of 59045 LinkedIn

Resultaat Gericht Werken is zooo 2010

Steeds meer gemeenten omarmen Resultaat Gericht Werken (RGW) in de veronderstelling dat dit leidt tot een betere verantwoording van de investeringen in tijd en geld. Vaak is de invoering van HNW de aanjager tot het maken van afspraken over de door de medewerkers te leveren output.

De toch al steeds uitdijende gesprekscyclus van functionering- , POP- en beoordelingsgesprekken krijgen er enthousiaste familieleden bij in de vorm van RGW- en voortgangsgesprekken. En dan te bedenken dat outputsturing bij gemeenten nauwelijks werkt. Daar waar de output duidelijk meetbaar is (bijvoorbeeld bij een postorderbedrijf), kan het een prima instrument zijn om de geleverde prestaties van medewerkers te beoordelen. In een kennisintensieve omgeving is het louter sturen op producten een instrument dat alleen maar kan leiden tot perverse effecten, zeker als er ook nog een individuele beloning komt bij het behalen van de persoonlijke targets.

 

Een voorbeeld van een pervers effect van het sturen op resultaat is dat het leidt tot strategisch gedrag. Zo kan een beleidsmedewerker meer ongevraagde adviesnota’s maken, kan de leerplichtambtenaar meer processen verbaal uitschrijven en kunnen medewerkers van de sociale dienst meer huisbezoeken afleggen. Outputmeting leidt onherroepelijk tot een toename van de bureaucratie, blokkeert het innovaties (liever snel resultaat, dan nadenken over vernieuwing) en belemmert het de samenwerking omdat outputmeting ook kan leiden tot onderlinge competitie. Het werk van een dienstverlenende organisatie kan dus niet beoordeeld worden op output, maar wel op throughput en outcome. Het gaat nl. niet om het aantal adviesnota’s, maar om de kwaliteit en de effecten daarvan. Het aantal verbalen dat de leerplichtambtenaar uitschrijft zegt niets over de vermindering van het schoolverzuim en als het schoolverzuim al afneemt, kan nog niet aangetoond worden of dit komt door de inspanningen van de leerplichtambtenaar of aan de andere kant. En ook het aantal huisbezoeken door medewerkers van de sociale dienst geeft geen enkele indicatie over de mogelijke invloed hiervan op het voorkomen van fraude.

Frustratie en druk van prestatie-indicatoren zetten medewerkers in de overlevingsmodus. Dit is niet alleen een inhumane, maar ook een doodlopende weg. Let wel: dit geldt niet alleen voor organisaties, maar bovenal voor onze kennissamenleving. Recente statistieken over burn-out (stijgend) en innovatie en werkgelegenheid (dalend) zijn hiervan symptomen. En dat terwijl de oplossing voor de hand ligt: stop met outputsturing in netwerkorganisaties. De individuele bijdrage is toch niet te meten. Wat dan wel?

De aanpak is simpel: vooral aandacht voor de processen (throughput) en de gewenste (maatschappelijke) effecten (outcome), al zijn deze vaak pas in een veel later stadium te meten. Dan gaat het in de eerder aangehaalde voorbeelden dus om de kwaliteit van de adviesnota’s en niet om het aantal. Wordt een proces-verbaal wel gegeven aan de notoire schoolverzuimers en zijn de huisbezoeken voldoende uitgebreid en zorgvuldig.

Bij procesbenadering kan ook op verschillende manieren gekeken worden naar de geleverde prestatie. Nemen we bijvoorbeeld een adviesnota, dan kan beoordeeld worden of de nota helder geschreven en niet onnodig lang is. Of er onderzoek heeft plaats gevonden en of burgers voldoende konden participeren. Maar ook of eventuele argumenten hout snijden en of er alternatieven zijn onderzocht. Het past bij een procesbenadering dus niet om op zoek te gaan naar één waarheid, één maatstaf, maar meer naar de erkenning van alle betrokkenen dat er meerdere maatstaven zijn. In gesprekken tussen managers en professionals kunnen dan gezamenlijk beelden ontstaan over de geleverde inspanning cq. prestatie. Soms zijn hiervoor veel gesprekken nodig en zelfs zal het niet altijd lukken om tot consensus te komen. Tenslotte hebben we al geconstateerd dat er meerdere oordelen over één en dezelfde waarheid kunnen bestaan. Het zij zo. Tegelijkertijd is het sturen op throughput en outcome uiteraard geen vrijbrief voor oeverloos pionieren en doorgeslagen kwaliteitszucht. Procesbenadering geeft in elk geval aan dat men niet geïnteresseerd is in het aantal nota’s, verbalen of huisbezoeken, maar in de kwaliteit van de nota’s en de beoogde effecten, het geven van kansen aan jongeren en het terugdringen van fraude. Communicatie over en weer tussen leidinggevenden en professionals leiden derhalve altijd tot verwonderen en verbeteren, waarbij het accent ligt op leren. Dat lijkt me een veel betere basis voor vertrouwen tussen managers en professionals dat het afrekenen op output.

Reageren? l.bruijn@bestuursacademie.nl

Verstuur dit artikel naar Google+

Reageer op dit artikel
















Even geduld a.u.b.

Reactie op dit bericht

Door Bob Boelens (bestuurskundige) op
Door alleen de perverse effecten van output- of prestatiemeting te benoemen gooit Lex Bruijn het kind met het badwater weg. In zijn prikkelende column lijkt hij het advies te geven: ga met elkaar freischwebend in gesprek over outcome en proces, maar verlies je niet in die vermaledijde outputcijfers.
Bestuurskundige Hans de Bruijn heeft al gewezen op de perverse effecten van prestatiemeting in de publieke sector. Tegelijkertijd wees hij op de waarde die outputmeting heeft: cijfers bieden een concreet aanknopingspunt voor een gesprek. De Bruijn noemt dit "tellen en vertellen", daar waar Bruijn (zonder De) liever blijft vertellen zonder te tellen. Outputindicatoren kunnen juist input bieden voor een zakelijk gesprek over toegevoegde waarde van activiteiten, ook in de P&O-gesprekscyclus van publieke organisatie.
Door Peter Burgers (Leidinggevende rijksoverheid) op
De schrik slaat mij om het hart. Terug naar de essentie. We zijn er om te dienen, niet om te produceren!
Door Marco Kramer (docent) op
Beste Lex,
Inderdaad een aardige gedachte. Mee eens dat outputsturing niet op zich moet bezien worden , doch in samenhang met de input, throughput en kwaliteit, etc Dat is een zaak van de organisatie en het college.
De sturing op bestuurlijk/politiek niveau vindt plaats op de outcome in relatie tot de output. Daarmee heb je de basis gelegd voor de zgn. 3 w-vragen. Mooi he, daar is de wetgeving over dualisme en de BBV op gebaseerd.
Moeten we wel de 3 w-vragen op elkaar laten aansluiten en bij de verantwoording (lees jaarstukken, productenrealisatie en werkplanrealisatie in relatie met het plan (lees begroting, productenraming en werkplannen). Dan heb je een mooier begin gemaakt met het concreet maken van effectiviteit en efficiency, iets wat nadrukkelijk in de Gemeentewet is vastgelegd en ook in de daarop aansluitende plaatselijke verordeningen ex art 212 en 213a. Kun je als ambtenaar weer gerust naar een verjaardag gaan om ons imago op te vijzelen.
Door Marthe Fuld (Programmanager) op
Wat een interessante gedachtengang, Lex! Waarschijnlijk is deze methode niet zo makkelijk meetbaar, maar is het wel een relevante richting voor de manier van werken. Steeds vaker zullen we met elkaar vraagstukken moeten oplossen, over kokers heen, in de keten.
Dankjewel, dat je je visie zo helder hebt willen opschrijven!
Door Jan-Willem Koppers op
In de redenering van Lex zit wel een héél erg korte en scherpe haarspeldbocht "verstopt". Die bocht ziet er als volgt uit: sturen op resultaat = sturen op aantal = groot onheil = is zooo 2010. Ook Rie neemt moeiteloos deze bocht en voegt aan het circuit zelfs nog een bochtje toe: leiderschap.

Al heel lang bestaat het besef dat een resultaat de uitkomst is van een doorlopen proces én de inhoudelijke afwegingen die in dat proces worden gemaakt. Sturen op resultaat kan dus alleen maar door sturen op de kwaliteit van dat proces en de kwaliteit van die inhoud. En inderdaad, dat betekent óók iets voor leidinggeven. Lex en Rie vinden mij wat dat betreft dus allebei aan hun zijde. Zij vinden mij niet meer aan hun zijde in hun stelling dat steeds meer gemeenten (willen) gaan sturen op aantallen nota's, processen-verbaal, huisbezoeken en wat dies meer zij. Als het gaat om sturing ken ik echter geen enkele gemeente die "resultaat" verward met "aantal" (maar ik geef ruiterlijk toe dat ik niet alle gemeenten ken). Grappig (!?) dat trainers hier nog steeds van uit gaan (maar ik geef ruiterlijk toe dat ik niet alle trainers ken).
Door Henk Kwakkel (bestuurskundige) op
Leuk dat de wijze waarop productiviteitsmetingen bij de overheid worden gehanteerd, kritisch op de korrel worden genomen. Het gaat idd om outcome (effect), meer dan om output. De vraag is: wordt er geleverd waar (maatschappelijk) behoefte aan is, zijn alternatieven onderzocht en voorgelegd, is er sprake van participatie? Dat alles mis ik nog wel eens.
Door Rie Schenkelaars (Trainer, Coach en Interimmanager in de Not for Profit) op
Grappig dat gemeenten hier nu al (!?) mee beginnen. Ongelooflijk gelet op de discussies over leiderschap.Hier gaat het juist over van controle naar vertrouwen. Wat een grote bezuiniging voor gemeenten als ze meer over leiderschap zouden gaan nadenken. Stijgt de productiviteit o.a. door meer creativiteit en innovatief gedrag. Om nog maar te zwijgen van een lager verzuimpercentage. In totaal dus minder ambtenaren nodig. Kwalitatief betere dienstverlening en ook nog eens meer vertrouwen van de burger in de lokale overheid. Dat is nog eens outputsturing en resultaatgericht werken 3.0!

Afbeelding

Marathon 7, 1213 PD Hilversum
Postbus 447, 1200 AK Hilversum
Telefoonnummer 035 – 760 48 50
E-mail:

info@bestuursacademie.nl
www.bestuursacademie.nl

 

Meer nieuws

Binnenkort van start

Ambtenaar Bouw- en Woningtoezicht  

12 december  

Grondexploitatie 

13 december

Aanbestedingsrecht Basis  

19 december

Bestemmingsplan  

20 december

Bouwen en wonen

20 december

Identiteit, documentherkenning en fraude  

20 december

Overheidsparticipatie

11 januari

Leiderschap in de Publieke Sector

30 januari  

Persoonlijk studieadvies

Wilt u weten welke opleiding of training het best bij u past? Vraag dan een persoonlijk studieadvies aan. We nemen dan zo snel mogelijk contact met u op.

Een andere rol voor de overheid

Verwijten aan het adres van burgers dat zij zich niet betrokken voelen bij de publieke zaak of hun verantwoordelijkheid niet nemen, zijn misplaatst. De vitale samenleving, waarin mensen zich volop inzetten, bestaat al. Dat schrijft de Raad voor het openbaar bestuur (Rob) in zijn advies ‘Loslaten in vertrouwen. Naar een nieuwe verhouding tussen overheid, markt en samenleving.’ In de nieuwe situatie maakt de overheid een bewuste keuze welke rol zij wil spelen bij initiatieven die in de samenleving ontstaan.

 

Wij helpen overheidsorganisaties om te gaan met de veranderende rol van de overheid.

Bloggers

Maatwerk

De Bestuursacademie Nederland organiseert opleidingen en trainingen op maat. Op basis van uw wensen en de leerdoelen in uw organisatie stellen we scherpe opleidings- en trainingsprogramma’s samen. We voeren deze trajecten uit waar en wanneer u dat wenst.

 

Laat uw opleidings- of trainingswensen bij ons achter en we nemen snel contact met u op om de mogelijkheden te bespreken.

Whitepapers