of 59045 LinkedIn

Normalisering rechtspositie ambtenaren: een kans om te benutten

Reageer

AfbeeldingAfbeeldingmr. J.S.C. Liebrand-Bos (Johanneke), mr. W.J.F. Nieuwenhuis (Wilco)

 

32550 Initiatiefvoorstel-Van Weyenberg en Keijzer Wet normalisering rechtspositie ambtenaren

Op 22 september 2015 behandelt de Eerste Kamer het Wetsvoorstel Normalisering Rechtspositie Ambtenaren. De parlementaire behandeling van het wetsvoorstel verliep met horten en stoten, maar de ontknoping is in zicht. Als het wetsvoorstel de eindstreep haalt, wordt de formele rechtspositie van een belangrijk deel van de ambtenaren gelijk aan die van werknemers in de private sector. Enkele bijzondere aspecten die verbonden zijn aan het ambtenaarschap, zoals regels over integriteit, worden apart geregeld. Er vanuit gaande dat ook de Eerste Kamer het wetsvoorstel aanneemt, is inwerkingtreding niet eerder dan 1 januari 2018 te verwachten. Toch is er dan nu al werk aan de winkel!

Lucht scheppen

In onze praktijk zien wij dat het huidige systeem de verhoudingen met de ambtenaar danig verjuridiseert. Een procedurele vergissing, met verstrekkende gevolgen, is snel gemaakt. Daarbij kan elk besluit, hoe gering de impact van dat besluit ook is, bij drie instanties worden aangevochten. Dit leidt de aandacht vaak van de hoofdzaak af en kan zelfs volledig verlammend werken.

 

Een sprekend voorbeeld is de negatieve beoordeling. Als de ambtenaar daartegen in bezwaar en eventueel (hoger) beroep gaat, besteden partijen veel tijd en energie aan het geschil over de juistheid van die beoordeling. Aldus kijken partijen vooral terug in plaats van vooruit. De focus zal (ook) op de  gezamenlijke inspanning om het functioneren op niveau te brengen moeten liggen. Maar, als partijen het niet eens zijn over wijze waarop de medewerker dient te functioneren, dan komen partijen niet verder en gaat kostbare tijd verloren, Daar is niemand bij gebaat. Dit is zelfs schadelijk voor de organisatie, de medewerker en diens collega’s.

 

Na inwerkingtreding van het wetsvoorstel kan de ambtenaar niet meer tegen elke beslissing van zijn baas bezwaar, beroep en hoger beroep instellen. Hij hoeft niet meer te vrezen voor formeel verval van rechten als hij niet binnen zes weken opkomt tegen bijvoorbeeld een negatieve beoordeling. De ambtenaar die negatief is beoordeeld, kan dan volstaan met een schriftelijke reactie met op- en aanmerking bij zijn beoordeling. De werkgever doet er weliswaar verstandig aan daarop schriftelijk te reageren, maar normaal gesproken kunnen partijen vervolgens over tot de orde van de dag. Zij kunnen de juridische strijd bewaren tot het moment waarop de negatieve beoordeling(en) daadwerkelijk materiële gevolgen voor de ambtenaar heeft, bijvoorbeeld bij overplaatsing, degradatie of ontslag. Dat schept voor partijen lucht om aan de slag te gaan met de toekomst, in plaats van de aandacht en energie te verleggen naar diverse procedures en formaliteiten.

 

Andere spelregels, andere keuzen

De rechtsbescherming van de (huidige) ambtenaar bij ontslag wordt iets groter. De werkgever kan straks niet meer met een eenzijdig besluit tot ontslag overgaan. Hij zal eerst een procedure bij UWV of Kantonrechter moeten doorlopen, met risico op afwijzing zodat de arbeidsovereenkomst doorloopt. Aan de andere kant zal elke werkgever met een goed dossier een ontslag kunnen bewerkstellingen. Dat is straks echt niet anders dan nu.

 

Een ander rechtsstelsel leidt tot andere tactische keuzes van een werkgever. Zo kan voortaan niet meer worden teruggegrepen op eerdere besluiten die in rechte vaststaan. Dit laatste is niet alleen bij functioneringsdossiers, maar bijvoorbeeld ook bij reorganisatie een relevant issue. In feite bouwt de besluitvorming zich niet meer trapsgewijs op, maar vindt pas aan het einde een ‘alles of niets’ beoordeling plaats. Ook de herstelmogelijkheid via een beslissing op bezwaar komt te vervallen. Het moet dus in één keer goed, waarbij verslaglegging zwaarder zal gaan wegen dan nu wellicht het geval is.

 

Kansen

Wij denken dat de normalisering van de rechtspositie van ambtenaren kansen biedt. Daarom pleiten wij ervoor in nieuw af te sluiten CAO’s terughoudend om te gaan met het instellen van algemene interne bezwaarprocedures. Daarmee zou het soms als knellend ervaren keurslijf van het ambtenaren(proces)recht (deels) in tact blijven en er zelfs een vierde procesgang worden toegevoegd.

 

Er is geen reden voor koudwatervrees. Zonder twijfel zullen de spelregels ingrijpend veranderen, maar de materiële gevolgen ervan moeten niet worden overdreven. De private sector kent deze spelregels al en vanuit ruime eigen ervaring kunnen wij stellen dat daar ook geen willekeur heerst. Bovendien geldt als gevolg van de Wet Werk en Zekerheid vanaf 1 juli 2015 in de private sector een gesloten stelsel van ontslaggronden, dat in feite identiek is aan de bestaande ambtelijke rechtspositieregelingen. Tegen de beslissing van UWV of kantonrechter kan beroep en cassatie worden ingesteld. Dit is juist voor ambtenaren niet anders dan nu. Zoveel verandert er dus ook weer niet.

 

Uw eigen organisatie

Andere spelregels en andere tactische keuzes vragen ook andere kennis en vaardigheden van uw leidinggevenden, personeelsfunctionarissen en juristen. Dat vraag tijd, dus kunt u daar niet te lang mee wachten. Nysingh heeft op zowel ambtelijk als civiel arbeidsrechtelijk terrein een jarenlange ervaring opgebouwd. Wij helpen u graag bij uw voorbereidingen in de aanloop naar 1 januari 2018.

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

Nysingh advocaten-notarissenAfbeelding

Afbeelding

mr. P.L.G. Haccou (Patrick)

T 026 357 57 35

www.nysingh.nl

Meer nieuws

 

Afbeelding

Op de hoogte blijven? Volg Nysingh

Afbeelding Afbeelding Afbeelding

Afbeelding