het mag kennelijk, een beetje sjoemelen om goed vooruit te komen. Of is het een beetje slechte quote van een beetje goede bewindsman zonder het juiste beetje besef van wat hij daar werkelijk stelt? Verbeter het binnenlands bestuur en begin bij uzelf Excellentie!
Door Frank Bastiaanse op
Was de uitspraak van Ien Dales niet gericht op de opgave van de overheid in zijn geheel? En er zijn op persoonlijk niveau veel tinten grijs in plaats van zwart-wit bij de situaties waar men mee geconfronteerd wordt. Het streven is m.i. wel gericht op 'wit' en vandaaruit waken om vooraf als een concessie te doen voor een 'grijstint'. Het gaat daarbij vooral om het openlijk kunnen verantwoorden van gemaakte keuzes.
Op zich een mooie blijvende stelling die neergelegd is voor verdere discussie.
Ben vooral benieuwd naar mening en opvattingen van politieke ambtsdragers zelf (in plaats van meningen over').
Door Anja van de Brug (Voorzitter) op
Is hij soms een beetje zwanger?
Door Jan (Gepensioneerd) op
Ik kan hem best begrijpen. Denk aan dhr Spijkers die gewoon niet wilde liegen. Hij is tussen 1984 en 2002 door 7 achtereenvolgende minsters met de grond gelijk gemaakt (en daarna ging het nog niet vele beter). Ik noem dat geen incident maar bestendig beleid. Denk ook aan de recente berichten over medewerkers van Defensie die jarenlang zijn blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen. De overheid heeft die ruimte gewoon nodig.

Vacatures

Van onze partners