of 59054 LinkedIn

Gemeentesecretaris wordt 'maatschappelijk verbinder'

Voorbij de tijd dat een gemeentesecretais binnen de gemeente de lakens uitdeelde. Verbinden geldt nu als belangrijkste taak.

'De gemeentesecretaris die niet met anderhalve been buiten het gemeentehuis opereert, kan de organisatie niet goed leiden en evenmin het college goed adviseren.' Dat stelt Jan van Ginkel, gemeentesecretaris van Schiedam.

Rol verandert
Volgens Van Ginkel verandert de context waarbinnen de gemeentesecretaris opereert fundamenteel. 'Hij is weliswaar nog steeds eerste adviseur van het college en baas van de ambtelijke organisatie, maar de secretaris die zich beperkt tot deze twee dimensies gaat het niet redden. De derde dimensie wordt het belangrijkst: de lokale samenleving.' Van Ginkels collega in Oude IJsselstreek Gerharda Tamminga ziet de rol van de gemeentesecretaris eveneens veranderen. 'Je maakt initiatieven mogelijk die de samenleving tot bloei brengen.'

Brengen en halen
Minstens zo belangrijk is het vermogen om te delen. Tamminga zit iedere dinsdagmiddag tussen vier en vijf in de kantine om met collega's die daar in geïnteresseerd zijn uit te wisselen wat er tijdens de collegevergadering van die dag is besproken. 'Ik breng dan niet alleen collegebesluiten, maar haal tegelijkertijd opmerkingen op van de inhoudelijk adviseurs. Door kennis en informatie te delen, ontstaat een dialoog los van hiërarchie en positie, waar iedereen zijn voordeel mee doet.'

Gedeeld leiderschap
Van Ginkel gebruikt de term 'gedeeld leiderschap'. Hij deelt zijn functie met een ambtelijk directeur, zonder taakverdeling. En hij deelt zijn kennis, evenals het gebrek daaraan, met medewerkers uit alle lagen van de organisatie, zodat iedereen er beter van wordt. 'Het allerbelangrijkste vind ik leiderschap delen met de samenleving. De tijd dat de overheid wikte en beschikte is voorbij. Soms voert de gemeente regie, soms wordt de gemeente geregisseerd. Leiderschap betekent deel uitmaken van een netwerk, met steeds wisselende rollen.'

Toekomst
Als leiderschap van iedereen wordt, is er dan nog wel toekomst voor de gemeentesecretaris? 'Ik denk wel dat er altijd een aanspreekpunt zal zijn, zowel voor partners van buiten als voor medewerkers binnen de gemeentelijke organisatie', zegt Tamminga. 'Maar leiderschap komt wel los van hiërarchie. In mijn eigen organisatie bestaat die eigenlijk al nauwelijks meer. Er zijn geen afdelingshoofden en teams zijn steeds meer zelfsturend, zelfs op het gebied van functionerings- en beoordelingsgesprekken. Ik weet ook niet of er altijd een college en een raad zal blijven. Misschien groeien we wel toe naar een geheel andere vorm van lokale democratie. Maar er is wel iets nodig wat sturing geeft en randvoorwaarden schept om veranderingen daadwerkelijk te laten gebeuren. Dat is een vorm van leiderschap. Of die leider in de toekomst gemeentesecretaris heet, doet er eigenlijk niet zoveel toe.'

Lees het hele artikel over de gemeentesecretaris nieuwe stijl in BB nr. 19.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Nicole Markus (rainmaker) op
Goed voorbeeld dat de gemeentesecretaris de verbinding zoekt met de gemeenschap. En ik ben het eens met Hans Berends dat dit in elk geval ook moet betekenen dat je ervoor zorgt dat je ambtenaren dat ook kunnen. Nu zijn die te vaak niet in staat om te handelen doordat processen en procedures hiervoor geen ruimte bieden. Ruim die op tot wat echt nodig is, accepteer dat er in die verbinding naar buiten ook fouten worden gemaakt en je bent op weg naar een goedkoper effectiever apparaat met meer tevreden werknemers en 'klanten', burgers dus.
Door Hans Berends (Gemeentesecretaris Dalfsen) op
Ik ben het in grote lijnen wel met Jan van Ginkel en Gerharda Tamminga eens. De gemeentesecretaris hoort zijn/haar voelhorens in de samenleving te hebben, te weten wat er in het maatschappelijke veld leeft en daarop de strategie en werkwijze van de ambtelijke organisatie af te stemmen. Maar in het doorslaan daarin schuilt wel een gevaar; namelijk een tekort aan aandacht voor de ambtelijke organisatie (en uit een aantal reacties op het artikel wordt wel duidelijk dat dit geen unicum is). Een overschatting van de rol van de gemeentesecretaris als 'verbinder' in eigen persoon kan afleiden van waar het écht om draait, namelijk dat de medewerkers die verbindende rol leren pakken en dat de ambtelijke organisatie daarin wordt getraind en gefaciliteerd. Zij en zeker niet alleen de gemeentesecretaris moeten in stelling worden gebracht voor de belangrijke rol als verbinder. En dat vraagt aandacht en tijd van de gemeentesecretaris die als inspirerend leider de organisatie mee moet krijgen. Al te veel focus van de gemeentesecretaris op de buitenwereld zou in dat opzicht wel eens contra-productief kunnen werken.
De werkwijze van Gerharda Tamminga is er overigens wel een die bij kan dragen aan het in stelling brengen van medewerkers als verbinders. De besluiten van het college wekelijks bespreken met een groep van geïnteresseerde adviseurs, biedt een mooie gelegenheid om regelmatig het vraagstuk van ‘het verbinden’ aan de orde te stellen en de strategische keuzes daarin handen en voeten te geven. Dit zou in Dalfsen wel eens heel snel navolging kunnen vinden.
Door Henk op
Zolang er gemeentesecretarissen zijn die heel goed voor zichzelf zorgen...... Bv bij aanstelling meteen regelen dat je 2 jaar voor je pensioen al mag vertrekken
Door Criticus (Ambtenaar) op
Onze 'sik' is niet eens in staat om zich als een waardig people-manager, met zijn eigen personeel bezig te houden. Likken naar boven en trappen naar beneden. En maar liegen en draaikonten. Alleen door zijn juridische achtergrond en kennis kan hij zich handhaven, zeker niet omdat hij goed is voor zijn personeel. De woorden eerlijk, integer en betrouwbaar slaan niet op onze 'sik'.

Zo iemand wil je toch niet op je inwoners loslaten?
Door Gonneke (ambtenaar) op
Dan hebben nog veel gemeentesecretarissen een boel te leren, de meesten zijn te arrogant om hun personeel op een normale manier te benaderen laat staan de burger en de omgeving.
Door Harry te Riele (Initiatiefnemer van Transitiefocus.com) op
Eens met auteur. De opgaven gaan ver boven politieke stromingen uit en ver over collegeperiodes heen. Daarom moet het ambtelijk apparaat weten wat boven- en onderstroom nodig hebben om de transities te overleven. Vernieuwers én conservatoren moeten beiden gehoord worden. Alleen dan kun je een nieuwe richting vinden zonder al te veel builen en schrammen. Als dat op gespannen voet staat met onze staatsinrichting dan moet die laatste bewegen. Dat zou niet voor het eerst zijn trouwens. De samenleving is ook nu diepgaand aan het wijzigen.
Door P. Pluim op
Je moet wat van die achterhaalde functie van gemeentesecretaris maken anders houdt je geen zinnige taken voor hem over.
Door Heman Zwart (Interim manager en oud gemeentesecretaris) op
Helemaal mee eens. Gs nieuwe stijl is veel meer netwerker en verbinder, zowel binnen organisatie als met maatschappelijke partners en lokale samenleving. GS moet inspireren, praktijkvoorbeelden 'aan tafel halen' bij college en directie, kansen zien en benuttten, ruimte geven aan organisatie, met communicatieve en proactieve medewerkers.
GS als klassieke 'baas' wordt steeds minder belangrijk, organisaties worden plat en fluide en vermengen zich met samenleving/partners.
Door JeTe op
Het aantal raadsleden per gemeente zou ook naar beneden moeten. Het zijn niet zelden mensen die in de raad zitten om subsidie los te peuteren voor 'brood en spelen' en andere onzin.
Maak er bijvoorbeeld weer een onbetaalde erefunctie van (hooguit onkostenvergoeding) in plaats van een dikbetaalde politieke bijbaan, waardoor men naast de schoenen gaat lopen en het zicht op de werkelijkheid verliest.
Besturen is niets anders dan de wet handhaven en het gezond verstand gebruiken. Al het andere kan worden gemist.

Churchill zei niet voor niets dat het beste argument tegen de democratie een gesprek van vijf minuten met de gemiddelde kiezer is.
Of een andere definitie van democratie die ik ooit las: 'Democratie is twee wolven en een schaap die beslissen wat ze vanmiddag gaan eten.'