of 59142 LinkedIn

Dromen in Hollands Kroon: afschaffen gemeenteraad

De vernieuwing in de gemeente Hollands Kroon vindt vooral binnen de ambtelijke organisatie en (nog) niet binnen de politiek.

Hollands Kroon loopt voorop in de wijze waarop het werk in het gemeentehuis is georganiseerd. Maar het besturen gaat nog via de oude structuren. Plannen voor vernieuwing zijn er genoeg. ‘Uiteindelijk wordt misschien zelfs de gemeenteraad overbodig.’ 

‘De meest vooruitstrevende gemeente van Nederland.’ Zo omschrijft Microsoft Hollands Kroon in een promotiefilmpje dat te vinden is op YouTube. Tal van andere overheidsorganisaties komen langs in Noord-Holland om te kijken hoe het er in de praktijk aan toegaat bij deze ‘voorbeeldgemeente’. Dat schept verwachtingen, ook bij raadsleden. Want een gemeente die zo ambitieus is, die moet toch ook voorop lopen met bestuurlijke vernieuwing?

Oude structuur
Dat valt tegen, vinden vooral de oppositiepartijen in de gemeenteraad. ‘We zijn er goed in om van de daken te schreeuwen hoe vernieuwend we zijn, maar in de praktijk blijkt daar weinig van’, zegt Jan Eichhorn, gemeenteraadslid namens GroenLinks. ‘Het coalitieakkoord is helemaal dichtgetimmerd en door collegepartijen wordt er samengespannen met wethouders. Het dualisme is in Hollands Kroon nooit ingevoerd.’ PvdA-fractievoorzitter Sylvia Buczynski sluit zich aan bij die kritiek. ‘Het college heeft nog steeds de touwtjes stevig in handen, de wethouders zitten vast in de oude structuur.’

De bestuurscultuur binnen de gemeente omschrijven oppositiepartijen als gesloten. De eerste stappen naar een nieuwe bestuursstijl zijn intussen wel gezet. De raadscommissies zijn afgeschaft, omdat daar te gedetailleerd over onderwerpen werd gesproken. Als het aan gemeentesecretaris Arthur Cremers ligt, komen gemeenteraden in Nederland in de toekomst nog maar vier keer per jaar bijeen. ‘Dat betekent niet dat raadsleden de rest van het jaar niets te doen hebben. Integendeel, ze houden meer tijd over om de straat op te gaan en te horen wat er speelt in de samenleving.’

Flexwerkplekken
Wethouder en locoburgemeester Theo Meskers (VVD) staat juist een klassieke stijl van besturen voor. Want het is leuk hoor, dat medewerkers, gemeenteraadsleden en inwoners meer invloed krijgen, maar uiteindelijk is hij verantwoordelijk voor het beleid. ‘En ik word er politiek op afgerekend als er iets verkeerd gaat’, zegt hij in het bestuurscentrum.

Dat bestuurscentrum is op achthonderd meter gevestigd van het ‘Kroondomein’, waar vrijwel alle medewerkers van de gemeente flexwerkplekken hebben. Hiermee is er ook een fysieke scheiding tussen het politieke bestuur en de ambtelijke organisatie. Net als het Kroondomein is het bestuurscentrum modern ingericht; de burgemeester en wethouders hebben geen eigen kamer meer en er zijn verschillende ruimtes om te vergaderen, presentaties te geven of te telefoneren. Niet alleen het college, maar ook de raad kan daar altijd – overdag en ’s avonds’ – gebruik van maken.

Meskers vertelt dat hij steeds meer uit handen geeft aan ambtenaren, al vindt hij dat soms wel lastig. ‘Het is elke keer zoeken naar de balans, want je komt toch aan het DNA van het openbaar bestuur. Als eindverantwoordelijke wil je op een gegeven moment gewoon weten wat er speelt binnen je eigen organisatie.’

Minder bestuurders
Wat Meskers betreft vindt de vernieuwing vooral binnen de ambtelijke organisatie van Hollands Kroon plaats en niet binnen de politiek. ‘Je kan niet alles aan de raad overlaten, want daar zitten de experts niet.’ Proefballonnen over bestuurlijke vernieuwing zijn er volop. Zo vindt wethouder Meskers het een interessant experiment om het aantal raadsleden te halveren, maar hun honorarium te verdubbelen. ‘Hierdoor kunnen raadsleden meer tijd nemen om zich in de materie te verdiepen. Dat komt de besluitvorming ten goede.’ Raadslid Pankras zou juist graag zien dat het aantal wethouders (nu nog vier) de komende jaren wordt gehalveerd. ‘Omdat de ambtenaren en raadsleden meer te zeggen krijgen, is er simpelweg minder werk voor de wethouders. Dan kun je ook met minder bestuurders toe.’

Gemeenteraad overbodig
Vrijwel iedereen in Hollands Kroon is het erover eens dat de politiek de komende jaren een stapje terug moet doen om meer ruimte te bieden aan de inwoners. Sommigen willen tijdens een overgangsfase meer macht aan de raad toebedelen, anderen slaan de politiek liever meteen zoveel mogelijk over. Net als gemeentesecretaris Cremers zit coalitiepartij LADA in het laatste kamp. De lokale partij pleit al geruime tijd voor een ‘referendumverordening’, maar krijgt daar volgens fractievoorzitter Henk van Gameren nauwelijks steun voor. Hij is ervan overtuigd dat burgers willen en kunnen beslissen over hun eigen woonomgeving. ‘Uiteindelijk wordt misschien zelfs de gemeenteraad overbodig.’

Lees het volledige artikel in Binnenlands Bestuur nr. 8 van deze week (inlog)

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Michael (inwoner) op
Ik lees kritieken die wel hout snijden maar waar we niet veel verder mee komen. Meningen en overtuigingen zouden ingebed moeten worden in het zoeken naar een ideaal integraal model waar burgerparticipatie in past en inwoners serieuze partners worden, op basis van kennis en lange termijnvisie, dus niet op basis van politieke voorkeur en macht, Verstandiger en meer dienstbaar Echter zie ik in Holland Kroon, waar de achterkamertjespolitiek nog welig tiert dit niet zo gauw gebeuren. Kom toch eens van die aperots af bestuurders en belijd wat minder alleen met de lippen!
Door Arjan op
In de meeste gemeenten kost de gemeenteraad met alle toeters en bellen niet meer dan 1% van de uitgaven. De kosten van de democratie.

In dat licht bezien zijn de meeste opmerkingen Erdogannetjes: hoe kan ik door populisme de directe volksvertegenwoordiging in een negatief daglicht stellen.

Gewoon volhouden: een volwaardige gemeenteraad die met alle plussen en minnen kaderes stelt, wetgeving vaststelt en de uitvoering controleert.

Door ma (u) op
Wanneer ik de reactie van Wiersma zie verbaas ik me nog steeds over er mensen zijn die het bedrijfsmodel nog steeds voor de overheid willen. Een bedrijf met winststreven en beperkt eigenaarschap is wat anders dan het openbaar bestuur qua werking en betrokkenen. Maar ja niet iedereen is voor en op de hoogte van de democratie. Daarnaast het gaat fantastisch in landen waar me naar een dergelijk model streeft. Het begrip efficiency is wat complexer dan in zijn reactie voorgesteld en het belang van andere bestuurlijke waarden lijkt helaas wat beperkt.
Door H. Wiersma (gepens.) op
Een gemeente kan het ook af met een directieraad en een (beperkte) Raad van Commissarissen onder leiding van een gekozen burgemeester. De raad van commissarissen eenmaal in de 4 jaar aanpassen/vernieuwen via verkiezingen. De politieke partijen stellen kandidaten voor. Er is nog veel efficiencywinst te behalen binnen de Overheid.
Door EC op
Ik vraag me af wat er volgens Van Gameren in de plaats moet komen van de raad. Moeten inwoners direct het bestuur controleren? Moeten ze zich dan verdiepen in elk politiek onderwerp dat speelt in hun gemeente? Of vertrouwen ze gewoon blind op het college en de ambtelijke organisatie?
Door p op
Grappig om te zien dat de meningen in Hollandse Kroon variëren van het dictator model: hoe minder bestuurders/raad hoe effectiever en het tegenovergesteld, het referendummodel: iedere burger een beetje raadslid
Door onbekend (Beleidsmedewerker / bestuurkundige) op
Hollands Kroon vooruitstrevend???? Ook t.a.v. de participatie van mensen met een arbeidsbeperking??? Laat me niet lachen. Alleen maar schone schijn naar de buitenwereld toe. Ga toch eens gewoon doen wat je moet doen.
Door m (ud) op
Wat het meest sterk is aan Hollands Kroon is de zelf promotie. Meer vorm dan inhoud. Geen substantie. Wanneer je de controle op de politieke en ambtelijke bestuurders kwijt bent en allerlei lievelingsgroepen en burgers uit de samenleving selecteert dan gaat het zeker beter. De opmerking van Mesker dat de gemeenteraad lastig is en geen expertise bezit heeft de minachting van hem voor de democratische rechtstaat aan. Want ja regels zijn ook lastig voor een bestuurder. Wat een gebakken lucht. Benieuwd wanneer de luchtballon wordt doorgeprikt. Wellicht is het beste Hollands Kroon op te heffen
Door Kamarku (gepensioneerd ambtenaar) op
Waar veel over gesproken en geschreven wordt zijn de middelen om iets te bereiken. Het doel wat de gemeente Hollands Kroon nastreeft richting zijn bewoners (want daar gaat het uiteindelijk toch over) is in mijn beleving nog bij weinig mensen bekend of is in ieder geval onvoldoende duidelijk. Zou het niet verstandig zijn om daar eerst wat meer aandacht en tijd aan te besteden dan aan de middelen om dit doel te bereiken.
Door Cees op
Mooi al die ideeën, laat ze vooral besproken worden in een open discussie rond en met de raad!. Dat raadsleden meer tijd buiten het gemeentehuis kunnen doorbrengen pleit niet voor minder raadsleden, maar juist meer. Benieuwd welke rol de griffier in deze interessante discussie inneemt.