of 59054 LinkedIn

‘Overhead gaat van 25 naar 6 procent’

Huijben is samen met Geurtsen de schrijver van het deze maand verschenen boek Heeft iemand de overhead nog nodig? Wat de auteurs zeggen te zien is dat een kopgroep van organisaties afscheid neemt van overheadtaken.

Technologische vooruitgang maakt veel overhead-functies overbodig. ‘Wij schatten dat de overhead in de komende decennia afneemt tot circa 6 procent van de totale personeelsomvang’, stellen de arbeidsmarktdeskundigen Mark Huijben en Arno Geurtsen.

Functies verdwijnen
Huijben is samen met Geurtsen de schrijver van het deze maand verschenen boek Heeft iemand de overhead nog nodig? Wat de auteurs zeggen te zien is dat een kopgroep van organisaties afscheid neemt van overheadtaken. ‘Geen gebouw meer, geen secretaresses en ook tal van andere functies verdwijnen.’

Financiële druk
In veel sectoren omvat de overhad nu 20 tot 25 procent van de personeelsomvang. Veel organisaties brachten sinds het bestaan van de meetmethode Huijben/Geurtsen (2001) de eigen overhead in beeld, maar deden vervolgens vaak pas iets met die informatie als daar ook echt noodzaak toe was. Maar na de crisis die in 2008 begon, treedt daarin volgens de auteurs een duidelijke kentering op. ‘De financiële druk om in te grijpen en daadwerkelijk iets aan die overhead te doen, werd opeens een belangrijke drijver’, aldus Huijben.

Facilitaire functie
Wat helpt, is dat de ict-technologie inmiddels zo ver is voortgeschreden dat die veel van de overhead kan ondervangen. Ict zal volgens de auteurs steeds beter in staat zijn de denk en -doefuncties van de mens over te nemen. In de toekomst worden die taken nog wel uitgevoerd maar niet meer door de overhead­afdelingen. Veel organisaties hebben dan geen kantoorgebouw meer nodig. Daarmee vervalt de facilitaire functie. De ict-functie gaat primaire taken vervullen en stelt medewerkers in staat om zelf de overhead­taken te verrichten. Veel overheadfuncties kunnen in die zin verschuiven naar wat Huijben de medewerkers in de lijn van de organisatie noemt. ‘Dankzij de ict-ontwikkelingen kunnen zij die taken zelf efficiënt uitvoeren’, zegt Huijben.

Systemen
Het aantal managers neemt naar hun overtuiging sterk af. De topleiding blijft nodig, maar dat wat operationeel management heet, verdwijnt. ‘Dat wordt overgenomen door zelfsturing van medewerkers ondersteund door slimme ict-systemen,’ zegt Huijben. Ook de traditionele secretaresse zal verdwijnen. Huijben: ‘Het hebben van een secretariaat is vaak meer uit gewoonte en gewenning dan dat er een noodzaak voor is. Personeel kan veel van die taken zelf, zonder dat ze minder productief worden. Ook de hrm-functie neemt sterk in omvang af, mede doordat het aantal vaste contracten gaat dalen. Daarvoor zetten organisaties een netwerk van zzp’ers in. Wat er van medewerkers moet worden geregistreerd, gaan ze zelf doen, rechtstreeks in het systeem. In het begin hoor je vaak een hoop geklaag, maar het kan wel degelijk.’

Topleiding
Op hoofdlijnen zal de kern van de overhead volgens Huijben en Geurtsen bestaan uit de topleiding, wellicht een hooggekwalificeerde topsecretaresse als rechterhand van de directie, mogelijk een kleine hrm-functie vooral gericht op werving en de afhandeling van personele incidenten, een kleine financiële adviesfunctie en vooral een aanzienlijke ict-functie.

Overheid volgt later
Bij overheden zal het overboord kieperen van de overhead volgens Huijben zeker trager verlopen dan in veel andere sectoren. De overheid omvat grote en complexe organisaties, waardoor het moeilijker is werkwijzen te doorbreken. Maar dat de huidige trend ook daar zal doorzetten, staat volgens hem vast. ‘Het peloton gaat achter de kopgroep aan.’

Lees het hele artikel in Binnenlands Bestuur nr. 17 van deze week.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door anders levende op
Kan er nou niet eens een onderzoek/boek geschreven worden hoe mensen die niet meer aan een baan komen dankzij oa de ict en sigma lean en wat nog meer best zinvol kunnen inrichten. En hoe de samenlevening daar het best mee omgaat.
Door Mark Huijben op
Beste dames, heren,
Dank voor uw reacties. Het boek is vooral bedoeld om organisaties na te laten denken over de toekomst. Als we terugkijken, zien we dat de ontwikkelingen sneller zijn gegaan, dan we hadden voorzien. Er is al heel veel gebeurd en dat vinden we inmiddels gewoon. Denk aan tekstverwerkingsafdelingen, bibliotheken in de organisatie, centralisten in een telefooncentrale, we zien hr-selfservice opkomen, er zijn nu al organisaties met veel zelfsturing. Email in organisaties deed pas in de jaren 90 haar intrede. In het begin kon de mail alleen binnen de organisatie worden verzonden.
We zien dat in de reiswereld traditionele organisaties zijn ingehaald, door webwinkels. Amazon.com bezorgt boeken met drones, noem maar op. Dan is het in ieder geval verstandig om jezelf als organisatie de vraag te stellen: wat zijn de ontwikkelingen die voor mijn organisatie belangrijk zijn voor de komende jaren, maar ook over 10 à 20 jaar, wat betekenen deze ontwikkelingen en hoe kunnen we daarop anticiperen. Wat het verleden ons geleerd heeft, is dat technologie een belangrijke bepaler is voor de toekomst. We zijn geneigd de invloed daarvan op korte termijn te overschatten, maar op lange termijn juist te onderschatten. Uiteindelijk moet elke organisatie zelf beslissen, hoe men daarmee om wil gaan.

Mark Huijben

Door Hannes Haganum (overheidsdienaar) op
Hoewel bij een normaal regeringsbeleid mijn pensioenleeftijd al in zicht zou komen, vind ik niets interessanter dan op ontwikkelingen vooruit lopen. De geschetste ontwikkeling viel al veel langer te voorzien voor wie bijvoorbeeld in filosofie en bedrijfskunde is geïnteresseerd. Paradoxaal is het juist het almaar uitdijende leger managers dat altijd praat en denkt over kostenbeheersing en kostenreductie, dat zelf voor verreweg de hoogste kostenstijgingen zorgt. Het is ook een extreem conservatieve groep. In bedrijfsleven en bij de overheid zijn zij het die met steeds meer regels en protocollen de zieke bureaucratie overeind houden. Helaas hebben ook de vakbonden (inclusief de mijne) diep zitten snurken. Het zijn mensen, zoals Annemiek, die een scherp en analystisch zicht hebben op de tot nu toe ondoordringbare en uitdijende harde laag van managers. Zoals is het feitelijk onzin dat er in de zorgsector hard bezuinigd moet worden. Dat kan ook ook heel anders. Het probleem is dat bij veel zorginstellingen de overhead 40 tot 60 procent van de kosten uitmaakt. Uiteindelijk staan er tegen de kosten ook veel inkomsten. Het probleem schuilt in de doodzieke structuur en die pakt dit kabinet niet aan. Na veel pijn en ellende lost het probleem zichzelf op. Veel ontslagen zorgverleners zullen straks als zzp-er verder gaan en voor 20 euro per uur koop je van je zorgbudget dat prima zorg in ! De managers van Nu zijn als de fabrieksarbeiders en keuterboeren van 50 jaar geleden: een overbodige beroepsgroep. Resumerend kun je stellen dat het nog simpeler is dan het lijkt. De overheid zal vooral een groot gebrek krijgen aan goed opgeleid vakpersoneel.
Door Annemiek (ICmedewerker) op
Dus niet dus. Managers zijn nou net de enigen die niet onderworpen zijn aan markwerking, om de doodeenvoudige reden dat zij de markt sturen. Dacht u nou echt dat er één manager bestaat die zichzelf opheft bij overbodigheid? Welnee, hij verzint er gewoon tien nieuwe bij, bedoeld om zijn eigen onmisbaarheid aan te tonen. Mijn onderzoeksresultaat is dan ook: er komen steeds meer overbodige bestuurslagen bij, ten koste van de werkelijke productie en dienstverlening. Net zo lang tot er niks meer wordt gedaan alleen nog maar gepraat. De tien miljard die de gemeenten nu vrij in de schoot krijgen geworpen, zal nog voor tien miljard aan extra managers opleveren. En geen zorg.
Door Pieter (afdelingshoofd) op
Weer zo'n geweldig onderzoeksresultaat, laten we die paar die mogen blijven werken de overheadkosten zelf betalen, immer veel werk zal vanaf thuis moeten gaan gebeuren (immers ICT maakt dat mogelijk). En... als je werk wilt behouden zul je die bijkomende kosten op de koop toe moeten nemen. De praktijk heeft mij al geleerd dat in sommige takken van het bedrijfsleven zo al wordt gewerkt, dus waarom zou de overheid dat ook niet kunnen!

Hiernaast is elk team zelfsturend te maken, als ik het artikel mag geloven, komen de heren Huijben en Geutsen ons daar dan in ondersteunen?

De hamvraag is, welk personele voordeel heeft de automatisering de afgelopen 30 jaar opgeleverd en komen we nu echt in zo'n ICT stroomversnelling terecht dat het ineens anders zal zijn?
Door Was het maar zo simpel (Nog steeds niet directeur) op
Ook zo geweldig! Als die besparingen op de overhead laten we straks driedubbel zo duur door de overheid beklostigen. Uitkeringen en dure werkgelegenheidsprojecten. En toenemende beroep op de (geestelijke) gezondheidszorg. Zowel door werkenden als werklozen. ICT zorgt voor een ommekeer in de historie: er komen geen (andere) banen voor terug. En langzaam aan beginnen gelukkig steeds meer economen dat ook wel te beseffen. Maar er is geen weg terug.
Door zo simpel is het niet (Nog steeds geen manager) op
Geweldig! Straks ook de funktionerings- en beoordelingsgesprekken volledig geautomatiseerd. Zou tijd worden. Praten doen we toch al niet meer met elkaar, we mailen wel. En we zeggen het niet hardop, maar we passen de mensen gewoon nog meer aan de ICT aan. Anders werkt het niet. En die ICT kost wat! Maar dat geeft niet. Als de overheadkosten op papier maar minder is. Daar scoor je als manager mee. Dat de kosten voor ICT meer dan verdubbelen...who cares? Dat kost je nu eenmaal vooruitgang en vernieuwing. Heel hip.
Door Logica op
gelukkig is ICT gratis, en door personeel zelf de overhead-taken te laten doen, is de overhead opeens verdwenen....
Tja, zo kan ik het ook.
Door Lady op
En uiteindelijk kunnen dergelijke organisaties geheel opgeheven worden omdat door de ontwikkeling van de ICT de functies door de gebruiker zelf kunnen worden uitgevoerd, danwel de organisatie geen toegevoegde waarde meer heeft voor de zzp-ers en zij gewoon voor zichzelf verder gaan.
Door izak van Blijderveen (controller) op
Er zal zeker een reductie plaatsvinden van overhead in personeelsomvang. Het hele verhaal is wel (en dat is tussen de regels ook te lezen: dat er dan flink geinvestereerd moet worden in ICT. En dat is in veel overheidsorganisaties niet makkelijk, omdat vooraf aantonen van de meerwaarde van deze investeringen niet makkelijk is, maar wel mogelijk. Als we kijken naar onze privé omgeving dan zien we dat ICT ons enorm helpt (ook in tijd) om snel productvergelijkingen te maken, te bestellen en te betalen. Dus dat kan in een organisatie ook. Dus ik zou zeggen: aan de slag!