of 59236 LinkedIn

Gevallen wethouders moeten demissionair aanblijven

Wethouders zouden net als ministers demissionair aan moeten kunnen blijven als een college valt. Daar pleit de Wethoudersvereniging voor. Volgens directeur Ton Roerig gaan er kostbare maanden verloren waarbij de burgemeester teveel op zijn bordje krijgt.

Wethouders die gedwongen moeten aftreden doordat het college valt moeten een demissionaire status kunnen krijgen. Daar pleit de Wethoudersvereniging voor na veel klachten van haar leden. Doordat de bestuurders tegenwoordig gedwongen zijn binnen een maand hun ontslag in te dienen, blijft er van het college vaak alleen de burgemeester over. Dat is tè veel verantwoordelijkheid en bovendien een te politieke taak voor de burgemeester die boven de partijen dient te staan.

Vervelende bijwerking
Om te voorkomen dat een wethouder bij het opzeggen van het vertrouwen weigert ontslag in te dienen is er in het verleden een aanpassing in de gemeentewet geweest. Gevallen wethouders moeten binnen 30 dagen hun ontslag indienen. Doen ze dit niet, heeft de gemeenteraad de bevoegdheid deze bestuurder weg te sturen. Maar deze wetsartikelen hebben een vervelende bijwerking.

Alleen burgemeester
Anders dan bij landelijke bewindspersonen moeten wethouders dus alles uit handen te laten vallen als het college valt. Om vervolgens na de aanstelling van het nieuwe college in veel gevallen gewoon weer plaats te nemen in dezelfde wethoudersstoel. ‘Maar dan zijn er vaak kostbare maanden voorbij gegaan’, benadrukt Ton Roerig, directeur van de Wethoudersvereniging. ‘Belangrijke zaken komen stil te liggen en het voltallige college van zo’n gemeente bestaat uitsluitend uit één persoon, de burgemeester. En dat is een ongewenste situatie, het draagt bij aan een instabiel bestuur.’

Zwarte jaren
De situatie die Roerig beschrijft is verre van theoretisch, lokale bestuurders kwamen in 2016 bij bosjes ten val. Liefst 116 wethouders verdwenen vanwege politieke vertrouwensbreuken – tijdelijk dan wel definitief – van het toneel. Het jaar 2016 behoort daarmee voor wethouders tot de zwartste drie jaren sinds de invoering van het dualisme. Verstoorde en gebroken coalitieverhoudingen zijn de belangrijkste reden voor het grote aantal ten val gekomen wethouders. Dat blijkt uit het Wethoudersonderzoek 2016 dat onlangs in opdracht van Binnenlands Bestuur is uitgevoerd door DeCollegetafel. In liefst 28 gemeenten kwam het college door onderlinge verstoorde verhoudingen ten val.

Weeffout blijft
Ton Roerig noemt voorbeelden als de gemeenten Veenendaal, Gouda en Eersel. ‘Hier speelde deze situatie respectievelijk twee, drie en vier maanden. Wat je helaas ook ziet is dat de druk om zo snel mogelijk een nieuwe coalitie te vormen heel hoog is’,  legt hij uit. ‘Maar dan is er dus geen tijd voor reflectie, om te analyseren. Mogelijk blijft de onderliggende weeffout gewoon voortbestaan in de nieuwe situatie met alle gevolgen van dien.’ De Wethoudersvereniging gaat de zaak bij minister Plasterk bepleiten.

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Bewoner (Adviseur) op
De wethouders vereniging slaat hier de plank mis. Als de raad wil dat een wethouder per direct of op zeer korte termijn vertrekt, dan moet dat. Er is dan geen vertrouwen meer, zoals in Gouda het geval was.
Investeer liever in goede scholing van wethouders. Het is niet zo dat de wereld instort als er even geen wethouder zit en de raad gaat er over, of het belang van wegsturen zwaarder weegt dan "continuïteit".
Door Gerrit (beleidsadviseur) op
De Gemeentewet bevat wel degelijk bepalingen dat een wethouder ontslag kan, maar ook moet nemen.
Artikel 43 bevat de mogelijkheden voor een wethouder zelf ontslag te nemen:
- met onmiddellijke ingang (nieuw sinds 1 februari 2016);
- zonder onmiddellijke ingang gaat het ontslag van rechtswege in één maand nadat hij de raad schriftelijk heeft meegedeeld dat hij ontslag neemt;
- of zoveel eerder als de gemeenteraad een opvolger benoemt of besluit het aantal wethouders te verminderen (artikel 39).
En dan kan de raad een wethouder in wie het vertrouwen is opgezegd, maar die desondanks niet zijn ontslag indient, zelf ontslaan (art. 49) en dus ook nog de datum van ingang van het ontslag bepalen.
Door Maarten Pieters (adviseur) op
Lijkt me geen goed idee. Als een college valt is het aan de raad om zo snel mogelijk te zorgen voor een nieuw college. Een informateur kan zonodig de achterliggende oorzaken van de val onderzoeken. Het is dan aan de raad om te voorkomen dat eventuele weeffouten opnieuw gemaakt worden.

Als de wethoudersvereniging zich zorgen maakt over het grote aantal gevallen wethouders, ligt er denk ik een kans voor de vereniging om hun leden te helpen om
te voorkomen dat dit lot hen treft. Dit kan de vereniging doen door aandacht te besteden aan de professionalisering van het ambt van wethouder. Het advies 'Niet alleen een ambt, ook een ambacht' van de ROB (2016), biedt daar mooie aanknopingspunten voor.
Door Toeschouwer (Waarnemer) op
Hier wordt een oplossing geschetst voor een probleem dat niet bestaat.
Het gaat om vertrouwen vanuit de (meerderheid van de) gemeenteraad, gekoppeld aan de al dan niet bereidheid om een college dat "gevallen is"(lees: waarvan de wethouders geen vertrouwen meer hebben van de meerderheid van diezelfde raad) voor onbepaalde tijd in het zadel te houden. Dit alles in het belang van de gemeente.
Nergens in de Gemeentewet staat dat wethouders binnen 30 dagen ontslag moeten nemen. De (meerderheid van de) gemeenteraad heeft ook hier het laatste woord!