of 59221 LinkedIn

Wat als de coöperatie voor de publieke en semipublieke sector een geschikte ondernemingsvorm is?

Reageer

Een coöperatie is qua vorm en doel geschikt als een maatschappelijke onderneming, betoogt hoogleraar Ruud Galle. In de (semi)publieke sector wordt steeds vaker de samenwerking gezocht met andere organisaties – publiek of privaat. Een coöperaties is een goede vorm om deze samenwerkingen in te richten.

Als gevolg van decentralisaties in het sociale domein en zelfredzaamheid van burgers komen steeds meer taken bij gemeenten te liggen. Ook in semi-publieke sectoren zoals onderwijs, zorg, energie en huisvesting zijn de uitdagingen groot. Deze (semi) overheden hebben de uitdaging de dienstverbetering effectiever te organiseren. Dat kunnen ze zelfstandig doen, maar daarvoor kunnen ze ook slim samenwerken.

 

Kiest men ervoor gezamenlijk te ondernemen, dan kan er gekozen voor het model van de coöperatieve onderneming. Het gaat bij een dergelijke ondernemingsvorm om een gezamenlijk doel, namelijk kwalitatief goed producten of diensten leveren tegen een faire prijs en – vanzelfsprekend – op duurzame wijze.

 

Een coöperatie is wel zeker een onderneming, een not-for-profit onderneming en niet te verwarren met een non-profitorganisatie. Het gaat dus zeker om economische performance, maar wel in het uitsluitende belang van de leden van de coöperatie. De meerwaarde die ten behoeve van de leden wordt nagestreefd bestaat bijvoorbeeld uit een lagere prijs voor geleverde goederen of diensten, of een hogere prijs voor de door de leden aan de coöperatie geleverde producten.

 

Qua vorm en doel is een coöperatie zeer geschikt als maatschappelijke onderneming. Er is een enorme verscheidenheid aan soorten coöperaties. In beginsel hebben de leden meer dan één hoedanigheid. Zij zijn lid in de vereningsrechtelijke zin, maar ook deelgenoot en mede-ondernemer met hun coöperatie.

Soms zijn uitsluitend gemeenten lid van zo’n coöperatie. Een publieke taak wordt dan gezamenlijk ondernemingsgewijs georganiseerd, maar dan wel met inachtneming van de eigen publiekrechtelijke verantwoordelijkheid, dus met behoud van lokaal beleid en verantwoording. Omdat er een homogeen ledenbestand is – uitsluitend gemeenten – is governance betrekkelijk eenvoudig te regelen.

Samenwerking binnen een coöperatief verband van gemeenten met andere partners in de keten – zoals zorg, energie en onderwijs – is ook mogelijk. Dan wordt ook wel gesproken van een multistakeholder – coöperatie. Maar de belangrijkste stakeholder is toch de burger, die heeft behoefte aan publieke dienstverlening, zorg, onderwijs etc.

 

Steeds vaker komt ook voor dat burgers hun eigen coöperatie starten en de gemeenten om hulp vragen. Dat zijn vaak energie-, zorg-, breedband- en streekcoöperaties. Dat ondernemende burgerschap past bij de ontwikkeling naar een meer participatieve samenleving.

 

Toen ruim 100 jaar geleden coöperaties werden gestart met een ideologisch uitgangspunt, verdwijnt dit nu steeds vaker naar de achtergrond. Toch is een ideologie in de praktijk soms toch van belang. Het gaat dan om principes als vrije toe- en uittreding van leden of bevordering van de educatie van de leden. Vanuit de wetenschap gaat de aandacht vooral naar de coöperatie vanuit economisch of juridische benadering.

 

Het is niet altijd gemakkelijk te bepalen of er sprake is van een coöperatief samenwerkingsverband; dat moet van geval tot geval worden bezien. Een losser verband is in Nederland zeker mogelijk, omdat er tegenwoordig zeer uiteenlopende gradaties kunnen bestaan in de mate van ledenbinding. Verregaande afwijkingen van de wettelijke hoofdregels in statuten zijn toegestaan.

 

De praktijk leert echter dat – gelet op de mate van ledenbinding – de leden die coöperatie krijgen die ze verdienen.

 

AfbeeldingProf. dr. mr. Ruud Galle is hoogleraar ondernemingsrecht aan TIAS School for Business and Society. En Academic Director van de TIAS masterclass Bestuur en Toezicht in de coöperatieve onderneming.

 

Meer informatie over coöperatie in de publieke en semipublieke sector vindt u in het boek De coöperatie in de publieke en semipublieke sector dat onder redactie van prof. dr. mr. Ruud Galle is uitgegeven.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

Afbeelding

Warandelaan 2, Tias Building

5037 AB Tilburg

T 013 466 86 00

www.tias.edu

Meer nieuws

Master of Public and Non-Profit Management

Whitepapers

Afbeelding

Persoonlijk studieadvies

Wilt u weten welke opleiding het best bij u past?

Onze programma-adviseur Esther van Zijp bespreekt graag uw ambities en doelstellingen met u.

 

013 466 86 41 / e.vanzijp@tias.edu