of 59045 LinkedIn

Dorpelingen willen het zelf voor het zeggen hebben

Bewoners van kleinere dorpen vinden dat zij zelf zaken moeten regelen en hebben minder vertrouwen in de dorpsraad of de gemeente. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau.

Meer dan de helft van dorpsbewoners vindt dat ze het meer voor het zeggen moeten hebben in hun eigen dorp. De dorpelingen staan overwegend positief tegenover lokale inzet door bewoners zelf.
Over het bestuur door de gemeente en de dorpsraad zijn ze minder te spreken. Minder dan de helft (43%) vindt dat de gemeente open staat voor de initiatieven van bewoners. Ook vindt minder dan de helft dat de dorpsraad veel gedaan krijgt (46%). Dat blijkt uit het rapport 'De dorpse doe-democratie' van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Het onderzoek werd onder ruim 7000 dorpsbewoners in Nederland.

Experimenten
De zoektocht naar een lokale participatiesamenleving is in volle gang, ook op het platteland. Zowel het traditionele verenigingsleven als nieuwe experimenten moeten ervoor zorgen dat bewoners meer verantwoordelijkheid krijgen en nemen. Het uiteindelijke doel hiervan is een goede leefbaarheid, vooral daar waar demografische ontwikkelingen of bezuinigingen de bestaande situatie onder druk zetten.


Taken erbij

‘Kleinschalige verbanden in de buurt  werden vroeger nog gezien als remedie tegen het afbrokkelende maatschappelijke vertrouwen,’ aldus SCP-directeur Kim Putters in het rapport. ‘Tegenwoordig krijgen buurten en dorpen door bezuinigingen en decentralisatie er een aantal serieuze taken bij. In heel Nederland zoeken bewoners, overheden, sociale ondernemers en maatschappelijke instellingen daarom naar manieren om “lokale energie” aan te boren. Vanuit het idee dat degenen die het meest betrokken zijn ook het meest te zeggen moeten hebben, ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden, bijvoorbeeld coöperaties op het gebied van zorg of energieopwekking. Het is overigens niet zo dat Nederlanders de afgelopen jaren meer vrijwilligerswerk zijn gaan doen. Het aantal vrijwilligers was al hoog en bleef de afgelopen jaren constant.’


Eigen verantwoordelijkheid

Doe-democratie is een term die steeds vaker opduikt bij de zoektocht naar vormen van een lokale participatiesamenleving. Niet alleen in de stedelijke gebieden maar ook op het platteland.  Zowel het traditionele verenigingsleven als nieuwe experimenten moeten ervoor zorgen dat bewoners meer verantwoordelijkheid krijgen en nemen. Het uiteindelijke doel hiervan is een goede leefbaarheid, vooral daar waar demografische ontwikkelingen of bezuinigingen de bestaande situatie onder druk zetten. Het SCP waarschuwt wel dat bepaalde groepen onder de dorpsbewoners effectiever zijn in het waarmaken van hun idealen en veiligstellen van belangen dan andere groepen


Geen tegenstellingen

Als het gaat om wat bewoners belangrijk vinden voor een leefbare woonomgeving bestaat er echter geen scherpe tegenstelling tussen de groepen bewoners. Bewoners met een sterkere dorpsbinding hechten meer belang aan basisvoorzieningen in het dorp (bv. dorpsschool en winkel) en aan ontmoetingsgelegenheden (bv. een dorpsfeest of gemeenschapshuis), maar ook minder gebonden bewoners vinden dit belangrijk. Bijvoorbeeld: terwijl 85% van de traditioneel gebonden bewoners ‘het behoud of oprichten van een winkel in het dorp’ belangrijk vindt, vindt 70% van de ‘ongebonden’ bewoners dit. De ‘belevingskwaliteit’ (bv. natuur, fietspaden, historische gebouwen) vinden bewoners met een sterkere landschappelijke binding belangrijk dan anderen, maar ook dit is geen scherp onderscheid: terwijl 87% van de ‘sociale rustzoekers’ belang hecht aan ‘een wandel- of fietspad rond het dorp’, doet 76% van de ‘goede bekenden’ dit.


Kansen en bedreigingen

De conclusie sluit grotendeels aan bij het advies dat de onafhankelijke Denktank vorige maand gaf aan de VNG. Die laatste gaf opdracht onderzoek te doen naar kansen en bedreigingen van de lokale democratische besluitvorming. ‘We hebben daarnaast gekeken welke veranderingen noodzakelijk zijn’, aldus de Denktank-voorzitter Kasja Ollongren (D66), wethouder in Amsterdam.  Raadsleden moeten de kracht van de samenleving benutten, maar ‘maak duidelijk dat deze vormen van doe-democratie naast  het werk van de gemeenteraad staan en niet daarvoor in de plaats komen.’ Een andere aanbeveling van de Denktank: ‘Bouw bij burgerparticipatie en burgerinitiatieven waarborgen in voor diversiteit om niet gevangen te raken in de val van de participatieparadox.’ Waak er voor en voorkom dat steeds dezelfde groepen of individuen zich melden, wilde de Denktank daarmee zeggen.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Ivo op
De dorpsraden zijn niet democratisch gekozen, maar een clubje gelijkgezinden die hun mening over een heel dorp mogen uitspreiden. Zonder verantwoording, zonder mandaat.
Door P.J. Westerhof op
Een 'Outside-the-Box' interpretatie van het artikel/rapport wil ook wel helpen.

Want wat is dit anders dan reacties op symptomen van een doorgeschoten schaalvergroting op gemeentelijk niveau?
Waarbij kilometers uit elkaar gelegen dorpen worden gereduceerd tot 'dorpskernen' in een samengevoegd bestuurlijk verband. Onder schone beloften van 'betere dienstverlening tegen lagere kosten', maar met voorbijgaan aan sociale verbanden en Span-of-Control?

Hier keert de wal het 'Schip met Bestuurlijke Waanvoorstellingen'.
"Raadsleden moeten de kracht van de samenleving benutten" gaat voorbij aan het huidig gebrek aan dualisme binnen gemeentebesturen.
"Burgerparticipatie" is het afvoerputje van bestuurlijk onvermogen.
Door Rik Jungmann (Redacteur) op
Wat lees ik nu? Een D66 wethouder uit Amsterdam (800.000 inwoners) die voorzitter is van een "Denktank" die een oordeel heeft over het functioneren van de democratie in dorpen met een dorpsraad. Lijkt me de uitgelezen functionaris om iets te zeggen over dorpen met 2000 inwoners. Of toch niet?
Door H.Veld op
Vergis u niet. De bezuinigende participatie gaat voort - ook in de dorpse omgeving. Onder het mom van "ze willen meer verantwoordelijkheid en zelf doen...'.
Mevrouw M. van Zuylighem kan hierover meepraten....
Zo worden ook de dorpen uit elkaar geslagen..denk maar eens dóór....
Door Wini Weidenaar (Communicatie Friese Dorpentop) op
Die behoefte leeft in Friesland ook ontzettend. Dit is een van de redenen dat er in Friesland een Friese Dorpentop wordt georganiseerd, de eerste Friese G1000. We zijn hierin op zoek naar alles wat ons verbind. Het is een initiatief van burgers! Kijk voor meer informatie op www.friesedorpentop.nl.
Door Kees Terlouw (Politiek Geograaf) op
Klinkt allemaal mooi, dorp en democratie. Toch schuilen er hele gemene addertjes onder het gras. Het grootste gevaar is dat de gemeentepolitiek gedomineerd gaat worden door de verdeling van middelen tussen de afzonderlijke dorpen. Dit 'dorpisme' wordt bijvoorbeeld verder geanalyseerd in een recent artikel in Local Government Studies http://dx.doi.org/10.1080/03003930.2016.1186652 en in een rapport dat voor BZK is geschreven https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporte …
Door F. Sterrenburg (Voorzitter) op
Als dorpsraden meer bevoegdheden zouden krijgen zou er inderdaad meer tot stand kunnen komen. In deze opsomming mis ik die verklaring.

Vacatures

Van onze partners