of 59250 LinkedIn

Wet normalisering kan risico vormen voor cao

De wet normalisering voor ambtenaren is een feit en begint nu zijn vruchten af te werpen. Deze wet, die de arbeidspositie en de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren regelt, kan echter indirect voor nieuwe problemen zorgen rond de nieuwe ambtenaren-cao’s, zegt de Leidse hoogleraar Alexander de Becker.

De wet normalisering voor ambtenaren is een feit en begint nu zijn vruchten af te werpen. Deze wet, die de arbeidspositie en de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren regelt, kan echter indirect voor nieuwe problemen zorgen rond de nieuwe ambtenaren-cao’s, zegt de Leidse hoogleraar Alexander de Becker.

Zelfde rechten
De Eerste Kamer nam circa een jaar geleden de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren (kortweg ‘wet normalisering’) aan. Deze initiatiefwet van de Tweede Kamerleden Steven van Weyenberg (D66) en Mona Keijzer (CDA, thans bewindspersoon) regelt dat ambtenaren zoveel mogelijk dezelfde rechten krijgen als werknemers uit het bedrijfsleven. Volgens Den Haag was de wet nodig omdat de taken van ambtenaren steeds vaker lijken op die van werknemers in de private sector.

Geen verschil
Bijzonder hoogleraar arbeidsrecht Alexander de Becker van de Leiden Universiteit: ‘De Kamerleden vonden dat er geen onderscheid meer was tussen het werk dat ambtenaren en dat werknemers deden. Het was dus ook niet langer duidelijk of het verschil in rechtspositie wel gehandhaafd moest worden. Of men nu in de private sector werkt of bij de overheid, dat mag dat geen verschil meer uitmaken in de rechtspositie.’ Waar er vroeger typische ambtelijke beroepen waren is dat tegenwoordig niet meer zo. ‘Neem het onderwijs. Bepaalde docenten in de private onderwijssector doen nagenoeg hetzelfde als leraren in de publieke onderwijssector. In dat geval is de wet normalisering een goede uitkomst,’ aldus De Becker. Doordat ambtenaren steeds meer zijn gaan lijken op gewone werknemers is hun aparte status een beetje achterhaald. Alleen gezagdragende ambtenaren zoals rechters, militairen of politiemensen hebben nog een echte aparte status.

 

Gesloten ontslagstelsel
Volgens De Becker heeft de wet normalisering gevolgen voor het Nederlandse ontslagrecht. ‘Een Nederlandse ambtenaar heeft een systeem met een gesloten ontslagstelsel, waarbij de redenen waarom iemand ontslagen kan worden vooraf zijn vastgelegd. Bij de werknemer in de private sector waren de redenen waarom iemand ontslagen kon worden niet vooraf vastgesteld.’

Kloof kleiner
Niet de wet normalisering, maar de wet Werk en Zekerheid heeft het ontslagrecht in de private sector hervormd. ‘In Nederland is er nu een systeem waarbij ook werkgevers hun werknemers alleen nog kunnen ontslaan op basis van ontslaggronden die van te voren bekend zijn. Het wordt daarom juist moeilijker om werknemers in die sector te ontslaan. Ook hierdoor is de kloof met de ambtenaren kleiner geworden.’ Door de wet normalisering is de ambtelijke status niet helemaal verdwenen, maar sterk ingekaderd. Zaken zoals de geheimhoudingsplicht, het verbod om giften aan te nemen en de plicht van het melden van andere functies blijven bestaan. De vrijheid van meningsuiting is ook een bijzondere bepaling bij ambtenaren. De status en de toetsing daarvan zal nog altijd binnen het ambtelijke kader blijven. Ambtenaren moeten immers meer rekening houden met de context waarbinnen ze werken dan bij de werknemers in de private sector. Binnen de nieuwe wet wijzigt er voor hen vrijwel niets, behalve de procedure bij een strafontslag. De vrijheid van meningsuiting was al beperkter dan die van werknemers in de private sector en dat blijft zo.

 

Addertje onder het gras
De wet normalisering gaat per 1 januari 2020 in. Hoogleraar De Becker waarschuwt echter voor een addertje onder het gras. ‘De nieuwe wet regelt niet hoe de cao’s in het lokale bestuur gesloten moeten gaan worden. Men weet nog niet hoe die procedures tot het sluiten van nieuwe cao’s precies gaan lopen. Je loopt daarom het risico dat je een enorm amalgaam krijgt aan gemeentelijke en provinciale cao’s,’ vertelt hij. In Zweden en Italië hebben alle lokale overheden zich verenigd in één grote werkgeversorganisatie. Die sluit overkoepelende cao’s af met de vakbonden. Nederland zou daar volgens De Becker een voorbeeld aan kunnen nemen. ‘Iemand die straks in een bepaalde cao bij een kleine gemeente zit en overstapt naar een grote gemeente, zal te maken kunnen krijgen met een totaal andere cao. Ambtenaren die bijvoorbeeld willen verhuizen, zullen mogelijkerwijs mede daardoor in de praktijk moeilijker die stap kunnen zetten.’ 

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Jora (ambtenaar) op
Zie onderstaande bericht over omzetten arbeidsvoorwaarden naar CAO.

Gezamenlijke omzetting ‘genormaliseerde’ cao Gemeenten

07-11-2017
De VNG en de vakbonden FNV Overheid, CNV Overheid en CMHF hebben de eerste stappen gezet naar een cao Gemeenten. Partijen schrijven samen aan een moderne tekst die goed en eenvoudig leesbaar is. Nadat de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren (WNRA) ingaat, kan de gemeentelijke rechtspositieregeling CAR-UWO niet meer in de huidige vorm van toepassing zijn. Deze rechtspositieregeling moet daarom worden omgezet naar een cao.

De WNRA gaat naar verwachting in op 1 januari 2020. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de vakbonden, vertegenwoordigd in het Landelijk Overleg Gemeentelijke Arbeidsvoorwaarden (LOGA), pakken dit unieke herschrijftraject samen op.

Omzetting met behoud van arbeidsvoorwaarden

De rechten en plichten die zijn opgenomen in de CAR-UWO moeten worden aangepast aan de Wet op de cao, het Burgerlijk Wetboek en daarop gebaseerde wet- en regelgeving. De tekst wordt professioneel herschreven in samenwerking met Vijverberg Juristen, die zowel expertise hebben op het gebied van ambtenarenrecht als het burgerlijk recht. Een toetsingscommissie bestaande uit leden van de VNG en de vakbonden toetst of de herschreven tekst goed en duidelijk geformuleerd is. Uitgangspunt voor het omzetten van de CAR-UWO naar een cao is dat de rechten en plichten die werkgevers en medewerkers hebben niet wijzigen.

Modern, herkenbaar en begrijpelijk

Met het omzetten van de CAR-UWO naar een cao Gemeenten wordt ook de tekst en de structuur gemoderniseerd. De nieuwe cao Gemeenten moet eigentijds, begrijpelijk en herkenbaar zijn. Door eenvoudigere teksten zijn de rechten en plichten naar verwachting makkelijker te raadplegen voor werkgevers en medewerkers.

Kick-off en vervolg

Tijdens een eerste kick-off bijeenkomst is er een start gemaakt met Vijverberg Juristen, het LOGA en de toetsingscommissie. In deze bijeenkomst zijn onder andere de schrijfregels voor een nieuwe tekst opgesteld. Het gaat dan om bijvoorbeeld welke termen moeten worden gebruikt in de nieuwe cao en wat een logische opbouw is.

Werkgevers en medewerkers moeten zich tijdig kunnen voorbereiden op de nieuwe cao Gemeenten. De planning van het herschrijfproces is hierop ingericht; vóór 1 januari 2019 – een jaar voordat de cao gaat gelden – hopen partijen de CAR-UWO te hebben omgezet. Partijen zijn vol vertrouwen en energiek aan de slag om een moderne, herkenbare en begrijpelijke cao Gemeenten te maken.

FNV Campagne Normalisering

De invoering van de WNRA heeft voor alle beroepsgroepen verschillende gevolgen. Op dit moment kunnen we nog niet voorspellen welke dit precies zijn. Daarom heeft de sector Overheid binnen FNV, in nauwe samenwerking met de werkorganisatie, een campagneteam in het leven geroepen. Het team gaat aan de slag om de uitvoering te begeleiden, en de gevolgen voor de medewerkers zoveel mogelijk te beperken. Volg de actuele ontwikkelingen.

Bekijk ook de brief die FNV over dit onderwerp naar haar kaderleden heeft gestuurd op 4 oktober jl.
Door Dick Karssen (Jurist) op
Volledig eens met Jora. Koepels van werkgevers en werknemers sluiten als sinds jaar en dag overkoepelende arbeidsvoorwaarden regelingen, zoals de CAR-UWo. Dat daarbij dan nog plaatselijk de verordening moet worden vastgesteld doet aan het principe van collectieve onderhandelingen niets af.
Door loekoek (vm. jur.medew.gsd) op
Beperkend tot een klein stukje uit het artikel (voorgaande reacties kan ik volgen). De vrijheid van meningsuiting was al beperkter dan die van werknemers in de private sector en dat blijft zo.- Dat heb ik als werknemer gedurende vele jaren en later idem als ambtenaar niet zo hard ervaren. Overigens, als men dit zo ziet en dus praktijk is dan dient m.i. de ambtenaar hiervoor gecompenseerd te worden. Als je iets inlevert in onderhandelingen dan moet er een tegenprestatie tegenover staan. Zo niet dan ben je toch nog een 2e rang werknemer. Geen pluspunt om ambtenaar te worden/zijn.
Door Paulus (jurist) op
Dit artikel bevat zo'n 20 feitelijke onjuistheden en passages waaruit blijkt dat (ook) deze redacteur niet goed weet waarover hij schrijft. Ik nodig de redactie van BB uit om ze een keer bij te praten over het onderwerp normalisering, zodat de lezers in de toekomst van dit soort spookverhalen verschoond blijven.
Door M (M) op
De zin . Doordat ambtenaren steeds meer zijn gaan lijken op gewone werknemers is hun aparte status een beetje achterhaaldis zeker van Kemal Rijken, want De Becker stelt in zijn artikelen geheel iets anders.
Door Jora (Ambtenaar) op
Hoogleraar de Becker geeft aan dat de,lokale bestuurders straks een lokale CAO moeten hebben of er moeten landelijke afspraken gemaakt worden voor een overkoepelende CAO voor ambtenaren zoals ook in Italië en Zweden.
De landelijke koepels voor ambtenaren bestaan al in Nederland en daar worden al jaar en dag de arbeidsvoorwaarden tussen de werkgeversvereniging en werknemers via de vakbonden afgesproken. Deze koepels moeten nu een iets andere status krijgen en de arbeidsvoorwaarden gaan CAO's heten. Wel wat administratieve en juridische dingen aanpassen, maar de inhoud is er al jaren. Dus zo moeilijk is het gelukkig allemaal niet c.q. hoeft het niet te zijn.