of 59045 LinkedIn

'57 is het optimale aantal gemeenten'

Een deel van De Nieuwe Gemeentekaart
Een deel van De Nieuwe Gemeentekaart

Nederland zou het beste uit 57 gemeenten kunnen bestaan, concludeert onderzoeksbureau Atlas voor gemeenten uit een statistische analyse. Het gaat bij het vaststellen van gemeentegrenzen niet per se om de schaal, maar om 'het optimale profijtgebied voor beleid'.

Nieuwe Gemeentekaart

Atlas voor gemeenten stelde zich de vraag hoe Nederland het best in gemeenten kan worden ingedeeld en heeft de afgelopen zeven jaar gesleuteld aan een methode om daar een antwoord op te geven. Het resultaat is De Nieuwe Gemeentekaart, een kaart met de grenzen van de 57 nieuwe gemeenten, die allemaal de naam van een huidige centrumgemeente hebben met de toevoeging 'en omstreken'. 

Steden en dorpen
Er zijn de afgelopen decennia veel verschuivingen geweest in de functies van steden en dorpen. De steden zijn niet alleen maar plekken om te werken, maar ook om te consumeren en recreëren. Ze krijgen daardoor steeds meer een regiofunctie. De dorpen eromheen gaan er steeds meer mee contrasteren, maar ze zijn tegelijkertijd het 'ommeland', waar het vooral goed wonen is - zeker voor 35-plussers. Atlas voor gemeenten is ervan overtuigd dat die scheiding onnatuurlijk is. Woningmarkt, arbeidsmarkt en het gebruik van allerlei voorzieningen overstijgen allemaal de huidige gemeentegrenzen. Dus schaalvergroting op bestuursniveau ligt voor de hand.

100.000+-eis
Krijgt minister Plasterk dan gelijk met zijn pleidooi voor 100.000+-gemeenten? 'Voor wat betreft de grondgedachte wel, maar niet qua uitvoering', zegt Gerard Marlet van Atlas voor gemeenten. '100.000 is voor mij geen criterium. Je moet het gebied van investeren laten aansluiten op de feitelijke grenzen en de functionele verbanden. Er komen ook gemeenten uit de bus met minder dan 100.000 inwoners.' Dat bracht Atlas voor gemeenten tot de keuze voor de 57 centrumgemeenten die nu op het gebied van werk, winkels, cultuur, onderwijs, zorg, sport en natuur zelfvoorzienend zijn. De woonkernen daaromheen zijn eraan toegevoegd, waarbij de specifieke keuze voor de centrumgemeente afhankelijk is gemaakt van de factoren werk (35 procent), natuur (15 procent) en de stedelijke voorzieningen (50 procent).

Geen lappendeken
Als de onderzoekers van Atlas voor gemeenten voor elk van die thema's apart naar de indeling hadden gekeken, zouden er per beleidsveld andere functionele samenwerkingsverbanden moeten worden afgesproken. Dat is de 'lappendeken' die zich nu vaak al aandient, volgens Marlet met de bijbehorende inefficiëntie en democratische gebreken. 'Je krijgt per thema wel een regio, maar je moet toch een gemene deler zien te krijgen om tot een verband te komen met democratische controle.'

Almere niet, Winterswijk wel
Een ideale omvang voor gemeenten is er niet, maar van de 57 zijn er 50 die boven de 100.000+-grens uitkomen. Eén van de zeven gemeenten die eronder zitten is Winterswijk en omstreken, met 75.800 inwoners. En dat terwijl Almere en Haarlemmermeer gewoon bij Amsterdam zijn ingedeeld, omdat daar de meeste inwoners voor stedelijke voorzieningen zoals cultuur vooral op Amsterdam zijn aangewezen. Amsterdam en omstreken is meteen ook de grootste, met 1,75 miljoen inwoners. Hier en daar zijn op de nieuwe kaart ook gemeenten uit elkaar getrokken, zoals Zutphen en Olst-Wijhe. Marlet: 'Soms blijken ten onrechte gemeenten te zijn samengevoegd.'

Optimaal profijtgebied
Hét argument om tot deze nieuwe gemeenteindeling te komen zou niet de vaak veronderstelde besparing op kosten zijn, stelt Marlet. 'Het argument is wél dat beleid en de daarbij behorende investeringen goed aansluiten op het gebied waarop ze van toepassing zijn. Dat is nu vaak niet het geval. Het gaat om het optimale profijtgebied voor beleid.'

Verstuur dit artikel naar Google+

Gerelateerde artikelen

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door D.oekle (Belastingbetaler) op
Slecht verhaal. Als één van mijn studenten een dergelijk slecht onderbouwd verhaal zou proberen in te leveren, zou hij/zij eruit gegooid worden. Shame,shame,shame.Wat heeft dat bureau voor dit "verhaal"gevangen?
Door Henry (nadenkende toeschouwer) op
Mensen, vlucht naar de grote stad! Daar staan grote dikke muren om heen, daar is het veilig en weten ze wat goed voor je is. In de middeleeuwen nog te begrijpen omdat in de stad een school, markt of dokter is, maar voor nu is het een volledige ontkenning en schoffering van de burger. Hoezo dat het ommeland op de 'grote' stad is georiënteerd. Er zijn talloze steden en stadjes die deze functie van nature hebben en zich daar zeer bewust van zijn. Die vervullen taken werk, winkels, cultuur, onderwijs, zorg, sport en natuur zelf of in zelfgekozen samenwerkingsverbanden. Daar is helemaal niets mis mee. Het moet een keer ophouden het openbaar bestuur uit te hollen en te vervreemden van de mensen. Wie gaat er straks nog stemmen, en op wie, of op welke lokale partij omdat deze de belangen van de burger in een stad(je) voorop stelt.
Een lokale partij is de enige die nog op kan komen voor mijn belang omdat ik in een leefbare omgeving wil wonen die niet verloedert omdat het grote geldt naar de grote stad gaat. Ik zie het al voor me: het kiesbiljet bestaat uit de traditionele partijen (omdat die toevallig nog wat geld uit de landelijke partijkas krijgen) aangevuld met een lokale partij van elke stad en dorp. Dat worden collegeonderhandelingen om van te smullen dat uitmond in volledig onbestuurbare gemeenten. Ik kan niet wachten.....
Door Niels op
@Marchand...vroeger werd er wellicht meer ingedeeld op basis van economische principes dan u wellicht zult denken...gewoon, omdat het praktisch was. Ik denk ook dat men toen wat meer lak had aan historische en cultuur-maatschappelijke wortels dan tegenwoordig...Overigens zijn de belangrijkste historische feiten wat mij betreft een synoniem voor belangrijke historische veranderingen!
Door Marchand op
Jammer is toch weer dat dit met name is aangevlogen op economische principes. Men gaat compleet voorbij aan historische en cultureel-maatschappelijke wortels. Zoals het bijvoorbeeld delen van Brabant toedichten aan nabije gelegen grootstedelijke agglomeraties van andere provincies. Daarmee wordt het toch weer tekentafelbeleid. Misschien moet met even terug in de tijd en is wellicht een terugkeer naar de indeling tussen Noordelijke gewesten en de Zuidelijke Nederlanden nog een aardige onderlegger voor nieuw Europees denken (want denken binnen de landsgrenzen is tegenwoordig wellicht al een te enge benadering....
Door Guillaume op
Door Ricus Tiekstra (raadsgriffier) op 18 december 2014 09:02
Onintressant, immers je hebt leugens, grote leugens en statistieken, als overtreffende trap van grote leugens.

Dat was Ricus vergeten.

En die laatste ovetreffende trap noemen we politiek.
Door Peter (Beleidsmedewerker) op
Kleine gemeenten vormen een buffer tegen waanzin. Ik werk in een pas geherindeelde gemeente. Fnuikend is de grote scoringsdrang van het gemeentebestuur. Er zit meer balans in het denken bij bestuurders van kleine gemeenten. Bij schaalvergroting treden een aantal processen in werken die uiteindelijk leiden tot totale vervreemding van bestuurders en ambtenaren.
Door Ab (Beleidsmedewerker) op
Dit onderzoek belicht slechts een fractie van de waarheid. Er zijn vele andere waarheden, een andere waarheid die wellicht belangrijker is, is dat bestuurders helemaal niet in staat zijn om een groter gebied te overzien. De organisaties die een dergelijk groot gebied moeten overzien, worden hopeloos complex en gaan ten onder aan hun eigen organisatieprocessen met bijbehorende interne gerichtheid en traagheid. Een volgende waarheid is dat de betrokkenheid van bestuurders bij het gebied wat zij moeten besturen tot nul wordt gereduceerd. En zo zijn er nog vele,vele waarheden. Mijn waarheid is dat een kleine gemeente veel beter past bij een samenlevering met minder door de overheid georganiseerde zorg en sociale zekerheid. Mijn waarheid is ook dat kleine gemeenten zorgen voor bestuurders en ambtenaren met meer oprechtheid. Carrierejagers hebben in kleine organisaties niets te zoeken. Grote organisaties trekken een heel,vervelend soort mensen aan. Het zijn de randeffecten die grotere organisaties uiteindelijk bijzonder weinig effectief maken,
Door anke van de Braak op
Eindelijk zou dit de juiste beslissing zijn , ik ben al jaren voor een economische regio-indeling en dat is een met deze indeling van gemeente een begin.
De huidige provinciegrenzen zijn nu meer emotionele grenzen, maar ze werken contraproductief.
Ik juich het idee van minister Plassterk dan ook toe !!
Voor mij het liefst zo snel mogelijk .


Door M.G. Stevense op
Beter is totaal in Nederland 36 gemeenten nieuwe stijl, die een combinatie zijn van: gemeenten, diverse. samenwerkingsverbanden en bij enkele provincie. De op te heffen gemeenten krijgen een uitgebreid hulpsecretarie in plaats van het huidige gemeentehuis. In drie van de twaalf provincies wordt de hoofdstad gecombineerd met de provincie; Assen-Drenthe, Lelystad-Flevoland en Middelburg-Zeeland. DE 36 NIEUWE GEMEENTEN 01: Amsterdam 1.680.000 inwoners. 02: Rotterdam 1.220.000. 03: Den Haag 1.030.000. 04: Utrecht 780.000. 05: Eindhoven 710.000. 06: Assen-Drenthe 490.000. 07: Dordrecht 480.000. 08: Maastricht 450.000. 09: Amersfoort 450.000. 10: Zwolle 390,000 11: Enschede 430.000. 12: Arnhem 420.000. 13: Leiden 420.000. 14: 's-Hertogenbosch 410.000. 15: Lelystad-Flevoland 390.000. 16: Middelburg-Zeeland. 18: Venlo 380.000. 18: Haarlem 370.000. 19: Tilburg 370.000. 20: Breda 360.000 21. Apeldoorn 360.000 22. Gouda 340.000 23. Leeuwarden 330.000 24. Hoorn 320.000 25. Alkmaar 320.000 26. Nijmegen 320.000 27. Deventer 320.000 28. Heerenveen 310.000. 29: Uden 310.000. 30: Zutphen 310.000. 31: Groningen 310.000. 32: Ede 300.000. 33: Tiel: 300.000. 34: Roosendaal: 300.000. 35: Heerlen: 290.000. 36: Delfzijl: 290.000. Geen verwarrende, onduidelijke fantasienamen voor de 36 nieuwe gemeenten, maar de grootste of belangrijkste stad van het gebied met minimaal 300.000 inwoners aanhouden: dus kiezen voor de hoofdsteden en meest representatieve steden. Door voor de grootste gemeenten en provinciehoofdsteden (ook voor de gemeentenaam) te kiezen, worden in verband met de reeds aanwezige bestuurlijke ervaring - en omdat er al grote stadhuizen en provinciehuizen beschikbaar zijn - veel kosten bespaard.

Bij het bovenstaande moeten de provincies niet worden opgeheven. In 3 gevallen (Drenthe, Flevoland en Zeeland) wordt de gemeente gecombineerd met de provincie (Dat zou ook met Groningen en Delfzijl kunnen gebeuren). Nederland heeft dan maximaal, na "Den Haag" 2 bestuurslagen: gemeente en provincie. Waterschap en provincie worden samengevoegd. De Hollandse maatvoering is op drie kwart van de Nederlandse provincies niet van toepassing. Omdat in Holland (N- en Z-) het provinciegevoel niet leeft, wil niet zeggen dat daarom de andere provincies moeten worden opgeheven.
Door Freek van Westen op
Het meest opvallende voordeel is natuurlijk dat met alleen grote gemeenten al die Gemeenschappelijke Regelingen (democratische ondingen !) opgeheven kunnen worden. Scheelt gelijk heel veel bestuurlijke drukte.