of 59045 LinkedIn

Wachtgeldregeling belangrijk voor democratie

Een goed vangnet bij aftreden voor politieke ambtsdragers is van groot belang voor de parlementaire democratie en het openbaar bestuur. De afbreukrisico’s die met het vak gepaard gaan, moeten via een wachtgeldregeling financieel kunnen worden opgevangen. Anders dreigt het gevaar dat burgers geen bestuurlijke verantwoordelijkheid durven aanvaarden of dat ambtsdragers om financiële redenen nodeloos lang in functie blijven. Dat stelt de Raad voor het openbaar bestuur (Rob) in zijn dinsdag uitgebrachte signalement; de geschiedenis van het onafhankelijk adviesorgaan van regering en parlement.

Een goed vangnet bij aftreden voor politieke ambtsdragers is van groot belang voor de parlementaire democratie en het openbaar bestuur. De afbreukrisico’s die met het vak gepaard gaan, moeten via een wachtgeldregeling financieel kunnen worden opgevangen. Anders dreigt het gevaar dat burgers geen bestuurlijke verantwoordelijkheid durven aanvaarden of dat ambtsdragers om financiële redenen nodeloos lang in functie blijven.

Dat stelt de Raad voor het openbaar bestuur (Rob) in zijn dinsdag uitgebrachte signalement; de eerste in de geschiedenis van het onafhankelijk adviesorgaan van regering en parlement. Het heeft naar deze nieuwe uitingsvorm gegrepen omdat het enig tegenwicht wil bieden aan het momenteel gevoerde publieke debat waarin met een kritische ondertoon over ‘wachtgeld’ wordt gesproken.


Garantie

‘Door de toenemende publieke discussie doen bestuurders bij vertrek vaak uit zichzelf afstand van dit recht. Een impliciete norm wordt daarmee aan anderen voorgehouden: van wachtgeld hoor je eigenlijk geen gebruik te maken’, zo schrijft de Rob. ‘In essentie beoogt een wachtgeldregeling echter een garantie af te geven, die voor de parlementaire democratie en daarmee voor het openbaar bestuur van groot belang is.’


Afbreukrisico’s

Een van de kernwaarden van democratie is dat iedereen politieke en bestuurlijke

verantwoordelijkheid op lokaal, provinciaal en landelijk niveau kan dragen; en niet alleen mensen die financieel in staat zijn eventuele afbreukrisico’s op te vangen, betoogt de Raad. De wetgever heeft de afgelopen jaren al een aantal versoberingen in de wachtgeldregeling doorgevoerd. Voor het kabinet is de grens van de versobering inmiddels wel bereikt. Recent hebben ook de koepels van gemeenten, provincies en waterschappen in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat die versoberingsgrens van bestuurders bij de decentrale overheden is bereikt. Desondanks is de wachtgeldregeling in het publieke debat nog steeds min of meer omstreden, constateert het Rob.


Controversieel

Een belangrijke verklaring voor het controversiële karakter van de wachtgeldregeling voor politieke ambtsdragers ligt volgens de Raad in het verminderd draagvlak en erkenning van het bijzondere risico van bestuurders. ‘Er bestaat veel onbegrip over het uitoefenen van wachtgeldrechten als ambtsdragers uit eigen beweging opstappen. Werknemers met een arbeidsrechtelijk contract ontvangen als ze zelf ontslag nemen immers geen WW-uitkering. Waarom zouden ambtsdragers in hetzelfde geval dan wel recht op een uitkering hebben.’ Er zijn echter wezenlijke verschillen tussen ‘gewone’ werknemers die bij ontslag recht hebben op WW en politieke ambtsdragers die bij vertrek een beroep kunnen doen op de wachtgeldregeling, benadrukt het Rob. 


Reputatieschade

Zo hebben ambtsdragers geen ontslagbescherming, is herbenoeming in een politiek ambt geen vanzelfsprekendheid en kan er aan een politieke functie om ‘politieke redenen abrupt en ongewild een eind komen’. Dan is er geen opzegtermijn, ontslagbescherming of de mogelijkheid van een ontslagvergoeding. De reputatieschade die het gedwongen vertrek met zich meebrengt, maakt het moeilijk om een nieuwe baan te vinden. De Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (APPA) voorziet in een regeling voor politieke ambtsdragers die hiermee te maken krijgen. Ook staat de Rob stil bij de ‘vrijwilligheid’ van vertrek.


Verhard klimaat

Het maatschappelijke klimaat waarin de publieke professional moet functioneren is verhard. Wie

vervolgens naar de maatstaven van het publieke debat niet (goed) functioneert, moet met het oog op de democratie de volledige ruimte hebben om op te stappen. De dynamiek tussen media en politiek zorg ervoor dat verantwoordelijkheid nemen te snel samen gaat met schuldigen zoeken, signaleert de Raad. ‘Als iemand in die context van verslechterde onderlinge verhoudingen dan vrijwillig opstapt, is het maar de vraag hoe vrijwillig dat is.’


Transparantie noodzakelijk

Hoeveel ambtsdragers wachtgeld krijgen en hoeveel wachtgeld wordt uitgekeerd, is niet bekend. Landelijke cijfers van lokale aanspraken en uitkeringen zijn niet gevonden, aldus de Raad. Het ministerie van Binnenlandse Zaken houdt dit niet bij. In de periode 2010-2014 zijn 627 wethouders gesneuveld, zo bleek eerder dit jaar uit onderzoek in opdracht van Binnenlands Bestuur. Onbekend is ‘echter tot hoeveel uitkeringsrechten dit heeft geleid en in hoeveel gevallen de uitkeringsrechten in verband met neveninkomsten op nihil is gesteld’, constateert de Rob. ‘Aan de transparantie van de informatie over wachtgelden valt dus nog wel wat te verbeteren.’


Verdedigen

‘Men kan over onderdelen van de wachtgeldregeling verschillend denken. Maar het zou voor het functioneren van het openbaar bestuur in ons land van groot belang zijn als alle betrokkenen de democratische betekenis van ‘deelnemen en opstappen zonder ernstige financiële risico’s’ zouden willen blijven verdedigen’, besluit de Raad zijn signalement. 

Verstuur dit artikel naar Google+

GERELATEERDE ARTIKELEN

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Annemiek (ICmedewerker) op
Oneens. Alle argumenten voor een goede wachtgeldregeling gelden ook voor de niet-politieke banen. Overal is een nieuwe baan onzeker, overal is de overbruggingsuitkering (WW) flink ingekort en afgebouwd en overal leiden mensen reputatieschade als ze gaten in hun CV hebben. Het meest democratisch is dus: gelijke monniken, gelijke kappen. En hoe komt het trouwens dat een in zijn baan zwaar tekortschietende burger nergens meer aan de bak komt, terwijl een tekortschietende politicus altijd nog terecht kan bij Europa, in het subsidiecircuit of de semi-overheid?
Door Jan (zelfstandig) op
Beambte die hun werk goed doen en goed gedaan hebben ,blijven hun werk behouden.
Echter een grote groep, bij waterstaten, bouwverenigingen heeft er de kantjes behoorlijk afgelopen, deze uit hun functie plaatsen en een WW uitkering met sollicitatie plicht aan laten vragen, dit is eigelijk nog te sociaal voor deze,belasting misbruikers.
Door Jan op
Op zich is de wachtgeldregeling waardevol en noodzxakelijk voor een goed werkende democratie. Aan de andere kant zou het denk ik goed zijn om MISBRUIK van wachtgeld wél aan te pakken.
Wachtgeld is mijns inziens niet een regeling waar politici recht op hebben als ze moeten opstappen wegens fraude, liegen over CV of verleden, porno kijken onder werktijd, of vrijwillig vertrek omdat ze meer tijd met hun gezin willen doorbrengen.
Genoemde zaken zijn vergelijkbaar met verwijtbaar of vrijwillig ontslag, waar ook géén WW voor is.
Door TIP! (PR-/Imagospecialist) op
Het is juist deze groep die wars zou moeten zijn van wachtgelduitkering, maar in eigen vlees zal zelden worden gesneden... Het is juist die groep die op kosten van de maatschappij zich in de loop van jaren heeft mogen (door)ontwikkelen, zich heeft mogen profileren, heeft mogen netwerken. Alles is in het werk gezet om dat comfort te bieden wat hen bij goed functioneren (en daar zit de crux!!!) een welhaast garantie geeft op een vervolg(neven/bestuurs)functie. Al dat goeds/moois heeft de reguliere werknemer (ook ambtenaar!) nooit gekregen, dus beste ambtsdragers; niet zitten miepen. Wanneer je met de meeste en de beste kansen nog niet opnieuw aan de slag kunt komen, wat zegt dat dan van de kansen van de werkelozen die dat alles niet gegund is geweest!
Door Saskia (secretaresse) op
Een goed vangnet bij aftreden voor politieke ambtsdragers is van groot belang voor de parlementaire democratie en het openbaar bestuur. De afbreukrisico’s die met het vak gepaard gaan, moeten via een wachtgeldregeling financieel kunnen worden opgevangen. Anders dreigt het gevaar dat burgers geen bestuurlijke verantwoordelijkheid durven aanvaarden of dat ambtsdragers om financiële redenen nodeloos lang in functie blijven.

Geldt dit alleen voor die arme ambtsdragers, waarom alleen voor hen en niet voor al die werklozen die na hun 45ste nauwelijks of niet meer aan de bak kunnen en mogen komen? Laat staan de 50- of 60-plussers. Die moeten het maar doen met 6 maanden tot max. 36 maanden WW en/of een bijstandsuitkering van 670 netto per maand moeten doen? Samen sterk? Ongelijkheid ten top en dat in Nederland. Schande.
Door Fritz op
En nu vul ik in plaats van 'ambtsdragers' in een passage eens 'ZZPers' in en vertaal dat dan als volgt: "ZZP-ers hebben geen ontslagbescherming, het starten van een nieuwe onderneming is geen vanzelfsprekendheid en er kan, door economische omstandigheden, abrupt een einde aan de onderneming komen. Dan is er geen opzegtermijn, ontlsagbescherming of ontslagvergoeding. De schade die een faillissement met zich meebrengt maakt het moeilijk een nieuwe onderneming te beginnen". U mag in plaats van ZZP-er ook 'ondernemer' invullen. Alleen daarvoor is geen wachtgeldachtige constructie bedacht. Helder is dat politieke ambtsdragers in ieder geval goed voor zichzelf zorgen. In ieder geval beter dan dat zij voor hun personeel zorgen.
Door Berd Stapelkamp (Pensionado) op
Jammer dat niet wordt ingegaan op de argumenten van de ROB. Ter bescherming van onze democratie dienen politieke ambtsdragers anders behandeld te worden. Diverse opmerkingen in deze discussie bevestigen het gelijk van van de raad. Het is voor mij onbegrijpelijk dat de enkele politicus die zou stappen vanwege de vermeende riante uItkering de reden zou moeten zijn om zo kritisch te zijn over het advies. Niemand wordt politiek actief vanwege de hoogte van de vergoeding en niemand treedt om die reden af naar mijn overtuiging.
Door Herman van de Velden op
Het is volgens mij ook de reden dat veel burgers zo zitten te hakken op de "geweldige" arbeidsvoorwaarden van ambtenaren. Zij maken veelal het onderscheid niet tussen ambtenaar en politieke ambtsdrager. Overheidsdienaren zijn in hun ogen allemaal ambtenaren. De politieke ambtsdrager misbruiken die roep van de burgers om versobering vervolgens om de echte ambtenaren af te knijpen.
Door Niels op
Ach Joost, in die zin zijn politici een goede representatie van de samenleving...
Door Joost (gemeenteambtenaar) op
Zolang politici hun eigen zaakjes goed regelen, maar de arbeidsvoorwaarden voor ambtenaren marginaliseren gaat er toch wel echt iets goed mis. Ikke, ikke, ikke en de ambtenaren kunnen stikken.