of 58940 LinkedIn

Actief PGB-ontmoedigingsbeleid in het kader van een aanbesteding niet toegestaan

Reageer
 
Rechtbank Noord-Nederland, 30 oktober 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:5015

Op 30 oktober jl. heeft de Groningse Voorzieningenrechter (ECLI:NL:RBNNE:2015:5015) een aantal Noordelijke gemeenten geboden om de gezamenlijke aanbesteding “Sociaal Domein – Ommelander samenwerkingsmodel” ten behoeve van de inkoop van maatwerkvoorzieningen zoals bedoeld in de Wmo 2015 te staken. De rechter is het met eiseres De Noorderbrug eens dat de gemeenten met de door hen gehanteerde PGB-voorwaarden aan burgers en zorgaanbieders een inrichting van de zorg opleggen, die onverenigbaar is met de keuzevrijheid die de wetgever heeft willen vastleggen. Op die manier wenden de gemeenten hun bevoegdheid tot het inkopen van zorg in natura aan voor een ander doel dan waarvoor deze bevoegdheid is verleend.

De feiten
In juni dit jaar maken de gemeenten op de website van de Gemeente Delfzijl hun voornemen bekend om zorgaanbieders te contracteren voor het verstrekken van zorg in natura aan cliënten die op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) in aanmerking komen voor ondersteuning door middel van door het college van B&W te verstrekken maatwerkvoorzieningen. Voor deze inkoop volgen de gemeenten een “meervoudig onderhandse procedure” waarbij iedere zorgaanbieder die aan de gestelde toelatingscriteria voldoet desgewenst tot de procedure worden toegelaten. In de stukken die aan de toegelaten aanbieders worden gezonden, zijn zogenaamde PGB-voorwaarden opgenomen. Deze komen – kort samengevat – hierop neer, dat het de zorgaanbieder gedurende de looptijd van het contract binnen het werkgebied niet vrijstaat dezelfde zorg op PGB-basis aan te bieden als de zorg die reeds in natura wordt aangeboden, en dat die zorgaanbieder eraan moet meewerken zorgvragers te ontmoedigen langer PGB-zorg in te kopen. Hoewel dit niet expliciet uit het vonnis blijkt, zal de achterliggende gedachte zijn dat de gemeenten op die manier meer grip willen krijgen op de zorg in hun gebied en de daarmee gepaard gaande kosten.
 

Bezwaren eiseres
Zorgaanbieder De Noorderbrug, specialist op het gebied van niet-aangeboren hersenletsel, is het principieel oneens met de PGB-voorwaarden. In haar visie dienen keuzevrijheid, zelfsturing en eigen regie van de cliënt voorop te staan, omdat dit kwaliteit van leven geeft. De Noorderbrug verzoekt dan ook om de PGB-voorwaarden te laten vervallen. De gemeenten weigeren, waarop De Noorderbrug een kort geding aanspant.

 
Daarin vordert zij een gebod tot staking van de aanbestedingsprocedure. Daartoe wordt aangevoerd dat de gemeenten onrechtmatig handelen, doordat i) de PGB-voorwaarden geen enkel verband houden met het voorwerp van de opdracht althans niet objectief gerechtvaardigd kunnen worden, ii) de gemeenten hun bevoegdheid en taak tot het inkopen van goede zorg in natura (ZIN) misbruiken door ze te gebruiken voor een ander doel dan waarvoor die bevoegdheid en taak in de Wmo 2015 zijn verleend, en iii) de PGB-voorwaarden zonder rechtvaardiging daarvoor mededinging beperkende effecten hebben.

 

Oordeel rechter
De rechter wijst het eerste bezwaar af, maar honoreert het tweede. Dit op basis van een uitgebreide analyse van de Parlementaire Geschiedenis van de Wmo 2015. Op grond daarvan wordt geoordeeld dat de wetgever aan zorgvragende burgers een volledige vrijheid heeft willen bieden als het gaat om de keuze tussen ZIN en PGB-zorg. De PGB-voorwaarden zijn dan ook onrechtmatig. Zij hebben volgens de rechter namelijk de strekking de burger te beperken in zijn mogelijkheden om vrijelijk te opteren voor PGB-zorg. Er wordt door de gemeenten weliswaar geen verbod opgelegd, maar nu het de zorgaanbieder die gecontracteerd is voor ZIN niet meer vrij staat om nieuwe PGB-contracten te sluiten (en hij zijn cliënten dient aan te moedigen om over te stappen naar ZIN), wordt er door de gemeenten aan burgers en zorgaanbieders een inrichting van de zorg opgelegd die onverenigbaar is met de keuzevrijheid die de wetgever heeft willen vastleggen. Daardoor maken de gemeenten misbruik van bevoegdheid (détournement de pouvoir), aldus de rechter. Om die reden gebiedt hij hen de aanbesteding te staken en verbiedt hij hen om met toepassing van de PGB-voorwaarden een heraanbesteding te houden.

 

Commentaar 
Het gaat hier om een interessante en principiële zaak die voor de praktijk van belang is. Ook al betreft het een voorlopig oordeel van de rechter en kunnen de gemeenten nog in hoger beroep. Het vonnis heeft forse consequenties voor hen. Niet alleen omdat zij daardoor vertraging oplopen bij de contractering van zorgaanbieders voor het verstrekken van ZIN, maar vooral ook omdat zij nu in principe op zoek moeten naar een andere manier om meer grip te krijgen op de zorg binnen hun gebied. Uiteraard dienen ook andere gemeenten rekening te houden met dit vonnis, wanneer zij ZIN onder de Wmo 2015 inkopen. Ik vermoed dan ook dat het laatste woord nog niet zal zijn gezegd over deze zaak.  

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Contactgegevens

Nysingh advocaten-notarissenAfbeelding

Afbeelding

mr. P.L.G. Haccou (Patrick)

T 026 357 57 35

www.nysingh.nl

Meer nieuws

 

Afbeelding

Op de hoogte blijven? Volg Nysingh

Afbeelding Afbeelding Afbeelding

Afbeelding