Volg ons op: , 41330 LinkedIn of

Kijk snel bij: Abonnementen Adverteren BB Magazine

90 gevallen

Henk Bouwmans Reageer
Het aantal wethouders dat in het laatste jaar voor de raadsverkiezingen na een politiek conflict opstapte, is blijven steken op 90. In vergelijking met 2004 is dat fors minder. Toen moest een recordaantal van 145 wethouders onder politieke druk zijn zetel opgeven. Het is echter ruim boven het gemiddelde van 65 wethouders per jaar die er in de jaren negentig ten tijde van het monisme sneuvelden. Het dualisme blijkt voor wethouders ook in 2005 nog altijd een reden om op te stappen. Andere belangrijke argumenten voor ontslag waren: privébelangen laten prevaleren, vertrouwensbreuk met de eigen fractie of een politiek verschil van inzicht over het te voeren (financiële) beleid. Binnenlands Bestuur zet de grote en kleine affaires van 2005 op een rijtje.

Alkemade
Frans Schoonderwoerd (PvdA) vertrekt uit onvrede over het bestedingspatroon van het college. Wil Reynders (Vereniging Mooi Alkemade) struikelt over de bouw van een gezondheidscentrum. Eén opvolger: Angela van der Plas (Mooi Alkemade).

 

Almere
Frits Huis (Leefbaar) gaat uit het college. Hij wordt raadslid en voorkomt daarmee dat een leegvallende raadszetel door een afsplitsing wordt bezet. Geen opvolger.

 

Amsterdam
Frits Huffnagel (VVD) moet aftreden omdat hij geen aangifte heeft gedaan van een extra onkostenvergoeding die hij kreeg als fractievoorzitter. Opvolgster is VVD-Tweede Kamerlid Laetitia Griffith.

 

Andijk
Gerard Kuin (CDA) stopt uit onvrede met het dualisme. Opvolgster: Geri Kroezen-Puister.

 

Appingedam
Gerard Snakenborg (Gemeentebelangen) stopt ermee. Hij kan niet meer functioneren in de duale politieke verhoudingen. Opvolgster: Attje Waal-van Seijen (VVD-fractievoorzitter in De Marne).

 

Asten
Marianne van de Ven (PGA/PvdA) en Jan Bosch (Algemeen Belang), die 281 dagen wethouder was, stappen op nadat de VVD met D66 het vertrouwen in de coalitie opzegt. Opvolgers: Jac. Huijsmans (Leefbaar Asten) en Theo Martens (CDA).

 

Barneveld
Evert Barten (SGP) trekt zich terug na het verschijnen van het onderzoeksrapport over de nieuwbouwwijk Veller. In 2004 heeft een conflict over deze nieuwbouwwijk een andere wethouder al de kop gekost. Barten wordt opgevolgd door Aart de Kruijf.

 

Beek Lb
Maurice Wierikx (Nieuwe Democraten Beek) dient zijn ontslag in. Aanleiding is de kritiek van de coalitiegenoten op de aangekondigde samenwerking van NDB met oppositiepartij Burger Belangen Beek. Opvolger: Michel van Lieshout (CDA).

 

Bennebroek
Gerard Braam (CDA) en Magda Kal (VVD) stappen op na een ernstige vertrouwenscrisis tussen college en raad en in het college onderling. Burgemeester Annelies van Koningsveld krijgt per 1 augustus eervol ontslag. Braam keert terug als wethouder, Kal wordt opgevolgd door de voormalige Beverwijkse wethouder Frans Koster (VVD).

 

Bernisse
Ale Buruma (PvdA) wordt middels een motie van wantrouwen, gesteund door zijn eigen fractie, weggestuurd. Het legt een breuk in de PvdA-CDA-coalitie bloot waardoor CDA-wethouder Gerard den Boon ook moet vertrekken. Er komt een nieuwe coalitie van PvdA met VVD. Twee nieuwe wethouders: Magda Duijnker (PvdA) en Marnix Trouwborst (VVD).

 

Bloemendaal
Rob van den Heuvel (VVD) treedt terug om gezondheidsredenen. Officieuze reden: verschillen in bestuursstijl en bestuurscultuur in het college. Toenmalig burgemeester Liesbeth Snoeck-Schuller - inmiddels is zij met vervroegd pensioen - beschuldigde Van den Heuvel eerder van intimiderend, schofferend en bedreigend optreden. Geen opvolger.

 

Brummen
Eric Omta (VVD) moet opstappen nadat de VVD-fractie tegen de begroting stemt en daarmee uit de coalitie met PvdA en CDA stapt. Geen opvolger.

 

Capelle aan den IJssel
Jan de Jong (Leefbaar) stapt op om persoonlijke redenen. Hij lag onder vuur door een dubieuze subsidie voor een tijdelijke ijsbaan in het centrum van Capelle. Geen opvolger.

 

Castricum
Willem Veldt (Gemeente- en Dorpsbelangen) door de raad ontslagen nadat hij zich wil aansluiten bij D66. Geen opvolger.

 

Delft
Christiaan Baljé (VVD) neemt ontslag nadat hij in opspraak is geraakt. Hij is heimelijk gefilmd in een pizzeria, waarbij dubieuze uitspraken zijn opgenomen over hoe hij subsidies regelt en snel geld verdient. Opvolger: Ronald Vuijk (VVD).

 

Den Helder
Jan de Groot (Leefbaar) wordt door het college ontslagen nadat hij weigert op te stappen vanwege het verduisteren van een gouden ketting. Er ontstaat een politieke bestuurscrisis die het ontslag inluidt van de overige wethouders, Nico Bais (CDA), Eljo Vos-Brandjes (D66) en Robbert Waltmann (VVD), en burgemeester Jeroen Staatsen. Geke Faber wordt waarnemend burgemeester met vier nieuwe wethouders: Mirjam Don (Stadspartij), Cor Hienkes (CDA), Evert Vermeer (PvdA) en Frank Verveld (VVD).

 

Echt-Susteren
Sjra Dirks (CDA) stapt op nadat is gebleken dat hij zich als bestuurder had bemoeid met een zaak waarin hij privé-belangen had. Opvolger Pierre Wolters.

 

Edam-Volendam
Theo Nouwen (CDA) dient kort na een ruzie met een collega-wethouder zijn ontslag in om persoonlijke redenen. De wethouder van ruimtelijke ordening klaagt over de hoge werkdruk en over een 'kennelijk onvermijdelijke verharding in een meer op de persoon dan op de zaak gerichte wijze van bejegening'. Opvolger: Willem Mooijer.

 

Eindhoven
Wethouder en leider van Leefbaar Eindhoven, Ad Pastoor, stapt op na beschuldigingen van ambtenaren dat hij eigenhandig een bouwbedrijf heeft bevoordeeld. Partijgenoot, wethouder Wim Claassen volgt Pastoor op. VVD-fractievoorzitter Jan-Carel Schut wordt wethouder. De tussentijds aangetreden wethouder van cultuur Tiny van Eerd (CDA) geeft er de brui aan. Hij voelt zich 'persoonlijk gekrenkt' en verwijt de raad 'respectloos cynisme'. Geen opvolger.

 

Geertruidenberg
John Smits (Keerpunt '74) informeert de raad inadequaat over een bouwplan op de plaats van de oude melkfabriek in Raamsdonk. Een aangenomen motie van wantrouwen is onvoldoende om hem weg te sturen. Smits wordt vervolgens op staande voet ontslagen. Opvolger Ad van Onzenoort (Keerpunt 74).

 

Geldermalsen
Jos Rietbergen (VVD) treedt terug na anonieme suggesties over zijn integriteit bij aankoop van grond. Hij heeft ook een meningsverschil met de rest van het college over het gebruik van een gedeelte van zijn woning als kantoor. Opvolger: Nico Wessels Boer.

 

Giessenlanden
Ernie Enders (PvdA) en Jacques de Kreij (VVD) dienen vlak voor de zomer hun ontslag, nadat zij het vertrouwen hebben opgezegd in burgemeester Boot. Ernst Huigens (PvdA) vervangt Enders. Geen vervanger voor De Kreij.

 

Goedereede
Adrie Lokker (SGP) houdt de eer aan zichzelf. De raad heeft onvoldoende vertrouwen in Lokker die plannen voor woningbouw niet snel genoeg zou realiseren. Opvolger: oud-wethouder uit Oud-Beijerland, Ton Admiraal.

 

Gouda
De liberale wethouder Jan Vermeij stapt op nadat hij het vertrouwen verliest van zijn fractie Onafhankelijke Groep Gouda. Geen opvolger.

 

Graft-de Rijp
Hetty van Diepen-Loos (CDA) neemt officieel om gezondheidsredenen ontslag. Officieus wordt haar verweten te weinig verantwoordelijkheid te hebben genomen voor de financiële zaken na de val van wethouder Deckwitz (PvdA) in 2004. Opvolger: Jan Twint.

 

Grootegast
Lea van der Tuin-Kuipers (CDA) stapt op nadat de gemeenteraad goedkeuring geeft aan de bouw van een sporthal in Opende. Van der Tuin weigert de financiële risico's te dragen. Geen opvolger.

 

Haarlemmermeer
Ed Diekmann (Leefbaar) stapt op nadat hij in de krant hard heeft uitgehaald naar raadsleden die meenden dat hij niet voortvarend genoeg het schuttingenprobleem had aangepakt. Geen opvolger. De gehele raad minus haar eigen fractie zegt het vertrouwen op in Marjolein Steffens-van de Water Leefbaar) die daarop opstapt. Steffens heeft onjuiste informatie verstrekt over de mogelijkheden om de Plesmanschool uit te breiden met de lokalen van een nabijgelegen kinderdagverblijf. Geen vervanger.

 

Heerde
Wethouder van financiën Jan Lieske (PvdA) dient zijn ontslag in. Hij kan zich niet vinden in het voorstel van de gemeenteraad om de begroting sluitend te krijgen met geld uit de algemene reserves. Vijf dagen later wordt hij door de raad benoemd als zijn eigen opvolger.

 

Heerlen
Karel Scholtissen (PvdA) neemt ontslag nadat zijn partij de coalitiesteun intrekt na pogingen om Leefbaar Heerlen bij de coalitie te betrekken. Geen opvolger.

 

Hilversum
Niek Kreugel (Leefbaar Hilversum) stapt op om persoonlijke redenen, nadat er forse kritiek is op zijn optreden inzake buurtsupermarkt Jongerius. Opvolger: Maurice Koopman (Leefbaar).

 

Katwijk
Joke Slings-van de Zande (Gemeentebelangen) neemt ontslag nadat er een streep gaat door de afspraak om een tweede discotheek in Katwijk toe te staan. Geen opvolger.

 

Krimpen aan den IJssel
Ben van Veen (PvdA) vertrekt omdat hij niet kan wennen aan het dualisme. Opvolger: Jaap Blankenberg.

 

Lingewaard
Jos Hendrikx (Lokaal Belang) geeft er de brui aan. Hij stoort zich aan het dualisme, de oncollegiale bestuurscultuur en het gepruts van de raad. Aanleiding is een boze brief van loco-burgemeester Lentjes (CDA) aan 'buutreedner' Theo Reijmers, die in zijn carnavalsbuut de verhuizing van de burgemeester op de hak nam. Reijmers doet aangifte van intimidatie. Geen opvolger.

 

Lisse
Jaap Schuijt (CDA, financiën) en Cor van der Zwet (Nieuw Lisse, ruimtelijke ordening) stappen op na moties van afkeuring over hun financiële en ruimtelijke ordeningsbeleid. Geen opvolgers.

 

Lith
Wim Hoezen (Dorpen en Duurzaamheid) en Adrie van Schijndel (Partij algemeen belang) treden af na discussie over het centrumplan. Zij worden ruim twee maanden later vervangen door Mart Smits (oud-wethouder in Veghel) en Johan Smeulders (oud-wethouder in Vught).

 

Loenen
Wethouders Wim Soede (CDA) en Richard Wijnschenk (VVD) ruimen het veld omdat de coalitie de meerderheid verliest door de afsplitsing van een VVD-raadslid tot zelfstandige fractie. Er komt een nieuwe coalitie met Joseph Toonen (PvdA) en Margot Rehbock-Beijers (Streekbelangen).

 

Maasbracht
Noud van der Zee (PvdA) stopt om gezondheidsredenen. Hij erkent dat kritiek op zijn functioneren, vooral vanuit de oppositie, extra druk op hem legde. Opvolger: Anneke Bours-Vogels.

 

Maasdriel
Kees Leenders (CDA) legt om gezondheidsredenen zijn functie neer. Kort voor zijn terugtreden komt Leenders, verantwoordelijk voor ruimtelijke ordening, enkele keren in moeilijkheden. Tijdens een inspraakavond over de nieuwe brandweerkazerne Maasdriel-Oost voelt hij zich zo bedreigd dat de avond abrupt wordt afgebroken. Een man in het publiek riep hem toe 'het vanavond wel even uit te leggen bij hem thuis'. Opvolger: Gijs van Eeuwijk (CDA).

 

Maassluis
Ellen Joy Groosman-van den Brandhof neemt ontslag omdat haar fractie en het bestuur van haar partij, de VVD, haar de politieke steun hebben onthouden om 'gemotiveerd en vol vertrouwen' de problemen met het dossier (de ontwikkeling van de bouwlokatie) Havenhof in de raad toe te lichten. Opvolger: John Scheerstra (VVD).

 

Middelburg
Leo Luitwieler (Christenunie) dient ontslag in nadat zijn fractie zich uit de coalitie terugtrekt. CU gaat uit de coalitie omdat collegepartij PvdA tegen de bouw van het nieuwe theater aan de Zuidsingel stemde. Adrie Van 't Westeinde (GroenLinks) vertrok eerder al, nadat GroenLinks uit de coalitie stapte vanwege hetzelfde dossier. Eén opvolger: SGP'er Huub van Klinken die CDA en PvdA aan een meerderheid helpt.

 

Millingen
Jan Luub (PvdA) stapt op naar aanleiding van een motie van wantrouwen van de CDA-fractie over een onafhankelijk onderzoek naar de bouw van een nieuwe school. Opvolger: voormalig Apeldoornse wethouder Ronald Ober.

 

Nieuwkoop
Bert Post (PvdA/GL) kondigt zijn ontslag aan na een motie van wantrouwen. Volgens de raad is Post niet de aangewezen man om de storende fouten die zijn gemaakt in de toelichting en in de plankaart van het bestemmingsplan Landelijk Gebied te herstellen. Opvolger: Berry Dors.

 

Noordoostpolder
Imke van Gaalen-van der Kooij (Politieke Unie) treedt terug om gezondheidsredenen. Er is vanuit de raad kritiek op haar functioneren. Kort voor haar opstappen bereikt de kritiek een hoogtepunt door de wijze waarop de wethouder de raad informeert over de problemen rond het buitenbad van het Bosbad. Opvolger: Karel Maliepaard (Politieke Unie).

 

Oegstgeest
Rianne Meester-Broertjes (Progressief Oegstgeest) stapt op na een motie van wantrouwen omdat ze de kosten van de Rijn Gouwe Lijn niet in de hand heeft weten te houden. Opvolger Erik Mackay (VVD).

 

Papendrecht
André Stremler (Papendrechts Algemeen Belang) verliest het vertrouwen van de raad. Hij verleent medewerking aan het wijzigen van een bestemmingsplan voor de steunconstructie van leilinden. Van deze wijziging profiteren de samenwonende raadsleden Vergeer (PAB) en Onvlee (VVD). Onvlee stapt uit de raad, Vergeer beraadt zich. Geen opvolger voor Stremler. Wethouder André Vogel (CDA) dient zijn ont-slag in omdat hij het oneens is met een raadsbesluit over de bouw van een nieuw theater. Geen opvolger.

 

Purmerend
Hans Butterman (Leefbaar) dient zijn ontslag in vóór de stemming over een motie van wantrouwen over de manier waarop het overnemen van gesubsidieerde ID-banen door de sociale werkvoorziener Baanstede werd geregeld. De raad voelde zich onvoldoende en verkeerd geïnformeerd. Geen opvolger.

 

Reimerswaal
Wethouder van sociale zaken John Jansen (CDA) neemt ontslag, vanwege politieke druk en om gezondheidsredenen. Opvolger: Hans de Kunder (CDA).

 

Rheden
Wethouder Kees Hermsen (Leefbaar) neemt ontslag nadat zijn fractie het vertrouwen opzegt in de collegefracties van CDA en VVD. Geen opvolger.

 

Rotterdam
Marco Pastors (Leefbaar) stapt op nadat hij het vertrouwen verliest van de raad. Aanleiding zijn omstreden uitspraken over moslimmigranten en christelijke migranten in het blad IDee. Geen opvolger.

 

Schagen
Eugeen Hoekstra (PvdA) neemt ontslag, nadat hij door zijn partij laag op de kandidatenlijst is geplaatst. Twee weken later trekt hij op verzoek van de meerderheid van de raad, zonder steun van de PvdA, zijn ontslag in.

 

Schiedam
Ton de Swart (VVD) legt zijn functie om persoonlijke redenen neer. Tegen De Swart is een accountantsonderzoek door Deloitte uitgevoerd naar de nevenactiviteiten van de wethouder die actief is op de onroerendgoedmarkt. Opvolger: VNG-directeur Cor van Tilborgh.

 

Sint-Michielsgestel
Jozef van der Donk (Gestels Belang) wordt gedwongen tot vertrek na forse kritiek op zijn functioneren als wethouder van financiën. Kreeg in 2004 al een motie van ongenoegen aan zijn broek. Geen opvolger.

 

Sittard-Geleen
Koos Martens (VVD) stapt op na een vertrouwensbreuk tussen zijn partij en de coalitie. Aanleiding: De VVD zegt het vertrouwen op na een voorstel van het college inzake de verruiming van het bestemmingsplan rond Bedrijvenstad Fortuna. Geen opvolger. Frans Wagemans (Stadspartij Nieuw Sittard) stapt op nadat hij in opspraak raakt omdat hij lid is geworden van oppositiepartij PvdA die hem tot lijsttrekker kiest. Daarna lekt uit dat hij ook lid is van oppositiepartij VVD. Wagemans verliest zijn PvdA-lijsttrekkerschap na ingrijpen van het landelijk bestuur en richt de nieuwe lokale partij TransparanZ op. Geen opvolger.

 

Ter Aar
Frans Hoogervorst (VVD) stopt ermee omdat hij geen roofbouw wil plegen; zijn functie als voorzitter van de vakgroep glastuinbouw van LTO-Nederland wenst hij te continueren. Hoogervorst overleefde vorig jaar een motie van wantrouwen over zelfverrijking. Opvolger: Fred van Assendelft (VVD).

 

Tytsjerksteradiel
Wybe Postma (Fryske Nasionale Partij) gooit de handdoek in de ring. Hij wil geen slaaf van de raad zijn. Geen opvolger.

 

Urk
De Christenunie trekt de stekker uit het college vanwege de ongeloofwaardige gang van zaken rond de realisering van een multifunctioneel centrum. Johannes Koffeman (Christenunie) levert op verzoek van zijn partij zijn wethouderszetel in. Het CDA (Klaas Kramer) volgt dat voorbeeld. SGP-wethouder Albert Pieter Hakvoort blijft zitten, maar wordt door de raad ontslagen. Christenunie en CDA gaan samen verder zonder SGP, met Klaas Kramer en Johannes Koffeman als wethouders.

 

Utrecht
Toon Gispen (Leefbaar) treedt af nadat hij de raad verkeerd heeft geïnformeerd over de aankoop van het depot van het Centraal Museum. Geen opvolger.

 

Valkenswaard
Ruud van Dijk (Valkenswaardse Belangen) stapt op vanwege een al vijf maanden lopend strafrechtelijk onderzoek van het Openbaar Ministerie tegen zijn persoon. Het onderzoek is een initiatief van burgemeester Haas die naar de politie stapte toen iemand met 'een belastend verhaal' bij de burgemeester had aangeklopt.

 

Veenendaal
Henk Roor (GroenLinks) stapt op. De kritiek van de VVD op het functioneren van Roor richt zich vooral op zijn communicatieve vaardigheden. Opvolger: Wim van Maanen (VVD).

 

Veghel
Mart Smits (Hart voor Veghel) trekt zijn conclusies nadat zijn partij uit de coalitie stapt omdat collegepartijen DDB en CDA kiezen voor een noordelijke rondweg om Erp. Geen opvolger.

 

Velsen
Ap Rutten (Velsen Lokaal) treedt af omdat oppositie en coalitiepartij CDA geen vertrouwen hebben dat de wethouder een oplossing vindt voor de exploitatieproblemen van het Forteiland. Ruim twee jaar geleden viel het boegbeeld van Velsen Lokaal, Floor Bal, over het zelfde dossier. Opvolgster Marianne Vos (Velsen Lokaal).

 

Vianen
Henk van der Bruggen (VVD) geeft de raad onvoldoende informatie voor het vaststellen van het stijgingspercentage van de ozb. Hij verliest het vertrouwen en trekt zich terug. Opvolgster: Marianne Kallen-Morren (VVD).

 

Weert
Jan Peeters (VVD) neemt staande de raadsvergadering ontslag omdat naar zijn idee de raad hem onvoldoende steunt. Nadat in de schorsing blijkt dat hij kan blijven rekenen op de volledige steun van de coalitiefracties trekt hij zijn ontslag in.

 

Weesp
Ben Lüken (CDA) stapt op. Hij heeft genoeg van de 'afrekencultuur' in de Weesper politiek. Aanleiding: de gemeente zelf en niet zoals afgesproken corporatie De Woningbouw ontwikkelt het sportpark Papelaan. Opvolger: Casper Stevens (CDA).

 

Westvoorne
De coalitie valt uiteen nadat Gemeentebelangen meestemt met een amendement van oppositiepartij PvdA tegen de concentratie van de glastuinbouw. Marjolein van der Meer Mohr (VVD) en Leen Klootwijk (CDA) dienen hun ontslag in. Vervangers: Ies Klok (D66) en Barbara Geers-van Wijk (PvdA).

 

Wieringen
Tom Beneker (OW 91) stapt op uit boosheid over gebrek aan vertrouwen van zijn eigen fractie. Zijn fractie stapt uit de door Beneker opgerichte partij. Opvolger: IJnte Kooistra (Zelfstandig Wieringen).

 

Woensdrecht
Adrie Damen (Algemeen Belang Zuidwesthoek) neemt ontslag. Damen wilde adequate huisvesting en financiering voor een ongedeeld VMBO. Het college noch raad wilde hem daarin volgen. Er ontstaat een crisis in de coalitie, ABZ en VVD zeggen vertrouwen op in CDA, maar die wordt bezworen. Opvolger Cor Bosman.

 

Woudrichem
Hans Bas Val (CDA) treedt af vanwege een verschil in opvatting over bestuurszaken. Opvolger: Cees Ambachtsheer.

 

Zandvoort
Han van Leeuwen (Ouderen Partij) stapt op omdat zijn partij zich blijft verzetten tegen de verbouwingsplannen van het college voor de Middenboulevard. Opvolger: Ton Kooiman (PvdA) uit Beverwijk.

 

Zeevang
Wethouder Wout Vos (VVD) stapt op na vertrouwensbreuk over te soepel ruimtelijk ordeningsbeleid inzake boerengolf en geen paard op een paardenhouderij. Opvolger: Dorèthy van den Heuvel-van Raaij (VVD).

 

Verantwoording
Het onderzoek is door de auteur uitgevoerd op basis van verschillende bronnen: gemeentelijke websites, archieven van regionale kranten, raadsgriffiers, gemeentesecretarissen, voorlichters e.a. In de selectie zijn de wethouders, die vertrokken zijn wegens ziekte, een andere werkkring of een benoeming als burgemeester niet meegenomen.

 

Heintje Davidseffect

 

Wethouder Willy Lukassen (CDA) van de voormalige gemeente Wisch was in 2004 de eerste wethouder die op een en dezelfde avond opstapt en weer terugkeert. Dat voorbeeld vindt in 2005 in verschillende varianten navolging. Het bontst maakte het de Weerter wethouder Jan Peeters (VVD). Die neemt ontslag, een geschrokken raad schorst de vergadering, overtuigt Peeters nog volop vertrouwen in zijn functioneren te hebben waarop Peeters zijn ontslag maar weer intrekt.

 

PvdA-wethouder van financiën Jan Lieske in Heerde wordt zijn eigen opvolger. Lieske dient zijn ontslag in omdat de raad zich niet kan vinden in zijn begrotingsvoorstel. Een geschrokken raad wil de wethouder niet verliezen, overtuigt hem op zijn schreden terug te keren, waarna Lieske vijf dagen later als zijn eigen opvolger wordt benoemd.

 

Voorbeeldig

 

De Utrechtse wethouder Toon Gispen (Leefbaar Utrecht) toont zich in de beeldvorming de meest integere wethouder. Gispen stapt op als duidelijk wordt dat hij de raad verkeerd heeft geïnformeerd over de aankoop van een depot van het Centraal Museum. Een berouwvolle Gispen: 'Ik heb de raad verkeerd geïnformeerd, zonder dat ik dat zelf wist. Ik ben daaraan niet schuldig, maar ik voel mij wel verantwoordelijk. Als wethouder integriteit heb ik altijd zwaar gepleit voor de integriteit van bestuurders en ambtenaren. Ik heb de raad een verkeerd beeld voorgespiegeld, dus treed ik af.' Deze analyse wordt niet door iedereen gedeeld. Volgens de Utrechtse GroenLinks-fractie heeft Gispen ten onrechte het beeld gewekt dat ambtenaren op eigen houtje de verkoop hebben uitgevoerd. De fractie wijst er daarbij op dat de wethouder in december en in mei gevraagd heeft om financiële dekking voor de aankoop en deze twee keer niet heeft gekregen bij gebrek aan een goede onderbouwing.

 

De geruchtmakendste

 

Het wegsturen van Marco Pastors (Leefbaar Rotterdam) door de Rotterdamse gemeenteraad was de meest geruchtmakende wethoudersaffaire in 2005. In de lente kan hij nog net voorkomen dat de raad hem de wacht aanzet, na een aangenomen motie waarin de wethouder wordt opgeroepen geen uitspraken te doen over integratie wanneer deze geen verband hebben met zijn portefeuille ruimtelijke ordening en volkshuisvesting.

 

In de herfst doet hij toch omstreden uitspraken over moslimmigranten en christelijke migranten in het blad IDee. Pastors zegt dat 'moslims hun religie vaak gebruiken als reden voor hun gedrag'. Islamitische criminelen zouden bijvoorbeeld onderscheid maken tussen wie zij wel en wie zij niet bestelen. Coalitiepartij CDA, boos omdat Pastors met die uitspraken het werk van CDA-wethouder voor integratie Leonard Geluk bemoeilijkt, steunt de motie van wantrouwen van de oppositie. Het CDA vindt dat Pastors zich niet aan de afspraken heeft gehouden. Pastors verdedigt zich dat hij de uitspraken als persoon had gedaan en niet als wethouder. De val van Pastors, boegbeeld van Leefbaar Rotterdam en mogelijk landelijk lijsttrekker van een nieuwe Fortuynistische beweging, krijgt een extra dimensie als de nieuwe PvdA-lijsttrekker Peter van Heemst begrip toont voor de uitspraken van Pastors.

 

Gesneuvelde burgemeesters

 

Een bestuurscrisis leidt in 2005 slechts in een enkel geval tot het onmiddellijke vertrek van de burgemeester. Annelies van Koningsveld (Bennebroek) verdwijnt van het toneel na een vertrouwenscrisis met wethouders en de raad. Jeroen Staatsen vertrekt uit Den Helder enkele dagen nadat alle wethouders ontslag hebben genomen. Staatsen (VVD) wordt later in het jaar opgevist door de Zuid-Hollandse commissaris van de koningin Jan Franssen (VVD) die in het verleden ook andere gesneuvelde burgemeesters (Elzinga van Made naar Reeuwijk en Sinke van Goedereede naar Ter Aar) te paard helpt. Staatsen wordt waarnemer in de nieuwe fusiegemeente Teylingen.

 

In Sittard-Geleen gaat Wim Dijkstra gefaseerd weg. Dijkstra vraagt en krijgt een time-out nadat hij in het college alleen komt te staan. Hij keert terug om twee maanden na de politieke crisis rond zijn persoon definitief Sittard-Geleen te verlaten. In Wassenaar houdt Herman van den Muijsenberg het voor gezien na een vertrouwensbreuk in het college. Er wordt nog niet naar een opvolger gezocht zolang de afvloeiingsregeling nog niet rond is. Luigi van Leeuwen wordt waarnemer in Wassenaar.

 

In Menterwolde houdt Fijke Liemburg het na een jaar voor gezien. De PvdA-burgemeester loopt zich vast op de gesloten bestuurscultuur van de Groningse gemeente en gooit de handdoek in de ring. In zijn persverklaring zegt Liemburg: 'Menterwolde wilde een burgemeester die initiatief toont, prioriteiten stelt en knopen weet door te hakken. Ook een burgemeester die een bruggenbouwer is, mensen in de besluitvorming betrekt en naar gemeenschappelijke doelstellingen zoekt, kortom een verbinder en een koersbepaler. Helaas heb ik de afgelopen maanden moeten constateren dat mij, door zowel de meerderheid van de raad als het college, onvoldoende gelegenheid is geboden om op een dergelijke wijze invulling te geven aan het ambt.'

 

Minder spectaculair is het vertrek van Liesbeth Snoeck-Schuller in Bloemendaal. Na een omstreden herbenoeming beschuldigt ze een van de wethouders van intimiderend, schofferend en bedreigend optreden. De burgemeester, die aankondigt een half jaar later te vertrekken, gaat onmiddellijk met verlof en keert niet meer terug.

 

Dat bestuursconflicten op termijn ook schadelijk zijn voor de burgemeester blijkt in IJsselstein en Zundert. Nadat eerder de drie wethouders zijn weggestuurd en vervangen, houdt burgemeester Theo Wijte de eer aan zichzelf. Wijte, die de verslechterde politieke verhoudingen wordt aangerekend, stapt op nadat hij een andere baan heeft gevonden. In Zundert, waar alle wethouders in 2004 tot opstappen worden gedwongen, keert Hubert Vos, die in 2003 is benoemd, niet meer terug. Vos wordt waarnemer in Nederweert voor de ernstig zieke Suttorp.

 

Integriteitskwesties betekenen het einde van het burgemeesterschap voor waarnemer Enric Hessing in Rijnwoude (verkeerd declareren) en Dick Schutte in Urk. Schutte moet zijn ambt tijdelijk neerleggen omdat hij verdacht wordt van het doorgeven van vertrouwelijke informatie aan de directeur van de Urker visafslag over politie-invallen op kotters in Den Helder. Schutte wordt daarvan vrijgesproken, maar wordt wel veroordeeld tot een boete voor schending van het ambtsgeheim. Hij treft een regeling met de minister en gaat per 1 maart 2006 met vervroegd pensioen.

 

Adrie de Bruijn in Veere gaat ook met vervroegd pensioen. De Zeeuwse burgemeester vertrekt uit onvrede dat de direct gekozen burgemeester, waar zij op gehoopt had, er niet komt in 2006. Voor Hub. Meijers uit Onderbanken is de gekozen burgemeester juist een reden om er mee op te houden. Een plan dat hij niet opgeeft als de senaat een streep zet door de direct gekozen burgemeester in 2006.

 

Gestruikeld over dualisme

 

Een van de opvallendste uitkomsten van het wethoudersonderzoek over 2005 is dat een kwart van de gesneuvelde wethouders niet werd opgevolgd. Een jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen achtten veel raden het te duur om voor een relatief korte periode nog iemand te benoemen.

 

Wat ook opvalt, is dat in vergelijking met 2004 meer wethouders om gezondheidsredenen zijn opgestapt. Soms was dat de echte reden. Het wethouderschap is immers een zware, veeleisende functie, zeker in combinatie met ander werk. In andere gevallen maskeerden gezondheidsredenen de politieke problemen, die tot vertrekken aanzetten.

 

Een bestudering van de kleine en grote kwesties leert dat de wethouders nog niet gewend zijn aan het dualisme. Een aangenomen motie van wantrouwen leidt niet vanzelf tot onmiddellijk vertrek. Soms begrijpt of wil een wethouder het niet begrijpen en is er een motie tot direct ontslag nodig om de wethouder naar de uitgang te verwijzen. Soms is het onderdeel van het politieke spel: zie de Rotterdamse wethouder Pastors die er kort op zinspeelde dat hij zou blijven zitten. Soms heeft het te maken met onbegrip: mijn fractie stapt uit de coalitie, ik functioneer goed en hoe kan het dan dat ik moet opstappen? In Brummen was daarom een motie van zuiverheid én een motie van wantrouwen nodig om wethouder Erik Omta met de neus op de feiten te drukken.

 

In Cuyk bleef VVD-wethouder Ingrid Kloosterman in een vergelijkbare situatie gewoon op haar post. De politieke afrekening volgde alsnog aan het einde van het jaar, toen de VVD haar geen enkele plek op de nieuwe kandidatenlijst meer gunde.

 

Andere wethouders, die zonder kleerscheuren de verkiezingsdatum halen, hebben intussen eieren voor hun geld gekozen. Elke week maakt wel een wethouder bekend dat hij niet meer terugkomt. Het vaak gebruikte argument: het wethouderschap is in het dualisme zwaar en ongewis geworden.

 

In de afgelopen raadsperiode struikelde een kwart van de wethouders over dit dualisme, meldde het actualiteitenprogramma Nova tussen kerst en nieuwjaar. Nova baseerde zich op onderzoek dat bureau Zenc in samenwerking met de Vereniging Decentraal Bestuur in opdracht van het tv-programma had uitgevoerd. Er werd zelfs een exact aantal gesneuvelde wethouders van 366 genoemd.

 

Nadere bestudering van het onderzoek leert dat het deels om tellingen en deels om schattingen gaat. De cijfers over 2002, 2003 en 2004 zijn gebaseerd op een enquête van het onderzoeksbureau SGBO van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, onder honderd gemeenten. De uitkomst daarvan is geëxtrapoleerd naar alle gemeenten. De cijfers over 2005 zijn gebaseerd op een vergelijking van de wethouders die in februari 2005 en december 2005 bij de VNG bekend waren. De onderzoeken, uitgevoerd door en onder regie van Peter Castenmiller, stellen alleen vast hoeveel wethouders zijn vertrokken. Een onderscheid naar motieven is niet gemaakt.

 

Op basis van deze globale cijfers concludeert Nova/Zenc dat een kwart van de wethouders is gesneuveld in het dualisme. De wethoudersonderzoeken van Binnenlands Bestuur over 2004 en 2005 bevestigen deze richting. Binnenlands Bestuur komt op basis van haar cijfers tot een vijfde van de wethouders dat politiek is gesneuveld. Terwijl Nova/Zenc alle wethouders meeneemt, telt Binnenlands Bestuur uitsluitend de wethouders die na een politiek conflict zijn gesneuveld. Overlijden, ziekte, een andere werkkring of benoeming tot burgemeester blijft buiten de tellingen.

 

Binnenlands Bestuur telde zo in 2005 negentig gesneuvelde wethouders en in 2004 145. De officieuze cijfers (er zijn nog geen harde berekeningen) voor 2002 en 2003 komen uit op ongeveer tachtig wethouders. Daarmee komt het totale aantal politiek gesneuvelde wethouders in de eerste duale raadsperiode op ruim 315 wethouders. Op een totaal van zestienhonderd wethouders is dat afgerond twintig procent. (HBo)

 

Verstrikt in de liefde

 

In het Friese Skarsterlân blijft VVD'er Felix van Beek wethouder ondanks een liefdesrelatie met persvoorlichtster Hilde Feenstra. In de raad wordt geopperd dat Van Beek moet opstappen, maar zover komt het niet. Feenstra verliest haar functie als persvoorlichtster en krijgt te horen dat ze op termijn moet vertrekken. De portefeuille communicatie van wethouder Van Beek wordt overgenomen door burgemeester Kuiper. En bij het vertrek neemt Feenstra geen pot met geld mee, bezweert de burgemeester. Een liefdesaffaire kost de burgemeesters Hans van Brummen (Dongen) en Henry Meijdam (Zaanstad) hun functie. De zestigjarige Van Brummen wordt gedwongen tot aftreden na dorpsroddels over zijn privé-leven. Van Dongen trouwde na een scheiding eind 2004 met de 31-jarige ex-voorlichtster van de gemeente om na vier maanden weer te scheiden. 'Mensen hebben een verwachtingspatroon waaraan een burgemeester moet voldoen. En daar voldoe ik niet aan. Er wordt over mij gesproken op een manier waarvan ik vind dat ik zo niet verder kan functioneren', verklaart Van Dongen in het Brabants Dagblad in een toelichting op zijn besluit om als burgemeester te stoppen.

 

Henry Meijdam, begin 2005 burgemeester van Zaanstad geworden, stapt in september op na commotie over de afvloeiingsregeling van zijn nieuwe vriendin, gemeentesecretaris mevrouw Overmars die vanwege hun relatie vertrekt.

 

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Vacatures

Van onze partners