Fons Jacobs (CDA) stopt per 1 november als burgemeester van Helmond. Niet vanwege de doodsbedreigingen, maar vanwege zijn gezondheid en het ‘bespottelijke’ pensioensysteem. ‘Ik ben op een aantal momenten onfatsoenlijk behandeld.’ 

Dinsdag 28 februari wordt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten precies honderd jaar. Het feest wordt ondanks de crisis later in juni groot gevierd. Koepelvoorzitter Annemarie Jorritsma: ‘Als iedereen even ontevreden is, doen we het goed.’

De Leidse CDA-wethouder Jan-Jaap de Haan wordt alom geprezen om zijn cultuurbeleid. Samen met leeftijdgenoten in het lokale bestuur probeert hij nu zijn partij te porren voor meer stadse invloeden. 

De provincies opheffen? Welnee, vinden Arno Seinstra en Herman Sietsma. In hun nieuwe boek schetsen ze waar het bij de bestuurslaag aan schort: slimme samenwerking met gemeenten en andere provincies. En beter het burgerbelang behartigen. 

Functioneringsgesprekken tussen raad en burgemeester stellen zelden wat voor. Van commissaris der koningin Jan Franssen mag het wat kritischer. ‘Verplicht gemeenten de verslagen naar mij te sturen’, zegt zijn Friese collega John Jorritsma.

Wethouder Mary Fiers (43) is de invloedrijkste vrouw van Eindhoven, vindt het stadsblad Frits. Maar zo gedraagt ze zich niet. Joviaal, informeel en wars van dikdoenerij probeert ze het bestuur dichter bij de Eindhovenaren te brengen.

Vrijwel alle Bussumers zijn tegen een fusie met de buren. Die gemeenten moeten ons daarom met rust laten, vindt burgemeester Milo Schoenmaker. Zijn collega’s in Naarden, Muiden en Weesp denken daar geheel anders over.

Gemeentelijke commissie, rechtbank en Raad van State stelden Oebele Anema in het gelijk. De gemeente Gaasterlân-Sleat had zijn paardenstal niet mogen weigeren. Maar de gemeente houdt vast aan haar besluit. ‘Treiterje is hjir in sport.’

Sietske Poepjes (CDA) is de jongste gedeputeerde van Nederland. ‘Een droom is uitgekomen’, zegt de 32-jarige vissersdochter uit Makkum, die vorige maand werd geïnstalleerd in het Provinciehuis in Leeuwarden.

Ook een plattelandsgemeente in Groningen kan doelwit zijn van een terroristische actie. Het Openbaar Ministerie in die provincie hield een oefendag om de burgemeesters op zo’n calamiteit voor te bereiden. Binnenlands Bestuur was er bij.

De ambtenaren moeten zich door de forse bezuinigingen en extra taken niet laten opsluiten in het gemeentehuis. ‘We moeten op zoek naar nieuwe verbindingen’, zegt Marcel Meijs, sinds donderdag de nieuwe voorzitter van de Vereniging van Gemeentesecretarissen (VGS).

Martijn van Helvert (33) is fractievoorzitter van het CDA in de Staten van Limburg, beleidsambtenaar in Heerlen en ex-raadslid in Echt-Susteren. Hij hield zijn partij in Limburg overeind en smeedde een coalitie met PVV en VVD.

Door het allesoverheersende accent op bezuinigingen blijft onderbelicht wat premier Rutte en de zijnen voor hebben met de samenleving. Kijkt het kabinet eensluidend aan tegen de rol van de overheid of zit er licht tussen? Een zoektocht naar aanwijzingen voor de ‘rechtse maatschappij’ in de toespraken van Rutte en de ministers Verhagen en Donner.

Bij de geringste twijfel over het bestaansrecht van een gemeente, wordt een waarnemer benoemd. En bij gewone vacatures wordt de eerste wethouder het waarnemend burgemeesterschap niet meer toevertrouwd, zo blijkt uit onderzoek van Binnenlands Bestuur.

De vertrekkende Limburgse commissaris van de koningin Léon Frissen laat een provincie achter waar de blik weer meer op het dorpse en het eigene is gericht. Maar, ‘wie tegen Europa is, ontkent dat de zon opkomt’, waarschuwt de bestuurder.

Peter Hoek is de onbetwiste leider van de SGP in het Zeeuwse Tholen. Hij heeft zijn bijbelse principes, maar als wethouder weet hij dat besturen zelden wit of zwart, maar meestal grijs is. ‘Als je dat niet wilt accepteren ga dan in een hutje op de hei zitten.’

Zandvoort geeft de straat en het strand terug aan bewoners en ondernemers. ‘Maak samen regels en spreek elkaar daar op aan’, is het devies van een inspraakproject. ‘Zo ontstaat een Algemene Plaatselijke Verordening vóór en dóór het volk’.

Anneke Duit is de eerste vrouwelijke wethouder in Pekela. De krimpgemeente ontkomt niet aan de rijksbezuinigingen. Moet het dorpshuis dicht of het zwembad? De Groningse lastpakken hopen met een eigenwijze koers het dorp te redden.

In de Nederlandse gemeentelijke basisadministraties staan 400 duizend ‘spookburgers’ geregistreerd waarvan de gemeente het adres niet kent. Het systeem voor persoonsregistratie is niet waterdicht. Maar zo moeilijk is dat niet, zeggen betrokkenen.

Als minister van Veiligheid en Justitie zet Ivo Opstelten zijn daadkrachtige bestuursstijl voort. Effectiviteit is voor hem belangrijker dan rechtmatigheid. Een keihard werkende burgervader die mensen onder alle omstandigheden geruststelt.