of 59250 LinkedIn

Schadevergoeding vanwege het onterecht afzien van handhavend optreden: het vereiste van causaal verband

Reageer

Afbeeldingmr. M.R. Kruisselbrink (Matthias)


ABRvS 22 november 2017, ECLI:NL:RVS:2017:3187.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“Afdeling”) heeft op 22 november 2017 een interessante uitspraak gedaan over een verzoek om schadevergoeding vanwege het onterecht afzien van handhaving. Deze uitspraak verdient aandacht omdat de Afdeling daarin het ‘nieuwe’ criterium voor het aannemen van causaal verband toepast en deze net even anders formuleert dan dat zij dat eerder deed in de uitspraken van 28 december 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:3462) en 31 mei 2017 (ECLI:NL:RVS:2017:1429).

De casus

Aan de haven in Hindeloopen zijn maximaal twee standplaatsen toegestaan voor de verkoop van vis en snacks. Het college van B&W van Súdwest-Fryslân (“college”) heeft in dat kader aan de personen A en B een persoonsgebonden standplaatsvergunning verleend. Daarbij is de appellant in deze hoger beroepsprocedure op de wachtlijst geplaatst.

Op 25 mei 2010 heeft de appellant het college verzocht om handhavend op te treden vanwege een overtreding door persoon A van de voorschriften van zijn standplaatsvergunning. Bij besluit van 16 juni 2010 heeft het college dat verzoek afgewezen en vervolgens het bezwaar van appellant daartegen ongegrond verklaard. De appellant is tegen dat besluit in beroep gegaan bij de rechtbank.

De appellant verzoekt het college op 24 juni 2011 wederom om handhavend op te treden, nogmaals vanwege een overtreding door persoon A van de voorschriften van de standplaatsvergunning. Ditmaal willigt het college dat verzoek van appellant wél in, waarbij het college de standplaatsvergunning van persoon A met ingang van 1 november 2011 intrekt.

Naar aanleiding hiervan verzoekt de appellant de rechtbank om het college te veroordelen tot het vergoeden van de schade die hij heeft geleden door het onrechtmatige besluit van 16 juni 2010. Hij onderbouwt dit met de stelling dat het college in 2010 al had moeten overgaan tot het intrekken van de standplaatsvergunning, waardoor hij vanaf dat moment in aanmerking zou zijn gekomen voor een standplaats op de betreffende locatie. Omdat het college dit ten onrechte heeft nagelaten, stelt de appellant schade te lijden bestaande uit gederfde inkomsten uit de exploitatie van een viskraam. De rechtbank wijst het verzoek echter af, waarop de appellant in hoger beroep gaat bij de Afdeling.


Het vereiste van causaal verband

Niet in geschil is dat het in bezwaar gehandhaafde besluit van 16 juni 2010, waarbij is afgezien van handhavend optreden, onrechtmatig is. De Afdeling beoordeelt het verzoek daarom aan de hand van het vereiste van causaal verband. Er bestaat immers pas recht op schadevergoeding als het onrechtmatige besluit ook daadwerkelijk tot schade heeft geleid.

Sinds de uitspraken van 28 december 2016 en 31 mei 2017 hanteert de Afdeling daarvoor als criterium dat geen recht op schadevergoeding bestaat indien aannemelijk is dat het bestuursorgaan een rechtmatig besluit zou hebben genomen dat naar aard en omvang dezelfde schade tot gevolg zou hebben gehad. Met deze uitspraken is afgestapt van het criterium dat in de Ameland-uitspraak uit 2004 (15 december 2004, ECLI:NL:RVS:2004:AR7587) was geformuleerd, namelijk of ten tijde van het nemen van het onrechtmatige besluit een rechtmatig besluit zou hebben kunnen worden genomen, met naar aard en omvang dezelfde schade tot gevolg.

In deze zaak lijkt de Afdeling te komen tot een synthese van deze twee criteria. Zij overweegt in rechtsoverweging 8.2 dat schade als gevolg van een onrechtmatig besluit niét aan het college kan worden toegerekend indien (1) aannemelijk is dat het college, ten tijde van het nemen van dat besluit, een rechtmatig besluit had kunnen nemen dat naar aard en omvang dezelfde schade tot gevolg zou hebben gehad en (2) indien aannemelijk is dat het college dat ook zou hebben gedaan.


Oordeel van de Afdeling

Voor de onderhavige kwestie betekent dit dus dat het college aannemelijk moet maken dat het ten tijde van het nemen van het onrechtmatig besluit van 16 juni 2010, ook een besluit had kunnen nemen en dat ook zou hebben gedaan, met naar aard en omvang dezelfde schade tot gevolg.

Het college slaagt daar volgens de Afdeling in. Het college heeft daartoe gesteld dat het in 2010, mede gelet op de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit, niet direct tot het intrekken van de standplaatsvergunning van persoon A zou zijn overgegaan als het de overtreding eerder had onderkend, maar eerst een minder verstrekkende maatregel zou hebben genomen, zoals het geven van een schriftelijke waarschuwing of het opleggen van een last onder dwangsom.

Een dergelijk besluit zou naar aard en omvang eenzelfde schade als het besluit van 16 juni 2010 tot gevolg hebben gehad voor de appellant, omdat hij in dat geval nog steeds géén standplaatsvergunning had verkregen vanwege de geldende beperking van maximaal 2 standplaatsen. Als zodanig ontbreekt het causaal verband tussen het onrechtmatige besluit en de gestelde schade bestaande uit inkomensderving.


Slotsom

Het lijkt er met deze uitspraak op dat het criterium voor het aannemen van causaal verband – voor wat betreft de formulering ervan – zich nog definitief moet zetten in de rechtspraak van de Afdeling. Uit de uitspraak blijkt evenwel voldoende duidelijk dat bij verzoeken om schadevergoeding, vanwege bijvoorbeeld het onterecht afzien van handhaving, onderzocht moet worden of het bestuursorgaan een ander besluit had kunnen nemen ten tijde van het onrechtmatige besluit en of deze naar aard en omvang dezelfde schade tot gevolg zou hebben gehad. Indien daarvan sprake is, zal het bestuursorgaan daarnaast nog aannemelijk moeten maken, bijvoorbeeld aan de hand van beleidsregels, dat het dit besluit ook had genomen. In dat geval bestaat er geen recht op schadevergoeding vanwege het onrechtmatige besluit.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

Nysingh advocaten-notarissenAfbeelding

Afbeelding

mr. P.L.G. Haccou (Patrick)

T 026 357 57 35

www.nysingh.nl

Meer nieuws

Afbeelding

Op de hoogte blijven? Volg Nysingh

Afbeelding Afbeelding Afbeelding

Afbeelding