of 59054 LinkedIn

Ambtelijke fusies aan orde van de dag

Een groot aantal gemeenten heeft recent besloten ambtelijk te fuseren. De gemene deler in alle besluiten is het besef dat de kwetsbaarheid bij de taakuitvoering moet worden verminderd.

Hoewel verspreid over heel Nederland gemeenten zich bezinnen op herindeling, heeft recent een groot aantal gemeenten tot een ambtelijke fusie besloten. De raden en colleges blijven zelfstandig, maar de ambtelijke organisaties worden in elkaar geschoven. De gemene deler in alle besluiten is het besef dat de kwetsbaarheid bij de taakuitvoering moet worden verminderd. Er zijn echter ook gemeenten, zoals Zandvoort, die ertegen aan hikken. Daar vreest de politiek dat een ambtelijke fusie uitmondt in een bestuurlijke fusie: herindeling.

Meer opties

De colleges van Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne hebben deze week besloten om tot een ambtelijke fusie over te gaan. De drie raden beslissen hier in november over. De volksvertegenwoordigers van Lisse, Hillegom en Teylingen hebben recent besloten om de drie ambtelijke organisaties per 1 januari 2017 samen te voegen tot een ambtelijke organisatie. De gemeenteraden van Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo hebben eind juni het groene licht gegeven. Boxtel en Sint-Michielsgestel gaan op 1 januari 2016 samen aan de slag. In Zandvoort heeft het college onlangs de opdracht gekregen meer opties te verkennen.

 

Dienstverlening kleinschalig

‘Met ambtelijke samenwerking komen we als afzonderlijke gemeenten verder, we zetten een belangrijke stap naar kwaliteitsverhoging en vermindering van de kwetsbaarheid. We zorgen ervoor dat alle drie de gemeenten goed voor de toekomst zijn toegerust’, stellen de colleges op Voorne in een schriftelijke verklaring. Belangrijk voor Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne is dat de ‘couleur locale’ en de beleidsvrijheid behouden blijven. Een van de uitgangspunten is dat in iedere gemeente de loketten voor burgerzaken en zorgvoorzieningen open blijven. ‘Het wordt een grootschaliger organisatie, maar de dienstverlening en uitvoering blijven waar nodig en gewenst kleinschalig en op maat gesneden’, aldus de colleges.

 

Ontslagen

Ook voor Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo is het behoud van de eigen ‘kleur’ een belangrijk uitgangspunt, evenals het behouden en versterken van de kwaliteit, verminderen van de kwetsbaarheid en het beheersen van de kosten. Deze zogeheten BUCH-gemeenten gaan een gemeenschappelijke regeling aan; op 1 januari 2017 moet de werkorganisatie van start gaan. Gedwongen ontslagen zullen er niet vallen; medewerkers die via natuurlijk verloop de gemeente verlaten, worden vanaf de fusiedatum niet vervangen. In elk van de vier Noord-Hollandse gemeenten blijft een publieksbalie, waar onder meer rijbewijzen en paspoorten afgehaald kunnen worden. In onder meer Castricum is een motie aangenomen die de colleges van de vier gemeenten opdraagt om op basis van een evaluatie in 2020 een voorstel doen om de samenwerking al dan niet voort te zetten.


Werkgarantie

Het terugbrengen van de kosten van de ambtelijke organisatie met vijf procent is een van de  ambitie van Hillegom, Lisse en Teylingen. Medewerkers hebben geen functie-, maar wel een werkgarantie. Naast kostenverlaging stellen de gemeenten met één ambtelijke organisatie hun strategische positie te verbeteren, de kwaliteit van het werk te verhogen en de kwetsbaarheid te verminderen. De drie gemeenten hebben lange tijd geprobeerd ook Noordwijk en Noordwijkerhout aan zich te binden, maar die hebben gepast.


Schaalvergroting onontkoombaar

De gemeenschappelijke regeling die de ambtelijke samenwerking tussen Boxtel en Sint-Michielsgestel regelt, is vorige week in werking getreden. Een maand eerder namen de colleges van beide gemeenten met toestemming van hun raden hiertoe het besluit. Per 1 januari 2016 moet de nieuwe ambtelijke samenwerkingsorganisatie een feit zijn. Schaalvergroting is gezien de toename van gemeentelijke taken onontkoombaar. De twee wilden er graag ook Haaren bij hebben. Nadat de inwoners van Haaren zich nadrukkelijk uitspraken tegen een ambtelijke samenwerking met Boxtel en Sint-Michielsgestel besloot de gemeente Haaren eind 20 november vorig jaar om het aangaan van ambtelijke samenwerkingsverbanden in de ijskast te zetten.

 

Heet hangijzer

In Zandvoort is al dan niet verder ambtelijk samenwerken een politiek heet hangijzer. De grootste vrees is dat er na een ambtelijke fusie met Haarlem, op termijn, een bestuurlijke fusie volgt. In het coalitieakkoord 2014-2018 staat dat Zandvoort als gemeente zelfstandig moet blijven met een 'eigen couleur locale'. Verder wil Zandvoort ambtelijke samenwerking liever niet via gemeenschappelijke regelingen gestalte geven, omdat de raad democratische controle wil uitoefenen. Eind vorige maand heeft de gemeenteraad besloten dat er de komende tijd drie opties moeten worden uitgewerkt en van een financiële onderbouwing moeten worden voorzien. Het eerste scenario is alles houden zoals het is, waarbij Haarlem taken op het sociaal domein voor Zandvoort blijft uitvoeren. In het tweede scenario worden alle taken naar Haarlem overgeheveld en in de derde variant gaat een beperkt aantal taken naar Haarlem. De raad praat er in september verder over.  

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jos op
Sorry, democratische legimitatie natuurlijk!
Door Jos op
Als u een organisatie gek wil krijgen moet u kiezen voor een ambtelijke fusie waarbij meerdere besturen aan de lat blijven. In het slechtste geval moet een naar gemeenten delegeerde regeling direct op drie verschillende manieren met door bestuur aangebrachte accentverschillen worden uitgevoerd (3d's, omgevingswet etc.). Met alle gevolgen van dien in de ambtelijke organisatie. Of, als tegenhanger, de raad voelt zich op afstand gezet omdat de uitvoeringsorganisatie niet alle accentverschillen kan doorvoeren en de raad worstelt met haar democratie legitimatie. Het zal dus allemaal veel efficiënter worden door ambtelijke fusies, jaja. En dat terwijl problemen met bestuurskracht in de meeste gevallen niet eens in de ambtelijke organisatie ontstaan!
Door Dick stapel op
Onontkoombaar. Maar wel bizar dat Plasterk op deze manier toch zijn doelstellingen bereikt. Herindeling is natuurlijk onontkoombaar. Nu blijven overal de balies nog open, beleid wordt lokaal afgestemd en nog meer onderwerpen waardoor het lijkt dat de gemeenten nog zelfstandig zijn. Maar een sterker wordende organisatie (meer professionalisering is tenslotte het doel) tegen 3 besturen die individueel veel minder aandacht krijgen trekt de zeggenschap en macht naar zich toe. Op enig moment komt het besef dat het bestuurlijk primaat hersteld moet worden. Dus...... Hoe voorspelbaar....
Door Ron Druppers (Raadslid) op
Wat een onzalig idee. De ambtelijke organisaties in elkaar schuiven in de vorm van een GR. Deze raden hebben straks echt niets meer te vertellen in eigen huis. De college's worden de baas! Wij zijn ruim 4 jaar geleden gefuseerd en alhoewel dit ook verre van ideaal is, blijf je als raad wel aan de bak. Raden, zij gewaarschuwd!
Door Willem op
Het lijkt misschien wel leuk en praktisch maar ik ben het eens met wat "collega" schrijft, zeker zijn eerste zin. Een schip met verschillende kapiteins is vragen om moeilijkheden. De matrozen worden daar helemaal, hartstikke gek van. Durf dan een knoop door te hakken als het om het waarmaken van je functie, optimale dienstverlening voor je burgers tegen een normale prijs: herindelen!
Door collega op
Er is maar een ding slechter en duurder dan een herindeling, en dat is een ambtelijke fusie.
Het is een soort gemeenschappelijke regeling met nog minder invloed voor het bestuur dan in een gemeenschappelijke regeling.
Je krijgt de nadelen van een grotere organisatie (kosten, onbeheersbaarheid) en de nadelen van een GR: gedeelde verantwoordelijkheid.
Het enige voordeel: je kunt altijd iemand anders de schuld geven...
Door P. Pluim op
Begin van het einde! Thorbecke heeft dit niet zo bedoeld.
Door Gerard Lohuis (financieel beleidsmewerker) op
In Dinkelland en Tubbergen is vanaf 1 januari 2013 sprake van een ambtelijk samenwerking. Dat gaat heel goed samen; biedt echt (grote) voordelen. Echter er is nog altijd één fiscaal aspect waar nog steeds geen oplossing voor is. Dat is dat de btw over de loonkosten van de nieuwe ambtelijke organisatie (deze organisatie factureert de loonkosten met btw door aan de gemeenten) bij de gemeenten via het BCF niet geheel kan worden gecompenseerd. Dit leidt echt tot een fors nadeel.
Door B. Janssen (Ambtenaar) op
Geen enkele gemeente kan onderbouwen dat het ambtelijk samengaan ook echt voordeliger is. bedienen. Lekker efficiënt dat er 2 besturen met alle kosten van dien in leven blijven: een griffie extra, een raadszaal extra en een heleboel huisvesting die je in stand laat. En dat allemaal nog los van het feit is dat er niet efficiënt gewerkt kan worden omdat het ambtelijk apparaat nog steeds 2 besturen moet bedienen.
De raden heffen zichzelf niet op, ze achten hun democratisch belang daarvoor te groot...;-)! Dat ambtenaren in een spagaat tussen diverse bestuurlijke wensen komen daar liggen deze "prachtige" bestuurders niet wakker van. Schandalig dat ambtelijke fusies moeten verhullen dat de deelnemende gemeenten feitelijk onvoldoende body hebben om zelfstandig door te kunnen. Vlees noch vis, een waardeloos compromis deze ambtelijke fusies.

Vacatures

Van onze partners