of 59221 LinkedIn

'Persoonlijke aansprakelijkheid raad is logisch'

Gemeenteraad Delft
Gemeenteraad Delft

Het ligt voor de hand dat raadsleden persoonlijk aansprakelijk worden gesteld voor onverantwoorde uitgaven als hun gemeente onder toezicht staat. Dat zegt Douwe Jan Elzinga, hoogleraar Staatsrecht. Hij reageert op de commotie die in Delft is ontstaan door de toepassing van een wetsartikel dat dit regelt door de provincie Zuid-Holland. Sommige raadsleden van die armlastige gemeente beweren uit angst automatisch tegen voorstellen te stemmen.

Raad mist overzicht
Er is voldoende aanleiding om de Delftse gemeenteraad in de gaten te houden. Vorige maand concludeerde de Delftse Rekenkamer namelijk dat de raad  'afstandelijk' en 'reactief' betrokken is bij de enorme bezuinigingen die het college doorvoert. Dat zou onder meer komen doordat het overzicht ontbreekt. In de begrotingen staan vooral optelsommen van afzonderlijke maatregelen. De rol van de gemeenteraad, ook in vergelijking met andere gemeenten, is te gering. Die beperkt zich volgens de Rekenkamer 'tot de budgetverantwoordelijkheid in enge zin: het vaststellen van een sluitende begroting en/of sluitende meerjarenraming.’


Verscherpt toezicht
Het gaat dan ook niet goed met de financiën van de gemeente Delft. De afgelopen collegeperiode zijn er al bezuinigingen in gang gezet ter hoogte van 57 miljoen euro, maar daar moet in de huidige periode nog 11 miljoen van ingevuld worden, plus 18 miljoen aan extra bezuinigingen. In oktober vorig jaar presenteerde het college de vijfde begroting op rij met omvangrijke bezuinigingsdoelstellingen. En wel met een structureel tekort van 6 miljoen euro, waardoor de gemeente onder verscherpt toezicht van de provincie komt.


Uit eigen zak betalen

Nu blijkt dat de provincie Zuid-Holland daarbij een voorwaarde heeft gesteld; mocht de raad onverhoopt grote uitgaven goedkeuren zonder permissie van de provincie, dan moeten de volksvertegenwoordigers dat uit eigen zak betalen. Op het eerste gezicht een ongewoon harde en ouderwetse maatregel. Maar het wetsartikel is eigenlijk nog niet zo oud. ‘Bij de invoering van de dualisering is de persoonlijke verantwoordelijkheid van bestuurders en volksvertegenwoordigers overgegaan in politieke verantwoordelijkheid,’ legt Elzinga uit. ‘Maar er was één uitzondering. Indien een gemeente onder financieel toezicht van de provincie staat, kan die maatregel wel worden toegepast.’
 
Nuttig

De hoogleraar vindt het dreigement van de provincie een redelijke beslissing. ‘Het ligt voor de hand, vind ik. Als je als gemeente onder toezicht staat, lijkt het me logisch dat je bij grote uitgaven permissie aan de provincie vraagt. Die persoonlijke aansprakelijkheid is een nuttig instrument waardoor je zeker weet dat een raad niet willens en wetens toch instemt met een dure uitgave.’
 

Trend 

Het zou Douwe Jan Elzinga niet verbazen wanneer meer provincies het wetsartikel aangrijpen om onder toezicht gestelde gemeenten onder de duim te houden. Overigens wordt het dreigement van persoonlijke aansprakelijkheid vrijwel nooit uitgevoerd, geeft hij toe. Maar na wat speurwerk komt Elzinga op de die laatste uitspraak terug. ‘In de 19e eeuw is het nog eenmaal voorgekomen dat een burgemeester enkele honderden guldens aan het provinciebestuur moest betalen.’

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door H. Wiersma (gepens.) op
Het lijkt me inderdaad heel zinnig om de persoonlijke aansprakelijkheid voor wanbeheer van politieke vertegenwoordigers te verzwaren en wettelijk vast te leggen. Dat voorkomt tenminste dat er te lichtzinnig politieke besluitvorming plaatsvindt over megalomane projecten. Het zet bovendien een rem op ongefundeerde politieke toezeggingen bij de verkiezingen.
Door van Delft op
Het is trouwens Lucas Vokurka en niet Lukcas. Dit jaar is Delft de één na duurste gemeente, volgend jaar staat Delft zeker op nummer één. Knappe prestatie. Lucas presteerde het ook een tijdje de titel ir. te voeren, een graad die hij nooit behaald heeft.
Door H.(Appie) Kootstra (oud wethouder GL Winschoten) op
Als het voor raadsleden geld,die hebben een controlerende taak ,dan zal de gemeente via een schade verzekering moeten afdekken. Het zou ook voor de ministers en staatssecretarissen moeten gelden dat die hoofdelijk verantwoordelijk zijn of collectief bij onverantwoordelijke uitgaven bij alle ministeries. Dit werkt natuurlijk niet bovendien moeten de gemeenten alle besluiten voor goedkeuring als ze onder preventief toezicht zijn gesteld naar de provincie worden gestuurd.Pas als de provincie toestemming geeft voor de uitgave dan pas wordt het besluit uitgevoerd nooit eerder.
Door henk bongers (burger) op
reactie op van Delft. Natuurlijk moeten we de voorgangers niet alleen aanwijzen maar ze ook laten aanpakken.
Triest genoeg zijn beide personen vroljk opgeklommen naar een baan in de politiek waar ze nog steeds veel kwaad kunnen berokkenen.
Een van de concequenties is dat ze daar ook niet thuis horen en dienen op te stappen.
Door van Delft op
Eigenlijk is het niet geheel fair dat dit bestuur nu puin moet ruimen én persoonlijk aansprakelijk gesteld kan worden voor het wanbestuur van hun voorgangers. Met name Rik Grashoff en Lukcas Vokurka kan men aanwijzen als verantwoordelijk voor de financiële afgrond waar Delft nu voor staat.
Door Matt Delahaij (ex raadslid) op
Een typisch postmodernistische benadering. Alles is zo als dat het zich voordoet en mag begrepen worden zoals mensen van deze tijd gewoon zijn het te begrijpen.
Ik ben meer van : kijk ook eens naar historische context en sociologische en economische factoren die bij de besluitvorming meespelen.

Op deze manier worden volksvertegenwoordigers weg gezet als "professionals" die weten wat ze doen , weten waarvoor ze gekozen hebben en er "nota bene" ook nog voor worden betaald. Toen liberalen als Bolkenstein het dualisme invoerden, was dat met het oog op de onafhankelijke rol van de volksvertegenwoordiger die werd ondergesneeuwd door politieke belangen van actoren buiten de volksvertegenwoordigende platforms. Het concept van" zonder last of ruggespraak" was in de loop van de 20 ste eeuw volledig weg. Fractiediscipline, belangen groeperingen rond partijen en coalities waar wethouders uit de eigen fractie aan deelnamen waren leidend.
Het voordeel van het dualisme is dat fracties hun wethouders uitlenen aan het bestuur zonder dat de fractie daar verder verantwoordelijk voor is en dat wethouders formeel buiten de fractie zijn geplaatst (vergelijkbaar met kabinet en kamer).
Door de verantwoordelijkheid van door wethouders voorbereid beleid op deze wijze neer te leggen bij volksvertegenwoordigers , worden volksvertegenwoordigers opnieuw beknot in hun bewegingsvrijheid. Ze worden niet afgerekend op bestuursbeslissingen , maar individueel ook op de uitvoering hiervan. Ze worden verplicht zich bij elke handeling zwaar te laten adviseren door allerlei externen , en daarmee afgehouden van waar ze eigenlijk voor zijn aangesteld: een inhoudelijke visie ontwikkelen op de toekomst van de samenleving
Voor laag opgeleiden is dit een onmogelijke situatie; Omdat een volksvertegenwoordiger in collectief een besluit neemt is dit ook voor mensen die niet financieel onafhankelijk zijn een onmogelijke situatie.
De volksvertegenwoordigers in de gemeenteraad zouden vanuit een andere hoek beschermd moeten worden tegen de macht van bestuurders op basis van kennis en monopolie op informatie zoals die nu eenmaal bij wethouders en ambtelijke top bestaat.
De rijks overheid en provincie moeten de handelingsvrijheid van colleges en topambtenaren in gemeenten indammen. Er moeten rekenkamers komen die de besluiten op hoofdlijnen doorrekenen in samenhang met ontwikkelingen in de omgeving van de gemeente en tegen het licht van nationaal en europees beleid.
Hiermee bedoel ik dat niet elke gemeente een super winkelcentrum kan neerzetten of kantoren voor een toekomstig bedrijventerrein zonder een idee te hebben wie zich daar wil vestigen. Met meer controle in het verleden zouden er nu niet zo veel kantoren leegstaan, geen kunstwerken (bruggen en dergelijke) worden gebouwd zonder enige functie en zouden subsidies worden besteed waar voor ze bedoeld zijn. Dat is een verantwoordelijkheid die de gemiddelde gemeentelijke volksvertegenwoordiger in zijn eentje niet kan overzien binnen de maximale 10 uur lees en studie tijd per week
Door Een ander geluid op
zo kun je natuurlijk altijd problemen maken. Ieder raadslid en bestuurder van een onder toezicht geplaatste gemeente weet dat toestemming van de provincie noodzakelijk is. Goedkeuring van de begroting is eigenlijk al het belangrijkste besluit. Ik kan me niet voorstellen dat een gemeente veel besluiten zal nemen zonder goedkeuring provincie. Volgens mij is dit weer zo'n theoretisch probleem.
Door Jan op
Ja hoor en wat gebeurt er dan? Op kosten van de gemeente wordt een dure verzekering afgesloten die dat risico voor de raadsleden weer afdekt.
Door Gerrit (beleidsadviseur) op
En Elzinga onderschrijft daarmee eigenlijk ook het nut van de rekenkamer die vaak op voorstel van het college in de begroting minder of zelfs geen geld krijgt, terwijl het een instrument van de raad is. En de raad accepteert de voorstellen van het college om op de raadsinstrumenten te bezuinigen.
Het doel van het dualisme was en is nog steeds dat de raad, inclusief de collegevormende fracties, zich onafhankelijker (en als het moet dus ook kritischer) op zou stellen ten opzichte van het college. Met een onafhankelijk onderzoek van de rekenkamer of externe adviseurs vooraf over grote investeringen of inkoop van bijv. zorg in gemeenschappelijke regelingen kan veel worden voorkomen. Maar de raad vergeet maar al te vaak dat hij het hoogste bestuursorgaan en volksvertegenwoordiging is. Kat in het bakkie voor het college.
Door Jan den Nederlander op
Goed idee... uit te breiden naar 'politierechercheurs' en officieren van justitie die willens en wetens mensen laten veroordelen door ontlastend materiaal buiten beschouwing te laten en waarheidsvinding en integriteit ondergeschikt maken aan waarheidsvinding. Dan ware Ina Post en Lucia de Berk in Den Haag niet onschuldig veroordeeld. Daarnaast moeten de rechters niet blind vertrouwen op de ambtseed wat vaak misbruikt wordt door de politie en dienen alle verhoren audiovisueel opgenomen te worden en moet de ambtseed (waarmee processenverbaal worden ondertekend) vervallen worden verklaard omdat ze toch de boel belazeren maar door de ambtseed denkt de rechter dat ze niet kunnen en zullen liegen.