Voorheen konden bestuurders van 50 jaar en ouder die langer dan 10 jaar in functie waren geweest wachtgeld krijgen tot hun 65e jaar. Deze periode is nu aanzienlijk bekort. Toch is daarmee de wachtgeldregeling nog niet helemaal bij de tijd gebracht.

De sollicitatieverplichting kan strakker. Het wachtgeld moet het karakter krijgen van een overbruggingsuitkering in plaats van een inkomenssuppletie. Ook kan het wachtgeld worden gematigd voor hen die een terugkeergarantie hebben in hun oude functie. En ten slotte moet wachtgeld worden uitgesloten voor hen die bestuurder blijven in dezelfde functie.

Deze laatste uitsluiting is van belang omdat oneigenlijk gebruik van de wachtgeldvoorziening aanzienlijke schade kan toebrengen aan het politieke bedrijf. Illustratief is hier een treurige geschiedenis in de gemeente Hoogezand-Sappemeer.

Na de raadsverkiezing komt er een college dat breed in de gemeenteraad wordt gesteund. Mede met het oog op de komende bezuinigingen en de slechte financiële tijden wordt aan dat brede draagvlak veel waarde gehecht. Drie van de zittende wethouders - twee van de PvdA en één van Lokaal Centraal - gaan over naar het nieuwe college, aangevuld met twee nieuwe wethouders, totaal zijn er dan vijf wethouders.

Omdat de aanstelling van vijf full-time wethouders in deze zware tijden als een te grote financiële last voor de gemeente wordt gezien, valt het besluit dat alle wethouders voor 80 procent op de gemeentelijke loonlijst komen te staan. Een en ander betekent dat de drie wethouders uit het vorige college in hun nieuwe bestuursfunctie terugvallen van 100 procent naar 80 procent.

De drie betrokken wethouders geven daarbij echter aan een beroep te zullen doen op hun wachtgeldrechten. Met andere woorden: de drie wethouders die overgaan naar het nieuwe college krijgen 80 procent salaris uitgekeerd en daarnaast 20 procent wachtgeld, vanwege de terugval in inkomen.

Een storm van protest steekt op in Hoogezand-Sappemeer. In honderden twitter- en andere berichten worden de betrokken bestuurders over de hekel gehaald. In antwoord op raadsvragen betrekt het college een strikt formele positie. Of de betreffende wethouders wel of niet aanspraak maken op het wachtgeld, is hun eigen beslissing. Mochten de betreffende bestuurders nog andere inkomsten verwerven, dan zal verrekening plaats vinden.

Dat van een actieve inzet voor een aanvullende functie geen sprake zal zijn, wordt in de beantwoording van de raadsvragen genegeerd. En ook wordt aan de brede maatschappelijke verontwaardiging over deze constructie geen enkele aandacht geschonken.

Strikt juridisch bekeken, heeft het college gelijk. Er is in deze gevallen een wachtgeldaanspraak die niet door een bestuursorgaan - raad of college - kan worden teniet gedaan. De beantwoording van de raadsvragen getuigt echter van diep onbegrip over de effecten van dit soort handelingen, waardoor de schade die al was toegebracht aan het politieke bedrijf alleen maar groter wordt. Een en ander moet dan ook reden zijn om de wachtgeldregeling op dit punt te repareren.

Wachtgeld voor politieke bestuurders is geen garantie voor inkomenssuppletie, maar het moet een tijdelijke overbruggingsuitkering zijn op weg naar een nieuwe baan. De gedachte dat een oud-bestuurder in zijn nieuwe baan tenminste even veel moet verdienen als tijdens het wethouderschap is een denkfout. Immers in de functie die voorafging aan het wethouderschap was het salaris in veel gevallen aanzienlijk lager dan de wethouderswedde.

Bestuurders die bestuurder blijven in dezelfde functie hebben geen overbruggingsuitkering nodig, dus moet de wetgever verhinderen dat er ooit op dit punt nog eens een tweede Hoogezand-Sappemeer zal komen.