of 59100 LinkedIn

Een beetje corrupt niet zo heel erg in Roemenië

In de rubriek Over de grens beschrijven we bijzondere ontwikkelingen in het buitenland op het gebied van ambtenaren en bestuur.

Dat Roemeense ambtenaren van de regering straffeloos tot bijna 45.000 euro aan giften zouden mogen aannemen, ging de aan corruptie gewende bevolking te ver. Voor de Nederlandse ambtenaar ligt die grens bij 50 euro.

Over de grens
In de rubriek Over de grens beschrijven we bijzondere ontwikkelingen in het buitenland op het gebied van ambtenaren en bestuur.

Honderdduizenden Roemenen gingen begin februari de straat op om te protesteren tegen een amnestieregeling voor corruptieverdachten. Officieel was de regeling bedoeld om het cellentekort in het land tegen te gaan. Maar in de praktijk leek de wet er meer op gericht om corrupte ambtenaren de hand boven het hoofd te houden. De wet behelsde immers dat ambtsmisbruik alleen nog strafrechtelijk zou worden vervolgd wanneer het ging om een bedrag van 200.000 Roemeense leu, ofwel een kleine 45.000 euro.  

Dit leidde tot massademonstaties. De regering van premier Sorin Grindeanu zei ‘de stem van de straat gehoord te hebben’ en trok schielijk de wet, die een dag daarvoor per decreet was aangenomen, weer in. De Roemeense minister van Justitie Florin Iordache heeft na de massademonstraties zijn ontslag ingediend. Hij was het die het wetsontwerp had ingediend dat corruptie door ambtenaren minder streng zou bestraffen.

De Roemeense premier overleefde vervolgens wel een motie van wantrouwen in het parlement. Nu is de Roemeense regering voornemens om een nieuwe, aangepaste wet door het parlement te loodsen. Wel merkte de premier nog op dat er met de wet eigenlijk weinig mis was, maar dat de bevolking door slechte communicatie de regeling niet goed had begrepen.

Transparancy international
De vraag is of het inderdaad de bevolking was die het niet begreep. Roemenië is volgens Transparancy International een van de meest corrupte landen van Europa, al doen Griekenland, Italië en Bulgarije het nog net een tandje slechter. Veel vertrouwen hebben de Roemenen niet in hun overheid. Bij de parlementsverkiezingen in december vorig jaar nam krap één op de drie stemgerechtigden de moeite om van het kiesrecht gebruik te maken.


Geen leu te veel in Nederland
Nederland staat op nummer 5 van de Europese landen en nummer 8 op de wereldranglijst van minst corrupte landen. Hier staat het de ambtenaar niet vrij om straffeloos een halve ton op te strijken. Maar wat mag de Nederlandse ambtenaar wel accepteren? Een algemeen verbod op het accepteren van cadeaus en giften is er niet, zo blijkt uit de richtlijnen in het Algemeen Rijksambtenarenreglement. Dat zou niet zinvol zijn, want ‘voorkomen moet immers worden dat de ambtenaar door het weigeren van een geschenk de grenzen van de hoffelijkheid overschrijdt.’

In de CAR-UWO, de arbeidsvoorwaardenregeling voor gemeenten, is duidelijk omschreven dat het de ambtenaar verboden is zonder toestemming van het college giften aan te nemen. Wanneer geeft het college wel en niet toestemming en wat valt er onder een gift? Daarover geeft de gedragscode voor ambtenaren meer duidelijkheid. Een geschenk mag in ieder geval de ambtenaar niet beïnvloeden in zijn onafhankelijke opstelling. Geld aannemen is sowieso taboe. Een geschenk mag wel, mits dat niet meer waard is dan 50 euro. Ieder geschenk moet worden gemeld bij de gemeente, meestal bij de direct leidinggevende, want in principe is de gemeente en niet de ontvanger eigenaar van de gift. Ook geschenken die zijn aangeboden maar niet geaccepteerd moeten worden gemeld. En veel gemeenten hanteren een gedragscode voor ambtenaren waarin is geregeld dat geschenken binnen het eigen team worden verdeeld.

Ook zo’n gedragscode geeft nog niet in alle gevallen duidelijkheid. Want wat als je als ambtenaar wordt uitgenodigd voor een evenement waarvoor gewone bezoekers honderd euro toegang moeten betalen? In dat soort gevallen moet de ambtenaar bij zichzelf te raden gaan. Is het een belangrijk netwerk-evenement voor de gemeente? Heeft degene die het aanbiedt er belang bij dat de ambtenaar hem of haar in een positief daglicht ziet? En om eventuele integriteitsrisico’s af te dekken is het van belang dat de leidinggevende op de hoogte is van het bezoek aan het evenement. In ieder geval moet de ambtenaar altijd alert zijn op schending van integriteitsrisico’s. De grens is soms vaag, maar ligt wel heel ver weg van de 200.000 Roemeense leu. 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Bertus (Observer) op
Ik begrijp dat er voor Commissarissen vd Koning weer andere normen gelden
Door Karin Ingelse (directeur/eigenaar) op
In veel gedragscodes vind je terug dat je geschenken 'tot een bedrag van €50' mag accepteren als ambtenaar. Die regel nodigt uit tot 'gedoe'. Een nullijn is ook geen optie. Gebruik je gezond verstand: als een bejaarde inwoner met een bosje bloemen onder de arm geklemd het gemeentehuis binnenloopt en bij de receptie zegt dat de bloemen zijn voor de mensen van het WMO loket omdat ze zo goed geholpen is, dan ben je een hork om dat te weigeren. Gaat het om een cadeaubon wordt het alweer een stuk lastiger... Daarom: trek de grens daar waar je mensen kwetst als je het geschenk niet aanneemt en leg altijd uit waarom je als ambtenaar zo voorzichtig moet zijn met het aannemen van geschenken. En bij twijfel niet inhalen!