Dat is volgens Jan Vonk, hoofd belastingen van Utrecht, met name de trend in veel grote gemeenten. De deurwaarders worden op pad gestuurd als de belastingplichtigen ook de aanmaningen niet hebben betaald. De gemeente Utrecht heeft vier fulltime deurwaarders in dienst.

De economische crisis grijpt dermate om zich heen dat gemeenten vaker worden geconfronteerd met oninbare belastingschulden. In de benchmark Belastingen grote gemeenten 2010 blijkt die trend overigens nog niet. Wordt het recente onderzoek vergeleken met dat van vorig jaar, dan is de conclusie dat de deelnemende gemeenten gemiddeld in beide jaren uiteindelijk 0,5 procent van het totale aanslagbedrag mislopen.

Tussen de gemeenten zitten grote verschillen. Zo noteren Groningen en Amsterdam ruim 2 procent als oninbaar. Ook vorig jaar stonden die steden al in de top 3. Utrecht en Zoetermeer zitten dicht bij de 0 procent.

Utrecht scoort volgens de benchmark het beste, maar dat laat volgens Vonk onverlet dat het bedrag dat open blijft staan steeds groter wordt. ‘Met cijfers onderbouwde uitspraken over het jaar 2011 kunnen we pas volgend jaar doen, maar ik kan nu al voorspellen dat het gemiddelde percentage oninbaar van 0,5 procent gaat oplopen’, zegt het hoofd belastingen stellig.

‘Als ik luister naar onze deurwaarders, dan wordt het steeds moeilijker het geld te innen. Ze moeten vaker op pad en krijgen meer met bedreigingen en gewelddadige confrontaties te maken. In die gevallen doen we standaard aangifte en gaan ze met de politie terug om het geld te innen of bijvoorbeeld de auto in beslag te nemen.’

Kasbetalingen

Om mensen met betalingsproblemen tegemoet te komen, is er in het gemeentehuis van de Domstad een speciaal belastingloket geopend waar kasbetalingen kunnen worden gedaan. ‘Dat voorziet in een behoefte. Vorig jaar kwam er zo 1 miljoen euro binnen op een totaal van 135 miljoen’, zegt Vonk.

Van de grote gemeenten voert Groningen de ranglijst aan wat betreft het hoogste percentage oninbare belastingbedragen. Volgens het hoofd belastingen, Jos Menheere, zal dat waarschijnlijk voor de laatste keer zijn. ‘Het gaat om hele oude openstaande schulden die we dit jaar allemaal afschrijven. Van wie ze zijn? Van studenten die niet meer traceerbaar zijn, maar ook van bedrijven die met de noorderzon zijn vertrokken of waarbij na een faillissement voor ons niets meer is te halen.’

Over het algemeen merkt Menheere niet dat het in Groningen moeilijker wordt om belastinggeld te innen. ‘Per jaar versturen we 9 duizend aanmaningen en zo’n duizend dwangbevelen. Dat is al jaren bijna hetzelfde. Als er verschillen zijn, zijn ze marginaal’, zegt hij. ‘Ook het aantal verzoeken om kwijtschelding blijft op hetzelfde niveau.’

Groningen werkt net als Utrecht met eigen deurwaarders, drie in getal. ‘Met meer geweld krijgen ze niet te maken. Wat dat betreft gaat het hier goed’, aldus Menheere. ‘Meestal krijgen wij ons geld wel, misschien omdat wij niet voor de harde lijn kiezen maar het gesprek aangaan met de probleembetalers.’

Door met eigen deurwaarders te werken, heeft de gemeente de manier van benaderen zelf in de hand. Voor het overige krijgen mensen de gelegenheid in meerdere termijnen te betalen. 

Benchmark voor elke gemeente

Ook kleine en middelgrote gemeenten kunnen volgend jaar meedoen aan de belastingbenchmark. Dat wordt mogelijk door een fusie van twee belastingverenigingen, het Belastingoverleg Grote Gemeenten en de Nederlandse Vereniging van Gemeentebelastingen. Vanaf 1 januari gaan die op in de Landelijke Vereniging Lokale Belastingen.

Vanaf dan kunnen volgens BOGG-bestuurslid Jos Menheere alle gemeenten en samenwerkingsverbanden meedoen aan de belastingbenchmark. Nu wordt die jaarlijks gehouden onder ruim dertig grote gemeenten. Dat ‘gluren bij de buren’ leidt volgens Menheere als het goed is tot een betere uitwisseling van kennis, uitvoering en deskundigheid en een efficiëntere belastinginning.