of 59250 LinkedIn

Campagnetip: bezint eer ge spint

Pure zetelwinst mag niet de boventoon voeren in politieke campagnes, betoogt filosofe Eva Groen-Reijman in haar proefschrift. Louter strategisch gebruik van marketingtechnieken is volgens haar schadelijk voor de democratische legitimiteit.

Pure zetelwinst mag niet de boventoon voeren in politieke campagnes, betoogt filosofe Eva Groen-Reijman in haar proefschrift. Louter strategisch gebruik van marketingtechnieken is volgens haar schadelijk voor de democratische legitimiteit.

Spanning in communicatie

Groen-Reijman, die ook voor GroenLinks actief is als ongekozen lid van de bestuurscommissie Amsterdam Noord, vertelt dat ze gaandeweg in het onderwerp campagnevoeren geïnteresseerd is geraakt. ‘Ik heb de spanning in communicatie altijd interessant gevonden. In communicatie is altijd een zekere ruimte voor strategie en zelfs misbruik of manipulatie, en de lijn tussen geoorloofd en manipulatief gebruik van communicatiestrategie is vaak lastig te trekken.’

 

Deliberatieve politiek

Vrij, gelijk en inclusief. Zo ziet Groen-Reijman het politieke discours in de samenleving het liefst. Een eenduidige, toegankelijke en open discussie leidt volgens haar tot een politiek klimaat waarin betrokkenheid van burgers en de legitimiteit van het politiek besluitvormingsproces het best gedijen. Sterker nog, een ‘deliberatieve politiek’ zoals zij het noemt, is volgens haar een absolute voorwaarde. Sommige pogingen om burgers te beïnvloeden, betoogt Groen-Reijman, zijn er echter op gericht om rationele vermogens van burgers te omzeilen en hun beslissingen op verborgen manieren te beïnvloeden. Daardoor ontstaat volgens de promovenda een ongelijkheid tussen de beïnvloede partij en de beïnvloedende partij en in die situatie is de burger kwetsbaar voor manipulatie.

 

Fundamenteel strategisch karakter

Marketingtechnieken die in politieke campagnes worden toegepast, zoals micro-targeting, framing, spin en emotioneel, persoonlijk en negatief campagnevoeren kunnen worden gebruikt als instrumenten voor manipulatie van kiezers. Maar hoeven dat volgens Groen-Reijman niet per se te zijn. Kiezersonderzoek en micro-targeting (waarbij via sociale media naar kiezers wordt gecommuniceerd op basis van hun persoonlijke voorkeuren) kunnen bijvoorbeeld, zolang de privacy van burgers gerespecteerd wordt, bijdragen aan ‘match making’ tussen burgers en politieke partijen. Wanneer marketingoverwegingen de prioriteit krijgen bij het innemen van standpunten om argeloze kiezers te winnen, krijgen campagnes volgens Groen-Reijman echter een fundamenteel strategisch karakter. Zulke campagnes, waarin koste wat kost zetelwinst wordt nagestreefd, zijn volgens Groen-Reijman funest voor het aanzien van de democratie.

 

Nieuwsmedia bespelen

Ook bij het gebruik van overtuigingstechnieken waarbij de context van feiten wordt veranderd, zoals framen en spinnen stelt de promovenda voorwaarden. Impliciete beweringen die worden gedaan bij het framen van een onderwerp moeten verdedigbaar zijn en politici die dit soort beweringen doen, moeten in hun daden aan hun impliciete beweringen worden gehouden. De positieve functie van framing is volgens Groen-Reijman dat concrete onderwerpen gelinkt kunnen worden aan discussies over meer abstracte politieke waarden en perspectieven. Ook spin kan worden gebruikt om politieke gevoeligheden in discussies beter bloot te leggen voor een breed publiek. Risico is dan weer dat het toepassen van spin kan worden gebruikt om nieuwsmedia te bespelen, die volgens haar verhalen mede selecteren op basis van conflict, personalisering en dramatisering.

 

Verschillen verhelderd

Als laatst behandelt Groen-Reijman emotioneel, persoonlijk en negatief campagnevoeren. Cruciaal daarbij is volgens Groen-Reijman dat er in dit soort gevallen ruimte en gelegenheid voor weerlegging moet zijn. Op personen gerichte argumenten moeten volgens Groen-Reijman alleen in campagnes worden gebruikt wanneer deze politiek relevant zijn, en negatieve campagnes zouden niet op personen maar op onderwerpen gericht moeten worden. Emotioneel, negatief en persoonlijk campagnevoeren kan volgens Groen Reijman bijdragen aan de politieke betrokkenheid van burgers doordat verschillen tussen kandidaten worden verhelderd.

 

Gemeenteraadsverkiezingen

Desgevraagd is Groen-Reijman terughoudend in het noemen van een voorbeeld van misleiding in de campagnes in aanloop van de gemeenteraadsverkiezingen. Over campagnes met standpunten die weinig met de lokale politiek van doen hebben (bijvoorbeeld het standpunt van Bij1, de partij van Sylvana Simons die het geschiedeniscurriculum in het onderwijs graag aan wil passen) laat Groen-Reijman zich genuanceerd uit. ‘Als die partij doet voorkomen dat dit een speerpunt is in deze specifieke verkiezing mét de belofte dit ook te veranderen, is dit misleidend. Maar dit soort standpunten kunnen ook meer duidelijkheid geven over de visies en de overtuigingen die deze partij wil uitdragen. Deze uitlatingen hebben dan een illustratieve functie en hebben soms repercussies op lokaal niveau. Dat is vaak de rol van landelijke kopstukken en discussies in lokale campagnes’

 

Knikkers

Groen-Reijman vindt dat de redenering dat het partijen uiteindelijk vooral om de spreekwoordelijke knikkers gaat te kort door de bocht gaan. ‘Dat is wel een aanname die je vaak hoort, maar daarbij wordt een belangrijke denkstap overgeslagen. Politiek die enkel om macht draait gaat voorbij aan de essentie; het realiseren van politieke doelen. Als macht op zich het enige doel is, is politiek vrijwel zinloos.’ De professionalisering van de politiek, en het gevolg daarvan dat zetels voor professionele politici gelijk staan aan werkgelegenheid, is daarbij volgens Groen-Reijman wel problematisch. ‘Maar macht moet uiteindelijk instrumenteel zijn, en geen doel op zich. Natuurlijk kan het zo zijn dat politici zo bezig zijn met hun macht als instrument dat strategische afwegingen leidend worden in campagnes. Daarvoor moet men dan ook uitkijken. Voor het realiseren van langetermijndoelen is het cruciaal dat kiezers vertrouwen houden en zich serieus genomen weten.’  

 

Misplaatste kritiek

Desondanks vindt Groen-Reijman dat marketingmethodes in campagnes in een te negatief daglicht staan: ‘Tijdens gesprekken hierover merk ik vaak dat het over de uitwassen gaat, maar ik wil met mijn beschouwing graag laten zien dat campagnes een maatschappelijk doel dienen. Soms zijn marketingtechnieken nodig om een discussie aan te jagen. Om dat categorisch te bekritiseren is misplaatst.’

 

Eva Groen-Reijman verdedigt haar dissertatie Deliberatieve Politieke Campagnes: Democratie, Autonomie en Overtuigen op vrijdag 2 februari aan de Universiteit van Amsterdam.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Keijzer op
@Heukers
Zij het onthutsend laat, kwam Pechtold erachter, dat hij in diens kokervisus wel wat cruciale zaken voorbij gelopen is. Dat geldt natuurlijk niet voor de hele happy D66 family, die in hun eigen kringetje elkaar heerlijk bevestigen en het minst last hebben van de gevolgen van hun idealen en beleid daaromheen.
Ik vermoed zelfs dat zij Pechtold, die de naam heeft de boel goed onder controle te houden, trotseert, vanwege haar status. Zij heeft in haar kopervisus weer niet door dat minister zijn een andere positie is en je handel en wandel zeer sterk gevolgd wordt en je enorm in de schijnwerpers staat.
Door Keijzer op
@loekoek
De mars door instituties, hetgeen o.a. Baudet voor ogen heeft (eerder Fortuyn al) is nog niet eens begonnen helaas. De verhoudingen in het parlement staan in schril contrast met de overwegend politiek correcte figuren aan de knoppen in instituties.

Baudet komt het dichtste bij als het gaat om de erfenis van Fortuyn tot nu toe. Fortuyn had de pech net teveel succesvol te zijn ineens. Zie dan maar in een vloek en een zucht een partij op te bouwen en zoveel geschikte mensen te vinden! Met 2 zetels is het voor Baudet al een opgave van jewelste.

Bart de Wever in BE heeft een langere aanlooptijd gehad, tegen een enorme stroom in. Als je daar doorheen bent en je bewijst je als burgermeester en in kabinetten, kom je op het punt dat een grotere massa losgeweekt wordt van propaganda, vanuit zowel het economisch marxisme als het cultuurmarxisme. In Vlaanderen zijn de vakbonden en Katholieke instituties nog oppermachtig en daar zijn Christendemocraten links.

Hier had je nog een wat grotere stroom midden-rechts. Met die kruistocht van CDA mastodonten destijds is die stroom weggevlucht. Met name de pragmatische katholieken. Buma wilde blijkbaar die groep terug. Geen protesten bij de links-christelijke smallere stroom. Bestuurspostjes zijn blijkbaar een troost na die principieel strijd met veel minder zetels als gevolg!

Jaren was er geen alternatief voor PVV voor velen, zoals in Vlaanderen wel voor Vlaams Belang, middels N-VA met Bart de Wever. Echter met 1/3 van de stemmen is De Wever afhankelijk van 2 linkse partijen momenteel en vergt koerswijziging een lange adem. De publieke omroep daar is nog linkser dan Hilversum.

Wat nu spannend is, dat die mars door instituties te traag gaat lopen en met het onveranderde huidig systeem, de wal het schip gaat keren, middels een niet te beheersen crisis, doordat nu meerdere tegelijk spelen, t.o.v. brevet van onvermogen op diverse niveaus.
Door Heukers op
Het blijft de vraag wat Kasja Ollongren heeft bezield om in haar Ien Dales-lezing zo uit te halen naar Thierry Baudet. Zijn Forum voor Democratie heeft slechts 2 zetels in de Kamer en doet slechts in 1 gemeente mee aan de verkiezingen van 21 maart. De enige rationale verklaring is dat zij bezorgd is voor haar partijgenoten in Amsterdam en derhalve de lokale D66-fractie wil helpen in de campagne. Wat misschien aan de ene kant begrijpelijk is, maar aan de andere kant volstrekt bizar. Een lid van het kabinet dat zich zo mengt in lokale verkiezingsstrijd door een kandidaat-partij te demoniseren, waar hebben we dat eerder gezien (juist, in 2002 met Pim Fortuyn).

Want:: Ollongen is niet zo maar 1 van de 16 ministers. Zij is ook vicepremier, een positie die zij deelt met nog 2 anderen (Hugo de Jonge en Carola Schouten). Maar meer nog: Zij is vertrouwelinge van premier Mark Rutte, met wie zij tussen 2010 en 2014 een hechte band opbouwde als SG van Algemene zaken. En alsof dat nog niet genoeg is: Ollongren is ook heel close met prinses Beatrix en via haar deelnemer aan de Bilderberg-conferenties.

Wilde zij met haar aanval op Baudet partijgenoten in Amsterdam helpen. Of deed ze dat op instigatie van Rutte, Beatrix, het Koninklijk Huis ?

Hoe het ook zij, het beeld van een boemerang dringt zich steeds meer op.
Door loekoek (vm. jur.medew.gsd) op
@Keijzer. Een verademing. Ik heb genoten van uw bijdrage.
Als je nu al ziet hoe de GR2018 door bepaalde partijen tot een soort oorlog worden omgevormd. Afschuwelijk. Helaas is het niet alleen zo bij mensen die omhoog zijn gevallen bij gebrek aan gewicht. Maar ook universitair heb ik mogen aanschouwen hoe er in vakjes wordt gedacht en korte termijn politiek wordt toegepast.
De massa weet het niet, ziet het niet wegens o.a. indioctrinatie en stemt of traditioneel of met een dartpijltje.
Baudet is een tijdelijke oplossing en zal naar we mogen hopen iets bereiken. Maar net als het tientje van Lieftinck, begint daarna alles weer van voren af aan.
Bij welke kudde wil je aanhaken? Daar gaat het om.
Door Keijzer op
Nog een ding als laatste post m.b.t. de gehanteerde marketing methodes t.o.v. Baudet.

Recent werd hem het verwijt gemaakt dat hij bij veel debatten afwezig is. Als je die intellectuele oneerlijkheid, om niet te zeggen laaghartigheid, nodig hebt om oppositie te voeren, of te concurreren, ben je wel diep gezakt in politieke ethiek. Ook de partij van de persoon in kwestie, die dat gedrag gedoogt!

Naarmate Fortuyn meer succes kreeg, zag je ook de oppositie jegens hem ronduit verachtelijke methodes toepassen en feitelijk de afgrijselijke aspecten van WOII, misbruiken daarmee. Je kunt ook zeggen, de nagedachtenis aan de slachtoffers, degraderen tot politieke spelletjes, voor eigen politiek gewin. Men maakt zichzelf- en onderling wijs, dat men juist het omgekeerde doet. Dat is onthutsend en een herhaling na dezelfde tactiek jegens Fortuyn, nu jegens Baudet, is ronduit verbijsterend! Hoe de journalistiek hiermee omgaat is treurig en je ziet een wisselwerking in uitermate negatieve zin. Sensatiejournalistiek. Lekker gemakkelijk en goedkoop.

Het domme is, dat dit bij eigen achterban wellicht goed valt, maar die verwerpelijke tactiek, heel doorzichtig is daarbuiten. Het valt onder de categorie Haagse spelletjes en van een zeer bedenkelijk niveau. We zien veel te veel in dat opzicht en dus moet je niet opkijken, dat politiek veel vertrouwen en respect is kwijtgespeeld, mede daardoor! Hoe moet je in zo’n slangenkuil goede mensen vinden?

Iedereen weet, dat Baudet eind 2016 besloten heeft mee te doen met de verkiezingen vorig jaar en dus de hele reutemeteut rondom partijopbouw, goede mensen werven, hem ook volop bezig houdt en hij met alleen Hiddema in de Tweede Kamer zit. Bovendien hij inmiddels wel weet bij debatten hoe de hazen lopen en hij zijn kostbare tijd (anders dan de mensen in gevestigde partijen) strakker op prioriteiten voor zijn partij moet indelen. Als het zou gaan om iets waar hij met 2 mensen het verschil kan maken en waar hij belang bij heeft, is hij er wel. Helemaal niks mis mee! Zo logisch als wat.

Laat de Tweede Kamer en politieke partijen in campagnes een voorbeeld nemen aan Van der Staaij. In elk geval een koploper en mijlen voor het peloton uit, als het gaat om politiek ethisch handwerk. To the point, heel correct, zorgvuldig in zijn woorden en nog met humor ook en laat zich niet uit het veld slaan bij precaire onderwerpen en blijft verre van die ondermaatse politieke tactieken om hem heen.

Wat is het hemeltergend, dat wij Fortuyn als politiek genie niet mochten meemaken in de Tweede Kamer. Wat zou hij de vloer met alle ergerlijke zaken daar hebben aangeveegd. En wat zou de politiek levendig en boeiend zijn geworden. De media keerde hun kar al toen hij steeds hoger steeg. Belang hebbend om hem voor hun microfoon te krijgen als mediakanon. Als kop van jut, met alle aan het Nazisme gerelateerde etiketten van dien, was hij dat ook en steunde de pers in feite het alom demoniseren door hun houding die niet veel van doen heeft met ordentelijke journalistiek.

Zegt het niet alles, dat tot op de dag van vandaag, niemand de moed heeft gehad voor een openlijk Mea Culpa en Fortuyn te rehabiliteren. Jongelui die nu beelden terug zien van zijn discussies etc., snappen het demoniseren van Fortuyn niet. Er hoort een prominent beeld erbij te komen van hem in het gebouw van de Tweede Kamer als penitentie voor laaghartig politiek gedrag in het huis van de "Democratie" en als duurzame waarschuwing voor politici daar, niet in hetzelfde gedrag terug te vallen, wat nu al aan het ontstaan is jegens Baudet.
Door Keijzer op
Het is bizar dat politici, die zichzelf zo zuiver op de graad denken te zijn, met groot gemak politieke tegenstanders framen en blamen en hun ogen en oren welbewust zo ombouwen, dat wat Fortuyn zei neer kwam op alle etiketten m.b.t. Nazi’s. Het is ongelooflijk dat dit met Baudet weer lijkt te herhalen.

Een sereen debat, zoals de Belgen dat uitdrukken, is eigenlijk onmogelijk zo bij heikele kwesties en vooral waarbij politiek correcte geesten, deel electoraat meent te bedienen en/of ander deel te lokken daarmee.

In het Nieuws van zaterdagavond zie je prompt ook weer dat redacties in Hilversum een citaat/metafoor naar boven halen van Baudet over homeopathische verdunning van West Europa. Dan kiest de NOS dus ervoor, om het standpunt van de minister legitimiteit te geven want men straalt toch de suggestie uit, dat de metafoor een racistische ondergrond heeft. Journalistiek gezien is in Hilversum heel wat af te dingen als het gaat om onpartijdige berichtgeving. Zelf ging ik ervan uit dat Baudet, de evident vast te stellen culturele versnippering bedoelde in West Europa en dat die bij voortgaande jaarlijkse ongeregelde migratie, betekent, dat de oorspronkelijke bevolking qua percentage dus steeds minder wordt. Wat is daar onjuist aan? De metafoor met homeopathische uitgangspunten, is niet racistisch, of wat dan ook.

De salonsocialist Paul Witteman presteerde het tegenover Fortuyn om met diens bekende geringschattende blik Fortuyn aan te vallen over diens metafoor van dweilen met de kraan open. Hoe kon Fortuyn migranten vergelijken met dweilen! Dat is dan een sterpresentator? Niet te geloven. Dit is dus het alom bewust misverstaan in Den Haag als in Hilversum. Als dat niet bewust gaat, is het nog veel erger met de verstandelijke vermogens bij de publieke omroep die alle belastingbetalers bekostigen, maar die een minderheid vooral bedienen als het gaat om politiek.

Wat is er onoorbaars aan als autochtone burgers niet willen eindigen als de oorspronkelijke bevolking van bijvoorbeeld een typisch emigratieland als de VS? Welk volk in de wereld en dus ook de landen van oorsprong van Nederlanders met een migratieachtergrond, zouden dat willen? Baudet moet zichzelf nog bekwamen om voorspelbare verdraaiingen van zijn woorden, bondig af te stoppen. Dat kun je met een medewerker of bekende oefenen. De man is razend druk met alles zo kort in de politiek, maar dit is cruciaal. Als hij een kandidaat heeft in Amsterdam, die op grond van een wetenschappelijk onderzoek uitkomsten daarvan uit over een precair onderwerp, is het wel zo handig om te weten waarover dit precies gaat. Als het over voetbaltalent gaat is er geen probleem, of over hardlooptalent onder een bepaalde cultuur. Gaat het over hersenontwikkelingen, dan zit je meteen op glad ijs en weet je dat je tegenstanders je graag onderuit willen halen daarbij. Wat je dus mist in zo’n NOS item is, dat men niet ingaat op mening en onderliggend rapport, maar dit erbij halen even, om een mening van de minister in dit geval, nog eens temeer te legitimeren.

Alweer, een stuitend gebrek aan sociologen in de politiek en journalistiek. Politici en journalistiek zelf vormen eigenlijk een onderdeel van problemen als gevolg van massamigratie, door sociologische wetmatigheden aan hun laars te lappen en de natie via morele diskwalificaties hun indoctrinaties op te dringen.

Je snapt met gezond verstand niet dat hoog opgeleide mensen zo eng kunnen denken, letterlijk en figuurlijk. De feiten moeten dus glashard ontkend worden. Het lijkt weer terug naar de middeleeuwen te gaan. Of wat we zien in autocratische staten waar de pers en mensen met kritiek, monddood dienen te worden gemaakt. In onze “democratie” blijft dan het wapen van karaktermoord over via framen en vervolgens het geconstrueerde beeld, blamen!

In het laatste programma Spoorloos zie je 2 geadopteerde jonge mannen, die beiden hun ouders in Brazilië gingen opzoeken. De een heeft die ontworteling en weggeven van hem door diens moeder, niet kunnen verwerken en dat uitte zich met wangedrag in zijn opgroeien. De ander had dat niet, maar ontwortelen heeft bij iedereen, een sociologische impact. Hoe men daarmee omgaat verschilt. Autochtonen zagen hun omgeving ook in no time totaal vervreemden van zichzelf. Dat is ook een vorm van ontworteling in eigen land.

Een van de jongemannen had een voor hem ongekende ervaring. Hij zei dat hij in Brazilië tot de meerderheid behoorde. Een bekende voormalige columniste van Buitenhof (sterk verlinkst programma) vertelde dat het een vreemde gewaarwording voor haar was om in land van herkomst (Pakistan), zo massaal veel mensen te zien die op haar zelf sterk leken. Als mensen besluiten om te vertrekken uit land van voorouders, dan heeft dat besluit wel impact, maar die toestromen veroorzaken ook impact bij de autochtone bevolking van ontvangende land! De tweede lijkt zich in alles maar te moeten aanpassen door politiek correcte geesten en er een onthutsend eenzijdig slachtoffer denken is ontwikkeld onder die groep autochtonen en bij hen WOII er meteen bijgesleept wordt.
Die tevens omvang en tempo migratie wensen te negeren en hoe ver dat moet gerekt worden en dat, anders dan in de typische emigratielanden, er geen eisen aan de grens mogen worden gesteld, terwijl die instroom überhaupt, nimmer geaccordeerd is met een referendum, met een minstens driekwart meerderheid van stemmen om een mini VS te gaan worden.

Zelfs in VS gaat het Latijns veramerikaniseren de oudere bevolkingsgroepen teveel van het goede worden met Spaans als voertaal en daarnaast de blijvende illegale toestroom via Mexico en de toestroom uit de hele wereld op grond van asielrecht. Hele regio’s ver-chinezen ook. Een ander zorgpunt in de wereld in feite, omdat China een staatskapitalisme heeft en autocratisch systeem. Eenzijdige handel en invloed willen op die wijze overal in de wereld. Dat is geen vrijhandel. Tevens dwingt China eenzijdige vrijhandel af, door deel opbrengsten van hun investeringen in landen buiten China, weer te herinvesteren in die landen, zodat er een steeds groter wordende vicieuze cirkel staat van meer investeren, meer winst voor China en meer invloed van China buiten China. De politiek correct geesten zijn helaas meer bezig met hun vermeende slachtoffers en karaktermoord plegen op hun tegenstanders. De autocratische grote staten buiten Europa zoals Rusland en China en Turkije, vinden het prima dat men zich in West Europa zo prettig laat afleiden en zichzelf verzwakken. Als twee handen vechten om een been...
Door Keijzer op
Integriteit en persoonlijkheid, met uitzonderlijke communicatieve vaardigheden in ABN, zijn de beste marketingpunten en het meest duurzaam! Ook het meest dus gezaaid helaas!

De hele politieke versnippering is te danken aan het gebrek daaraan bij de oude partijen (brede midden) en hun behoudzucht binnen een versteend systeem, sinds al de aanloop die Fortuyn nam naar een politieke rol, om het heilloze tij te doen keren en hij kreeg een tegenstroom, alsof het om een kopie van Hitler dreigde te gaan. Parallel in BE gebeurde dat met Bart de Wever, nu de succesvolste politicus in Vlaanderen en BE. Bart de Wever, partijleider en huidig burgermeester van Antwerpen, blijft authentiek en integer en durft onwelkome boodschappen te uiten, tegen de hardnekkige, bestaande politiek correcte tendens in. Blijkbaar heel goed bewaakt tot nu toe, want de machtigste socialistische politica van de PS daar, hoorde met het aantreden in 2014 van de N-VA in de regering, al laarzen weergalmen door de gangen van het parlement.

Balkenende deed niet mee met het alom demoniseren van Fortuyn en won na diens dood overtuigend, mede door diens authentieke optreden, met als nadeel mogelijk voor deel electoraat, een wat Nerd-achtige uitstraling destijds (leek op wat oudere Harry Potter toen). Daarbij diens rechten en plichten noties uitdragend omtrent burgerschap. Zeer terecht overigens, evenals Fortuyn dat propageerde, waarbij tegenstanders prompt bij beiden, spruitjeslucht roken. Dat is de geijkte beschuldiging van tegenstanders, die zichzelf zeer onterecht als progressief bestempelen, maar zelf al meer dan 40 jaar op de plaats trappelen met hun utopieën en politiek correcte indoctrinaties, via het bewust negeren van sociologische wetmatigheden en hardleers daarin blijven.

Kiezers kunnen wat betreft aparte verschijningen wel wat hebben, mits men daarbinnen maar eerlijkheid en oprechtheid hoort en ziet. Fortuyn is daar het beste voorbeeld van! Trump won door zijn atypische optreden en zich te richten op de verliezers in het land van intern systeem en globalisering. Omdat hij al rijk was kon hij niet verdacht worden van zelfverrijking via politiek. Oud president worden heel rijk, alleen al door een boek te schrijven.

Het verstarde politieke licht staat al 20 jaar op oranje en nog steeds blijft het bij het oude, en erger nog eigenlijk, door nog eens alle politieke versnippering, plus alle gevolgen van heel amateuristische, idealistische projecten erbij, als Euro en Schengen, waarbij in de kostprijs, niet de nadelige gevolgen voor burgers zelf van een aantal landen zit verdisconteerd, vanwege de eenzijdige stromen (en blijvende gevolgen), met Brussel als pinautomaat voor ontwikkelen van landen van herkomst, gevuld door hoofdzakelijk dezelfde populaire landen om naar te emigreren! Fortuyn draait zich om in zijn graf!

De migratie door magneten als welvaart en sociale voorzieningen, gecombineerd uiteraard met de asielticket en Schengen (Schengen maakte het jihadisten, criminelen en de ongeregelde migratie, gemakkelijk), blijven voor steeds groter wordende problemen zorgen. Slechts enkele partijen willen van de gedateerde- en onmogelijke tickets af en met een daarvan wil niemand samenwerken. Het lijkt erop, dat de opkomende Baudet ook die kant op wordt geduwd door politiek correcte geesten in Den Haag, binnen media en daarbuiten. Electoraal gewin denkt men daarbij te hebben.

We zitten, na de moord op Fortuyn en na een tijdje schrik en voorzichtigheid bij politiek correcte geesten (al of niet politici), weer terug in een stevige politiek correcte cultuur en - na de maatschappelijke revolutie in de jaren 60 - opnieuw in een andersoortig burger-korset, geconstrueerd door dezelfde type geesten, die de vorige uittrok. Dat is het bizarre!
De bakermat daarvan zijn de grootsteden, waar de PvdA dominant was. Dat waaierde uit naar Den Haag en zo werd de politieke correctheid uitgerold over het land en zitten we dus (16 jaar na de moord op Fortuyn) in een piek van onvrijheid van meningsuiting.

De reactie van een minister richting Baudet is daar een symptoom van. Het hele kabinet spreekt met een mond en is deze actie van een ervaren politica onbegrijpelijk. Een LPF minister van migratie en integratie kreeg hoon, toen hij vond dat hij een persoonlijke mening zou moeten kunnen uiten, naast het verwoorden van het kabinetstandpunt.
Met de huidige media is dat niet mogelijk, want dan zou je nog meer verdikking in hypes krijgen als nu al het geval is in Hilversum en op social media en sneeuwt de echte inhoud totaal onder.

Het politieke systeem is niets veranderd en met het nieuwe kabinet zie je hooguit naar mijn mening, Wobke Hoekstra sterk als persoonlijkheid boven het maaiveld uitsteken en dat doet hij met zijn lengte in letterlijke zin ook nog. Op het bordes leek hij bewust opvallend wijdbeens te staan, om er niet teveel bovenuit te torenen, op de ook nog hogere trede na de eerste rij. Of hij heeft die gewoonte aangemeten, na eerdere groepsfoto's in zijn leven.

Echte persoonlijkheden met grote vakkundigheid zijn te dun gezaaid, die zich ook in het stroperige politiek systeem willen mengen. Die kunnen elders, buiten het hoogst interessante vijvertje, exclusief voor oud politici, grote carrières maken en daarbij veel meer betaald. Tenzij de wal het schip keert, zal dit niet veranderen. De politiek correcte indoctrinatie verzwakt West Europa en die wal komt onvermijdelijk met een gigantisch domino effect.

De VVD heeft als troef voor electoraal blijvend succes, Dijkhof. Nuchter, rustig, genuanceerd en vrij direct. Het is niet verbazend dat die partij nog stevig bovenaan staat in de peilingen. Dat is denk ik het Dijkhof effect. De VVD moet oppassen om die niet te verpesten met bijvoorbeeld opvallende gunsten richting Multinationals en die niet overtuigend te kunnen onderbouwen. Dat zijn grote brokken vlees werpen in de arena, zoals Rutte dat verwoordt. Wat dat betreft doet de VVD er goed aan naar Patrick van Schie van het wetenschappelijk bureau van de VVD te luisteren en naar Klaas Dijkhof.

De SP heeft nu een Marijnessen effect in peilingen, maar of die duurzaam is...

Fortuyn zag het oprecht als een opdracht om de natie dan zelf maar als politicus in de goede richting te duwen. Al gaf hij geen garanties, wetende hoe stroperig het politiek systeem is. Dat uitte hij ook. Het electoraat hoorde dus, dat hij geen Harry Potter was met een toverstokje en toverformules; geen knollen voor citroenen verkocht. Fortuyn leverde als tweede kamer lid, of als Ministerpresident, fors in qua inkomen. Dus van zelfverrijking via politiek kon hij ook niet verdacht worden.

We zullen zien of we weer de gebruikelijke retoriek horen in komende campagnes en het even weer de straat op moeten gaan is voor een felbegeerd mandaat. Ik vrees van wel!