Wat zou er gebeuren als Geert Wilders een andere toon zou aanslaan en moeite zou doen om gematigde moslims voor zijn ideeën te winnen? Het blijft gissen, want de fractievoorzitter van de Partij voor de Vrijheid piekert er niet over. 'Ik moet ze niet meekrijgen, zij moeten meekomen. Gewoon doen! Punt! En hoeveel geduld ik daarbij heb? Geen enkel. Dit had gisteren al geregeld moeten zijn. Want het is vijf voor twaalf.' 

De vraag aan 's lands meest omstreden politicus was, of hij niet denkt méér voor elkaar te krijgen met een minder polariserende opstelling. 'Natuurlijk vind ik het prachtig als ik gematigde moslims meekrijg. Maar ik ben niet bereid mijn boodschap te verzachten of te nuanceren, alleen om dat te bereiken. Dat doen al genoeg politici. Daarvoor zijn de problemen eenvoudigweg te groot. Ze staan ons tot hier', aldus Wilders, terwijl hij zijn hand horizontaal voor zijn lippen houdt. 

Zijn opstelling tegenover medepolitici getuigt van eenzelfde onverzettelijkheid. 'Wij uiten een onversneden geluid. Daarmee dwingen we andere partijen kleur te bekennen. Ik zeg wat ik vind en heb daar goede argumenten voor. De rest van de Kamer is grijs en gezapig. Als je daar niet aan meedoet, kom je dus meteen polariserend over. Dat is niet mijn doel, maar het is wel de enige manier om hier dingen op de agenda te krijgen. Nederland is een verschrikkelijk consensusland. Ik gruw daarvan. 

Ik hou van een stevig debat. Altijd dat politiek correcte gepraat, dat gepolder... Ik zeg niet dat we er helemaal mee op moeten houden, maar dat moet het niet alleen zijn. Het draagvlak voor mijn ideeën in het land groeit, of u het nu leuk vindt of niet. Vroeg of laat gaan ook bij andere partijen de ogen open, dat is onvermijdelijk. Ze zullen naar ons toekomen. En als ze dat niet doen, doen hun kiezers dat wel.' Onwrikbaar overtuigd van zijn eigen gelijk. Islam, zegt Wilders, is 'onverenigbaar met democratie' omdat de religie ook wereldlijke macht claimt. 

Moslims die volwaardig in Nederland willen functioneren moeten de gewelddadige passages in Koran en Hadith afzweren. Radicale moskeeën moeten dicht, Marokkaanse 'straatterroristen' moeten worden gedenaturaliseerd en het land uitgezet. De islamitische gemeenschap moet de 'rotte appels uit de mand halen'. 'Onversneden taal', zegt Wilders. 'Rauw, polariserend populisme', zeggen zijn critici. De PVV-voorman is inmiddels omgeven met een aureool van xenofobie en racisme. 'Iedereen mag zeggen dat ik een klootzak ben. Maar de vergelijkingen met fascisme, met de Tweede Wereldoorlog, met Goebbels, die gaan echt te ver. Dat vind ik abject. 

Mijn standpunten zijn wel stevig, maar ik ben democraat in hart en nieren. Sommigen doen net alsof ik een enge staatsgreep aan het voorbereiden ben. Maar wat doe ik nou wat niet democratisch is? Ik heb een standpunt en probeer daar een meerderheid voor te krijgen. In de Tweede Kamer gaat niemand op mijn argumenten in. Ze roepen alleen voortdurend: schande!' Het is een oude truc, stelt Wilders. 'Ik ben geen fascist. Door mij zo neer te zetten, hoeft men echter niet op mijn argumenten in te gaan. Dat gebeurde bij Fortuyn ook. Eerst werd hij gedemoniseerd, daarna pro forma gekopieerd, als een schijnbeweging om de macht te behouden, en daarna ging men weer over tot de orde van de dag. Dat zie je nu ook. Ik zit in de fase van de demonisering, maar ik zal er voor zorgen dat we ditmaal niet overgaan tot de orde van de dag.' 

Zelfkritiek

Als het om het dossier islam, integratie en immigratie gaat, constateert Wilders een gebrek aan gevoel van urgentie, niet alleen bij Nederlandse bestuurders maar ook bij de islamitische gemeenschap. 'Vlak na 11 september 2001 was er in Keulen een grote demonstratie van Duitse moslims die zich nadrukkelijk distantieerden van de aanslagen en betoogden dat dit niet hun islam was. In Nederland is bij de overgrote meerderheid van de islamitische gemeenschap zelfkritiek not done en ontbreekt het zelfreinigend vermogen vrijwel volledig.' 

Bij de Nederlandse bevolking ziet Wilders dat gevoel van urgentie wel. 'Ga op straat maar eens vragen of mensen willen dat het kabinet in meerderheid uit moslims bestaat. Acht van de tien mensen zullen zeggen dat ze dat niet willen. Ik zeg niet dat moslims allemaal enge, verkeerde mensen zijn die niet deugen. Ik wil alleen niet dat de helft van Nederland uit moslims bestaat. Dat is mijn Nederland niet meer. Wij zijn geen islamitisch land. In Marokko of Saoedi-Arabië zullen ze omgekeerd hetzelfde zeggen.' Wilders pleit er in zijn boek Kies voor Vrijheid dan ook voor gezinsvorming en -hereniging van niet-Westerse allochtonen vijf jaar lang te verbieden. 

In NRC Handelsblad zei hij onlangs 'moslims te willen aanmoedigen Nederland vrijwillig te verlaten'. Op dit moment telt Nederland een miljoen moslims. Wanneer doen zij het goed in de ogen van Wilders, die islam en democratie immers als tegenpolen ziet? Wat behelst in zijn optiek 'integreren en assimileren'? Wilders: 'Als die moslims de grondbeginselen van deze samenleving onderschrijven - gelijkheid, tolerantie, scheiding van kerk en staat - dan doen zij het goed. En als iemand dan ook nog actief participeert in de samenleving, is het helemáál goed. 

Ik maak onderscheid tussen de religie en de mensen. Ik haat geen mensen. Maar moslims zullen bepaalde denkbeelden over intolerantie en geweld moeten loslaten, daar moeten ze niet meer in geloven. Zoiets kun je niet afdwingen, dat besef ik ook wel, maar je kunt het wel eisen. Wij hebben ooit gewerkt aan een voorstel om een assimilatiecontract af te sluiten, maar goed, dat is ook maar papier. Ik realiseer me dat niet alles keihard is na te leven, maar je moet het wel proberen. Ik heb geen zin om maar gewoon te gaan zitten wachten tot de wet wordt overtreden.' 

In Wilders' opvatting gaat goed burgerschap overigens verder dan louter het naleven van de wet. 'Het gaat ook om een cultuur die je je eigen moet maken. Ik vind het geen teken van integratie als je in een boerka loopt. Maar inderdaad, ik erken dat je het uiteindelijk alleen kan meten aan de hand van uitspraken en gedragingen van mensen. We kunnen niet in hun hoofden kijken wat ze precies wensen en vinden, ik ben niet voor een soort gedachtenpolitie.' 

Misbruik 

Idealen is één, praktische haalbaarheid is iets heel anders. Het sluiten van een 'radicale moskee' is snel geroepen maar minder snel gedaan. Bovendien: wat is radicaal, wie bepaalt dat, waar ligt de grens? Moet een moskee waar één homo-onvriendelijk boek wordt aangetroffen meteen dicht? Wilders: 'Indertijd heb ik gepleit voor sluiting van de Amsterdamse El-Tawheedmoskee. Daar ging het niet zomaar om één boek, het werd ook nog eens aangeprezen door de imam. Als een pastoor in mijn eigen Venlo zoiets zou roepen, had ik hetzelfde gedaan. Het punt is echter: dit soort dingen gebeurt in andere kerkgenootschappen niet.' 

'Er zijn best objectieve criteria te bedenken waaraan een kerkgenootschap moet voldoen. Je kunt kijken naar de financiering, naar de samenstelling van het bestuur, naar banden met terrorisme. Je kunt luisteren wat er in preken wordt gezegd. En als er dingen gebeuren die niet door de beugel kunnen, dan zijn er binnen de huidige wetgeving best mogelijkheden om op te treden. Veel moskeeën zijn stichtingen, dus je kunt langs civielrechtelijke weg het bestuur laten ontbinden. Je kunt optreden op grond van de openbare orde, en nu u het zegt, misschien ook door aanpassing van de wet Bibob (Bevordering integriteitsbeoordeling openbaar bestuur, red.).' 

En als de regels onvoldoende zijn, dan kunnen wij als wetgevende macht die regels aanpassen. Zeg als parlementariër nooit: het kan niet. Alles kan. Wij zijn soeverein over onze eigen wetten. De mogelijkheden zijn er, alleen heeft het absoluut geen prioriteit binnen het Openbaar Ministerie. Dat is een politieke keuze. Iedere minister kan prioriteiten stellen, maar Donner heeft dit nooit gedaan omdat hij bang was dat als één kerkgenootschap zou worden aangepakt andere misschien zouden kunnen volgen.' Veel contact met de Nederlandse moslimwereld heeft Wilders niet. 

'Ik heb het wel geprobeerd, maar ik ben meestal niet welkom. Een paar jaar geleden wilde ik bijvoorbeeld naar de Eindhovense El-Fourqaan-moskee, maar ik kreeg te horen dat het niet zo'n goed idee was. Ik praat met iedereen. Ik heb bijvoorbeeld ook met de Iraanse leider Rafsanjani gepraat toen Iran door iedereen werd verketterd. Je moet nooit ophouden met praten, moslimvertegenwoordigers zijn hier ook altijd welkom.' Op de vraag of hij dan ook bereid zou zijn om met de Amsterdamse El-Tawheed-moskee in gesprek te gaan, antwoordt Wilders echter ontkennend. 

'Dat is dan één van de uitzonderingen. Met een moskee die in mijn ogen dicht moet, ga ik niet praten. En wat mij betreft wordt die El-Tawheed dus gesloten, haar bestuur ont- bonden en bij voorkeur ook nog op het vliegtuig gezet.' Eenzelfde maatregel zou de groep Marokkaanse jongeren moeten treffen die Wilders in zijn boek Kies voor Vrijheid consequent aanduidt als 'straatterroristen'. Het Tweede Kamerlid pleit ervoor de mogelijkheid te onderzoeken deze jongens onder bepaalde condities hun Nederlandse paspoort af te pakken, zodat ze kunnen worden teruggestuurd naar Marokko. 

'Ik voorspel u: je hebt maar één vliegtuig nodig! Als die jongens weten dat ze in hun kladden worden gepakt en worden weggestuurd, dan is het ineens niet meer zo stoer om rottigheid uit te halen. Politiemensen in mijn vorige woonplaats Utrecht vertelden me ooit dat die jongens elkaar onderling uitmaken voor mietje als ze niet drie keer per jaar zijn opgepakt. Dan moet je dus eens wat anders proberen, die taal verstaan ze blijkbaar.' Toch is de PVV-fractie niet louter 'contra'. Wilders verklaart zich bereid 'te investeren in de grote groep moslims die geen radicale standpunten aanhangen.' 

Allochtone groeperingen moeten gericht worden geholpen om achterstanden op gebied van taal, scholing en werk in te lopen en daarnaast moet discriminatie hard worden bestreden. 'De sleutel is onderwijs. Als de samenleving iets aan de achterstandspositie van die groepen wil doen, mag geld niet het probleem zijn. De keerzijde van de medaille is dat men de geboden kansen dan wel moet grijpen, want anders heb je het verbruid.' 

Veel kritiek kreeg Wilders de afgelopen periode vanwege zijn standpunt over dubbele nationaliteiten. Volgens het Kamerlid konden Ahmed Aboutaleb en Nebahat Albayrak geen deel uitmaken van het nieuwe kabinet, omdat ze nog een Marokkaans respectievelijk Turks paspoort bezitten. 'In het geval van Aboutaleb is het sneu voor hem want hij kán zijn paspoort niet inleveren, maar wie is hier het obstakel? Dat zijn wij niet, dat is de Marokkaanse regering. Zo bedoelde ik mijn opmerking ook: ga dan naar Marokko, wordt daar staatsecretaris, zodat je dáár de wet kan veranderen. Alleen wordt die laatste toevoeging dan weer niet afgedrukt.' 

Wat Wilders betreft reikt het principe van de dubbele nationaliteiten overigens verder dan alleen deelname aan het kabinet. Burgemeesters, raadsleden, leden van Provinciale Staten: 'In principe vind ik dat iemand die een politieke functie bekleedt geen dubbele nationaliteit zou moeten hebben.' Omgekeerd, wie Nederlander wordt en zijn oude nationaliteit opgeeft, kan voor elke functie in aanmerking komen, aldus de Venlose politicus. Een tot Nederlander genaturaliseerde Afghaan die hoofd wordt van de AIVD? 'Uiteraard kan dat. Als je Nederlander bent, dan ben je Nederlander en geen millimeter minder dan wie ook. Als je daar anders over denkt, spelen andere motieven een rol.'   

Geert Wilders 

Geert Wilders (Venlo, 1963) vervulde na zijn havo-opleiding functies bij de Ziekenfondsraad en de Sociale Verzekeringsraad en werd in 1990 beleidsmedewerker en speechschrijver voor de Tweede Kamerfractie van de VVD. Daarnaast zat hij in 1997-1998 voor de VVD in de Utrechtse gemeenteraad. In augustus 1998 werd hij lid van de VVD-Kamerfractie, eerst als woordvoerder sociale zaken en vanaf 2003 als woordvoerder buitenland en terrorismebestrijding. Na een conflict met de fractieleiding verliet hij in 2004 de VVD om als Groep-Wilders verder te gaan. In februari 2006 richtte hij de Partij voor de Vrijheid op, waarmee hij vorig jaar november bij de Tweede Kamerverkiezingen negen zetels veroverde.